نماینده روسیه در امور افغانستان میگوید شرکتکنندگان در نشست فرمت مسکو از اقدام طالبان در مبارزه با داعش و مواد مخدر استقبال کردند، اما تاجیکستان مخالفت کرد. ضمیر کابلوف گفت: به باور مقامات تاجیکستان هیچ چیزی برای تمجید از این گروه وجود ندارد.
ضمیر کابلوف روز چهارشنبه (۱۲ میزان) در یک نشست خبری در مسکو این توضیحات را درباره مخالفت تاجیکستان با اعلامیه پایانی نشست اخیر فرمت مسکو درباره افغانستان ارائه کرد.
او گفت: تاجیکستان خواهان حذف خود از فهرست کشورهایی شد که اعلامیه پایانی نشست فرمت مسکو را پذیرفتند و ما هم موافقت کردیم.
نشست فرمت مسکو درباره افغانستان روز جمعه (۷ میزان) با حضور نمایندگان ده کشور در شهر کازان روسیه برگزار شد.
نمایندگان ویژه و مقامات ارشد تاجیکستان، هند، ایران، قزاقستان، چین، قرقیزستان، پاکستان، روسیه، ترکمنستان و اوزبیکستان در این نشست حضور داشتند. وزیر خارجه طالبان به عنوان مهمان در این نشست شرکت کرده بود.
اعلامیه پایانی این اجلاس به گفته آقای کابلوف با توافق نه کشور شرکتکننده به جز تاجیکستان صادر شد.
ضمیر کابلوف توضیح داد: تاجیکستان نگرش متفاوتی دارد و به شدت از طالبان انتقاد میکند.
۸۰ کشور عضو سازمان ملل متحد روز چهارشنبه، ۱۲ میزان نگرانی خود را نسبت به تبعیض نظاممند طالبان علیه زنان در افغانستان ابراز کردند. این کشورها با ارائه بیانیه مشترکی در مجمع عمومی ملل متحد خواستار لغو فوری محدودیتها بر زنان و دختران افغان شدند.
کشورهای عضو اتحادیه اروپا، آسترالیا، جاپان و امارات متحده عربی در بین هشتاد کشوری اند که این بیانیه مشترک را در مجمع عمومی سازمان ملل متحد ارائه کردند.
این کشورها در بیانیه خود گفتهاند: «ما از طالبان میخواهیم که سیاستها و اعمال، فرمانها و سایر موارد نقض حقوق بشر و آزادیهای زنان و دختران در افغانستان را که با اصول عدم تبعیض ناسازگار اند، فوراً لغو کنند.»
بیانیه میافزاید: «تصمیمها و احکام خودسرانه با شدت بخشیدن به خشونتها و بحران اقتصادی جاری و سیستم بهداشتی، دسترسی زنان و دختران را به خدمات حیاتی مانند خدمات بهداشتی و ولادی محروم میکند.»
این کشورها با اشاره بر اثرات منفی جدی محدودیتها بر سلامت جسمی و روانی زنان و دختران افغان، به شدت نگرانی خود را از نقض حقوق بشری، تبعیض، ستم و خشونت شدید طالبان بر زنان و دختران افغانستان ابراز کردند.
در بیانیه با اشاره به عضویت افغانستان در کنوانسیون رفع همه اشکال تبعیض علیه زنان و کنوانسیون حقوق کودک از طالبان خواسته شده تا به حقوق بشر و حقوق زنان و دختران در افغانستان احترام بگذارد و از آن محافظت کند.
نهادهای حقوق بشری در گزارشهای متعددی از پیامدهای ویرانگر اقتصادی و اجتماعی محدودیتها برای زنان و دختران افغانستان و بروز مشکلات روحی و روانی در بین آنان هشدار دادهاند.
عفو بینالملل روز چهارشنبه از حکومت پاکستان خواست تا به «حمایت تاریخی» خود از مهاجران افغان ادامه دهد و تهدید خود برای اخراج آنها را از پاکستان عملی نکند. این سازمان گفته است که این پناهجویان در افغانستان با آزار و اذیت طالبان روبهرو خواهند شد.
