وزارت خارجه طالبان حملات انتحاری در بلوچستان و خیبرپختونخوای پاکستان را محکوم کرد. روز جمعه، هفتم میزان، یک حمله انتحاری در بلوچستان ۵۷ کشته و بیش از ۶۰ زخمی برجا گذاشت. در حمله دیگری در همین روز در خیبرپختونخوا ۵ نفر کشته و ۱۲ نفر زخمی شدند.
طالبان در حالی حملات انتحاری را محکوم کرده که خود این گروه در زمان حکومت پیشین مسئول صدها بمبگذاری انتحاری در شهرهای افغانستان بود.
علاوه بر طالبان، حامد کرزی، رئیسجمهور سابق افغانستان نیز با انتشار بیانیهای این حملات را نکوهش کرده است.
حمله روز جمعه در بلوچستان، هنگامی رخ داد که گروهی از مردم برای تجلیل از تولد پیامبر اسلام در نزدیکی مسجدی گردهم آمده بودند.
در حمله دیگری که در شهر هنگوی خیبرپختونخوا صورت گرفت، یکی از دو مهاجم توانست خود را به داخل مسجدی واقع در ساختمان پاسگاه پولیس برساند و مواد همراهش را منفجر کند.
تاکنون گروهی مسئولیت این حملات را به عهده نگرفته است.
وزیر خارجه طالبان در حاشیه نشست فرمت مسکو با نماینده عربستان سعودی دیدار کرده است. معاون سخنگوی وزارت خارجه طالبان روز شنبه (۸ میزان) نوشت امیرخان متقی و جلوی بن ترکی آل سعود درباره افزایش «دیدارهای دوجانبه و کمکهای بشردوستانه» گفتوگو کردند.
هیچ کشوری حکومت طالبان را به رسمیت نمیشناسد.
نشست فرمت مسکو روز جمعه (۷ میزان) در شهر کازان روسیه برگزار شد.
نماینده عربستان سعودی به عنوان ناظر در این نشست حضور یافته بود.
نمایندگان کشورها در نشست فرمت مسکو خواستار رعایت حقوق بشر و تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان شدند.
وزیر خارجه طالبان که از جمله مهمانان این نشست بود، گفت در دو سال گذشته کشورهای منطقه در تعامل با این گروه پیشگام بودند.
عفو بینالملل با ابراز «نگرانی عمیق» از بازداشت ژولیا پارسی، خواستار آزادی فوری او و سایر فعالان از زندان طالبان شد. این سازمان از طالبان خواست که بازداشتهای خودسرانه و غیرقانونی فعالان، روزنامهنگاران و منتقدان این گروه را متوقف کند.
عفو بینالملل در بیانیهای که روز جمعه (۷ میزان) منتشر شد، نوشت با توجه به نقض فاحش حقوق بشر به دست طالبان که طبق قوانین بینالمللی جنایت، از جمله جنایت علیه بشریت در قبال زنان به حساب میآید، این سازمان خواهان ایجاد یک مکانیسم پاسخگویی بینالمللی مستقل در خصوص ناقضان حقوق بشر است.
افراد طالبان روز چهارشنبه (۵ میزان) ژولیا پارسی، مسئول جنبش خودجوش زنان معترض را همراه فرزندش در کابل بازداشت کردند.
در دو هفته اخیر، این دومین بار است که طالبان اعضای زنان معترض را بازداشت میکند.
افراد طالبان در ۲۸ سنبله ندا پروانی، یک عضو دیگر این جنبش را نیز با شوهر و فرزندش بازداشت کردند.
طالبان تاکنون درباره بازداشت این افراد ابراز نظر نکرده است.
طالبان در دو سال گذشته همواره فعالان، روزنامهنگاران و استادان دانشگاه مخالف تفکر و سیاستهای این گروه را بازداشت کرده است.
در حال حاضر مرتضی بهبودی، روزنامهنگار، رسول پارسی، استاد دانشگاه و مطیعالله ویسا، فعال آموزش دختران نیز در بند طالبان بسر میبرند.
شماری از نهادهای حقوق بشری خواستار آزادی این افراد شدهاند.
یک مقام ارشد پیشین وزارت دفاع امریکا گفته که جمهوری اسلامی ایران از سال ۲۰۱۲ به بعد سالانه ۱۰۰ میلیون دالر به طالبان کمک کرده است. کارتر ملکاسیان، مشاور پیشین فرمانده نیروهای امریکا در افغانستان گفت جمهوری اسلامی در افغانستان «بازی دوگانه» میکرد.