نادیه رحمان، یکی از مسئولان عفو بینالملل در جنوب آسیا در یک بیانیه گفت این سازمان از حکومت پاکستان میخواهد به پناهجویان افغان اجازه دهد با عزت و بدون هراس از اخراج شدن به افغانستان، در پاکستان زندگی کنند.
این سازمان بار دیگر از کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل خواست که روند ثبتنام و بررسی درخواستهای افغانهایی را که به دنبال حفاظت در پاکستان هستند، سرعت ببخشد.
او همچنین گفت: «جامعه بینالمللی به وعدههای خود مبنی بر حمایت از کسانی که از آزار و اذیت (طالبان) در افغانستان فرار میکنند، باید فورا عمل کند.»
این سازمان گفته که بیش از ۳.۷ میلیون افغان در پاکستان زندگی میکنند که تعداد زیاد آنها ثبت نام نشدهاند.
روز سهشنبه کمیساریای عالی پناهندگان ملل گفت که باید به مهاجران افغان در پاکستان اجازه داده شود تا داوطلبانه این کشور را ترک کنند.
قیصرخان افریدی، سخنگوی این نهاد طرح اخراج مهاجران افغان از پاکستان را «نگرانکننده» خواند و گفت که سازمان ملل در پی دریافت توضیحات بیشتر از نهادهای مرتبط پاکستانی در پیوند با تصمیم جدید حکومت این کشور است.
به تازگی کمیسیون مستقل حقوق بشر پاکستان هم به تصمیم دولت این کشور واکنش نشان داده و خواستار لغو فوری این تصمیم شده است.
این کمیسیون گفته که اخراج بیش از یک میلیون مهاجر به این دلیل که آنها با گروههای تروریستی و جنایتکار رابطه دارند، نشان دهنده کوتاهبینی و نگاه محدود به مسئله امنیت ملی پاکستان است.
مقامهای طالبان هم به این تصمیم پاکستان واکنش نشان دادهاند و آنرا غیرقابل قبول خواندهاند.
یک مقام ارشد وزارت خارجه طالبان اجرای این تصمیم را به معنای آغاز درگیری با این گروه خوانده است.
تخمین زده میشود ۱.۷۳ میلیون مهاجر افغان بهصورت غیرقانونی در پاکستان زندگی میکنند. حکومت موقت پاکستان تا اول نوامبر برای این مهاجران مهلت داده تا این کشور را ترک کنند، در غیر آن صورت به اجبار برگردانده خواهند شد.
عمر داوودزی، نماینده سابق اشرف غنی در امور صلح میگوید در سه ماه آخر عمر دولت پیشین، کنترول اوضاع از دست غنی خارج شده بود. داوودزی به افغانستان اینترنشنال گفت آقای غنی طرحی برای جلوگیری از سقوط نظام نداشت و مجبور شد بهسوی هر کس دست دراز کند.
آقای داوودزی روز چهارشنبه به بخش پشتوی افغانستان اینترنشنال گفت که طالبان به جز از غلبه نظامی، تمایلی به صلح با حکومت پیشین افغانستان نداشت. به گفته نماینده رئیسجمهور در امور منطقهای برای اجماع صلح، این در حالی بود که اشرف غنی هم طرحی برای مقابله با طالبان نداشت.
او در این گفتوگو به یک نشست رهبران سیاسی با اشرف غنی در هفتههای اخیر منتهی به سقوط کابل اشاره کرد. این نشست زمانی برگزار شد که به گفته او، یونس قانونی، رئیس پیشین پارلمان از دیدار با عباس ستانکزی، عضو تیم مذاکره کننده طالبان، از ایران و داکتر عبدالله، رئیس کمیسیون عالی مصالحه از قطر برگشته بودند.
داووزی گفت:«آنها برگشته و میخواستند به هیئت رهبری گزارش بدهند. آنها یک صدا میگفتند که طالبان صلح نمیخواهند و بهدنبال راهحل نظامی برای قضیه افغانستان اند.»
او در ادامه افزود: «درهمان روز یونس قانونی از اشرف غنی پرسید که طالبان راه حل نظامی میخواهند، برنامه شما چیست و چه آمادگی دارید؟ اشرف غنی از جا برخاست و گفت یک جلسه مهم با خارجیها دارم و باید آنجا بروم.»
داوودزی گفت که اشرف غنی پس از این که دولت را با سقوط مواجه دید، به سوی شخصیتهای سیاسی، مانند رهبران سابق جهادی، دست دراز کرد که از آنها خوشش نمیآمد و « تلاش داشت آنها را به حاشیه براند.»
او افزود که اشرف غنی به رهبران جهادی میگفت: «ما را ضعیف نسازید چون بدیل ما طالبان است نه شما.»
آقای داوودزی گفت که این تلاشهای اشرف غنی نتیجهای نداشت.
کمیسیون حقوق بشر پاکستان گفته است که تصمیم حکومت پاکستان مبنی بر اخراج مهاجران افغان از این کشور در تضاد با قوانین بینالمللی حقوق بشر است و باید فورا لغو شود. این کمیسیون گفت: «غیرقابل قبول است که آنها را مسئول اشتباهات عدهای مشخص بدانیم.»
روز چهارشنبه کمیسیون مستقل حقوق بشر پاکستان در بیانیهای که در صفحه اکس آن منتشر شد گفت: «تصمیم حکومت مبنی بر اخراج بیش از یک میلیون مهاجر غیر قانونی در ظرف ۳۰ روز، با این دلیل که آنها با گروههای تروریستی و جنایتکار رابطه دارند، نه تنها نشان دهنده فقدان شفقت، بلکه یک دید کوتاهبینانه و محدود به امنیت ملی است.»
این کمیسیون افزوده که اکثریت این افراد پناهندگان آسیبپذیر و بدون تابعیتی هستند که پاکستان برای چندین نسل خانه آنها بوده است.
در این بیانیه آمده است: «غیرقابل قبول است که آنها را به خاطر اشتباهات عدهای مشخص مسئول بدانیم. آنها حق اخلاقی دارند که به این کشور پناه بیارند و با آنها با عزت و همدلی رفتار شود.»
کمیسیون حقوق بشر پاکستان گفته تلاش میکند حکومت پاکستان را وادار به لغو این تصمیم و امضای کنوانسیون ۱۹۵۱ پناهندگان بکند.
رهبران نظامی و ملکی پاکستان در نشستی که بهدنبال دو حمله انتحاری جمعه، ۷ میزان در پاکستان برگزار شد، به بیش از میلیون مهاجر افغان یک ماه مهلت دادند تا این کشور را ترک کنند.
در این حمله به مراسم میلاد حضرت محمد در بلوچستان ۵۵ نفر و در حمله جداگانه در خیبرپختونخوا دستکم پنج کشته شدند. وزیر داخله حکومت موقت پاکستان گفته که یکی از مهاجمان انتحاری شهروند افغانستان بود.
سرفراز بوگتی روز سهشنبه (۱۱ میزان) در نشست خبری افزود که ۱۴ نفر از ۲۴ مهاجم انتحاری که از جنوری ۲۰۲۳ در این کشور اقدام به حمله کردند، افغان بودند.
واکنش طالبان
مقامهای طالبان هم بهسرعت به تصمیم حکومت پاکستان واکنش نشان دادند. ذبیحالله مجاهد، سخنگوی این گروه این تصمیم را «غیرقابل قبول» خوانده و گفته که افغانها نباید برای مشکلات امنیتی پاکستان مقصر شناخته شوند.
شیر محمد عباس ستانکزی، معین وزارت خارجه طالبان هم هشدار داده که تصمیم پاکستان برای اخراج مهاجران افغان به معنای آغاز درگیری با این گروه است.