آقای ملکاسیان در گفتوگویی با افغانستان اینترنشنال گفت که کمکهای ایران به طالبان در دهه اول حضور امریکا در افغانستان اندک بود، اما پس از سال ۲۰۱۲ کمک جمهوری اسلامی به طالبان افزایش قابل ملاحظهای پیدا کرد.
او افزود که سپاه پاسداران جمهوری اسلامی کمکهای خود به طالبان را در سطوح مختلف به صورت چشمگیری افزایش داد و مجموع این کمکها سالانه از صد میلیون دالر بیشتر بوده است. آقای ملکاسیان، که تاریخنگار شناخته نیز است، کتابی زیرعنوان «جنگ امریکا در افغانستان» نوشته است که در سال ۲۰۲۲ برنده «جایزه لیونل گلبر» شد. ملکاسیان فعلا تحلیلگر ارشد دفاعی در دانشگاه نیروی دریایی امریکا در مونتهری کالیفرنیا است.
این پژوهشگر ارشد امریکا گفت که جمهوری اسلامی حتی در کمک به طالبان با پاکستان برابری میکرد، در حالیکه حتی روسیه به اندازه جمهوری اسلامی به طالبان کمک نکرد. وی افزود: «در سطح بینالمللی، طالبان از حمایت بیسابقهای برخوردار بودند. ایران به حامی بزرگ تبدیل شده بود که نفوذ پاکستانیها را به چالش میکشید. کمک ایران به طالبان پس از سال ۲۰۱۲ از ۱۰۰ میلیون دالر در سال فراتر رفت و تقریباً با پاکستان برابری کرد.»
دفتر طالبان در مشهد و دوربینهای دید در شب
کارتر ملکاسیان گفت که کمکهای جمهوری اسلامی برای طالبان را بیشتر سپاه پاسداران هدایت میکرد و جنگجویان این گروه را برای حمله به نیروهای امنیتی افغانستان و نیروهای امریکایی آموزشهایی نظامی میداد. از جمله به طالبان دوربینهای دید در شببین و پهپاد (پرنده هدایتپذیر از دور) کمک کرد و افراد آنها را آموزش داد که چگونه از این تجهیزات استفاده کنند.
او افزود: «ایران از طالبان دعوت کرد که دفتری در شهر مشهد باز کنند. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی کمکهای نظامی خود را بهویژه در هلمند و فراه به طالبان افزایش داد. آنها دستگاههای دید در شب، ابزارهای نظارت، پهپاد و دیگر تجهیزات پیشرفته در اختیار ملا منان در هلمند قرار دادند و به افرادش شیوه استفاده از آنها را آموزش دادند.»
به گفته این مقام پیشین امریکایی، ایران سعی میکرد «بازی دوگانه» داشته باشد. از یک طرف نمیخواست دولت پیشین افغانستان را برنجاند، از سوی دیگر میخواست با حمایت از افزایش حملات طالبان علیه نیروهای امنیتی افغانستان، از فعالیت نظامی امریکا بهویژه در مناطق نزدیک به مرز ایران جلوگیری کند.
پرسش از امیرعبداللهیان
جمهوری اسلامی ایران کمک نظامی به طالبان را رد کرده است. برای پیگیری این موضوع در نیویارک به سراغ حسین امیرعبداللهیان، وزیرخارجه ایران رفتم و از او درباره کمکهای «صدمیلیون دالری» مورد اشاره آقای ملکاسیان به طالبان پرسیدم، اما آقای امیرعبداللهیان به این پرسش من پاسخ نداد.
قبل از این نیز گزارشهایی منتشر شده بود که جمهوری اسلامی ایران گروههایی از طالبان را در سالهای گذشته حمایتهای نظامی کرده و در برخی ولایات به افراد طالبان برای ساخت بمبهای کنار جادهای آموزش داده است. پس از به قدرت رسیدن دوباره طالبان، روابط ایران و طالبان پر فراز و نشیب بوده است.
باری، برخی از سیاستمداران جمهوری اسلامی طالبان را «جنبش اصیل منطقه» خواندند، اما دیری نگذشت که تنشها میان نیروهای مرزی ایران و طالبان به درگیری نظامی انجامید. برخی کارشناسان معتقد هستند که نگرانی ایران درباره طالبان رو به افزایش است.