او گفته است که افغانها در ۴۵ سال اقامت در پاکستان مشکل امنیتی ایجاد نکردند، اکنون چگونه «تروریست» و تهدیدی برای امنیت این کشور شدهاند؟
تخمین زده میشود ۱.۷۳ میلیون مهاجر افغان بهصورت غیرقانونی در پاکستان زندگی میکنند. حکومت موقت پاکستان تا اول نوامبر برای این مهاجران مهلت داده تا این کشور را ترک کنند، در غیر آن صورت به اجبار برگردانده خواهند شد.
بانک جهانی در گزارش جدید خود پیشبینی کرده است که افغانستان با انقباض اقتصادی ۲۵ درصدی، امسال وارد مرحله توقف رشد اقتصادی خواهد شد. در این گزارش گفته شده که ممنوعیت کار و آموزش زنان، چشمانداز رشد اقتصادی افغانستان را کندتر خواهد کرد.
این سازمان بینالمللی گزارش جدید خود با عنوان «ابهام پس از ثبات سریع» را روز چهارشنبه، ۱۱میزان نشر کرد که در آن رشد منفی اقتصادی افغانستان را به کاهش سرمایهگذاری و تقاضا در تمام بخشهای اقتصاد کشور نسبت داده است.
بنا به این گزارش، کشاورزی و خدمات که تولید ناخالص داخلی افغانستان بر آن استوار است، به ترتیب با ۶.۶ درصد و ۶.۵ درصد بیشتر از بخشهای دیگر کوچکتر شدهاند.
ملیندا گوود، رئیس بخش افغانستان بانک جهانی گفت: «اقتصاد افغانستان شکننده است، عمیقاً به حمایت بیرونی وابسته است و بخش خصوصی آن ضعیف است.»
او توصیه کرده است که «برای بهبود وضعیت اقتصادی در این کشور باید سرمایهگذاری بر نیروی انسانی، خدمات اساسی، افزایش تابآوری در برابر تغییرات اقلیمی و حذف سیاستهایزیان بار جنسیتی در اولویت قرار گیرد.»
طالبان که به دلیل بی اعتنایی به خواستهای جهان افغانستان را منزوی کرده و زیر تحریمهای شدید قرار داده است، کوشیده است که تصویر مثبتتری از آینده اقتصاد افغانستان ترسیم کند. مقامات این گروه کاهش تورم و بالا رفتن ارزش پول افغانی را نشانه سیاستهای مالی و اقتصادی موثر این گروه توصیف کردهاند.
بانک جهانی در گزارش جدیدش گفته است که «کاهش تقاضا و بالا رفتن ارزش افغانی به پایین آوردن تورم کمک کرده است.» این به معنای آن است که تورم در افغانستان برخلاف کشورهای دیگر، به بهای کاهش سرمایهگذاری، تولید، ارائه خدمات و صادرات، منفی شده است.
در این مورد بانک جهانی با لحن هشدار آمیزی میگوید: «با این که تورم منفی ارزش دستمزدها را بالا میبرد اما در بلندمدت جلو رشد اقتصادی را میگیرد و سطح بیکاری را افزایش میدهد.»
همزمان با این، بانک جهانی گفته است که «صادرات[افغانستان] در سال ۲۰۲۲ شدیداً کاهش یافته و در عوض واردات بالا رفته است که این به کسری تجاری منجر شده است.»
طالبان بارها کشورهای منطقه، به خصوص چین را به سرمایهگذاری در افغانستان ترغیب کرده است، اما این کشورها فعلا تنها به ارائه کمکهای بشری ناچیز به افغانستان بسنده کردهاند. عدم مشروعیت دولت طالبان و تحریمهای بین المللی مانع از سرمایهگذاری خارجی و توسعه روابط اقتصادی و مالی افغانستان با کشورهای دیگر شده است.
این نهاد همچنان گفت که جلوگیری طالبان از کار زنان و کاهش کمکهای بینالمللی روند بهبود اقتصادی افغانستان را کند میسازد.
این سازمان به فقر گسترده در افغانستان اشاره کرده و میگوید که نیمی از جمعیت افغانستان دچار فقر است.