گروهی از فعالان حقوق زن تحصن برای به رسمیت شناختن «آپارتاید جنسیتی» در افغانستان را از سر گرفتند. تمنا زریاب پریانی روز جمعه، هفتم میزان، با برافراشتن خیمه تحصنی در شهر ویپرفورت آلمان از فعالان افغان در اروپا خواست به این کارزار بپیوندند.
در متن فراخوانی که در صفحه خانم پریانی در شبکه اکس منتشر شده، آمده است: «ما وجدان زنان و همه انسانهای آزاده در آلمان را مخاطب قرار میدهیم و از آنها میخواهیم در کنار خواهران خود در افغانستان بایستند و اجازه ندهند رژیم آپارتاید جنسیتی در افغانستان عمر طولانی داشته باشد.»
این فعالان حقوق زن از دهم تا بیستودوم سنبله با برافراشتن خیمه تحصنی در شهر کلن آلمان دست به اعتصاب غذا زده بودند.
آنها همچنین مذاکراتی با نمایندگان دولت آلمان، امریکا و سازمان ملل انجام دادند که به نظر میرسد هنوز این مذاکرات نتوانسته است قناعت آنان را فراهم کند.
پیش از این خانم پریانی با صدور بیانیهای گفته بود در دیدار با نماینده وزارت خارجه آلمان پیام زنان افغانستان را به وضوح به وزارت خارجه آلمان رسانده، ولی پاسخ روشنی نگرفته است.
رئیس سابق امنیت ملی افغانستان گفته نظامیان امریکایی از سال ۲۰۰۱ که وارد افغانستان شدند، قصد نداشتند طالبان را کاملا نابود کنند. عارف سروری در گفتوگو با رادیو افغانستان اینترنشنال گفت حزب دموکرات امریکا در کنار پاکستان در ایجاد طالبان نقش داشت.
او ادعا کرد که دموکراتها از آغاز طرفدار دموکراسی در افغانستان نبودند.
محمد عارف سروری، رئیس سابق امنیت ملی افغانستان است. او از افراد مورد اعتماد احمدشاه مسعود در جریان جنگ علیه شوروی و سپس مقاومت علیه طالبان بود. آقای سروری در نخستین دوره ریاستجمهوری حامد کرزی نیز رئیس امنیت ملی بود، او مدتی هم به عنوان والی پنجشیر کار کرد.
محمدعارف سروری در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال گفت که هدف از ایجاد طالبان انتقال نفت ترکمنستان از طریق افغانستان به هند بود.
او گفت معاون وزارت خارجه وقت امریکا در چند دیدار پنهانی با احمدشاه مسعود، رهبر فقید جبهه مقاومت ملی افغانستان، این موضوع را با او در میان گذاشته بود.
رئیس سابق امنیت ملی افغانستان گفت موضوع «واگذاری سرنوشت افغانستان به دست پاکستان»، معاملهای بود که در آغاز پیدایش طالبان میان پاکستان و حزب دموکرات امریکا صورت گرفت.
این مقام سابق امنیتی افزود که قرار بود پس از اداره انتقالی محمدظاهر، شاه سابق افغانستان به عنوان رئیسجمهور تعیین شود، ولی دو کشور همسایه افغانستان و امریکا با این تصمیم مخالفت کردند.
او گفت حکومت بعدی به رهبری حامد کرزی مشروعیتش را از دست داد و در نهایت منجر به تقویت دوباره طالبان شد.
به گفته آقای سروری، بیاعتمادی میان ائتلاف به رهبری ایالات متحده و روسیه، یکی دیگر از عوامل احیای طالبان بود.
عارف سروری در این مصاحبه گفت که امریکا و بریتانیا بر سر موضوع مبارزه با تروریسم در افغانستان با همدیگر اختلاف داشتند که خود زمینهای را برای رشد طالبان فراهم کرد.
محمدعارف سروی، از چهرههای استخباراتی طرفدار احمدشاه مسعود در دوره اول مقاومت علیه طالبان در دهه هفتاد خورشیدی در مصاحبهای به مناسبت بیستوهفتمین سالروز اعدام نجیبالله، رئیسجمهور سابق افغانستان و تصرف کابل به دست طالبان، گفت که هند دو یا سه هفته پیش از این رویداد، شانس آن را داشت که داکتر نجیبالله را از کابل خارج کند، ولی این کار را نکرد.
به گفته آقای سروری، نجیبالله در آستانه سقوط کابل به دست طالبان، به درخواست احمدشاه مسعود برای رفتن به پنجشیر پاسخ رد داد، اگرنه او این شانس را داشت که از آنجا به تاجیکستان و سپس به هر کشوری که دوست دارد پناه ببرد.