عمران‌ خان: اخراج اجباری مهاجران افغان «شکاف دایمی» بین دو کشور ایجاد می‌کند

هفته گذشته معاون وزارت خارجه طالبان اعلام کرد که سفارت و قنسولگری‌های افغانستان در هند زیر نظر آنها کار می‌کند. سفیر سابق افغانستان در هند نیز گفته بود که حکومت هند آنها را به تعامل با طالبان تشویق کرده بود.

آریندام باغچی، سخنگوی وزارت خارجه هند در یک کنفرانس خبری گفت: «شما با مشاهده بیرق[سفارت] می‌‌دانید که آنها از چه کسی نمایندگی می کنند. موضع ما در قبال این نمایندگی‌ها تغییر نکرده است.»

به نقل از خبرگزاری پی‌تی‌آی هند، سخنگوی وزارت خارجه از دادن پاسخ صریح به این که آیا دیپلومات‌ها از دولت پیشین نمایندگی می‌کنند یا از امارت طالبان، خودداری کرد و گفت که دیپلومات‌های افغان به کار خود برای ارائه خدمات قنسولی برای شهروندان افغانستان ادامه می‌دهند.

هند تا هنوز حکومت طالبان را به رسمیت نشناخته است اما یک هیئت هندی در سفارت این کشور در کابل فعالیت دارد. حکومت هند قبلا اعلام کرده بود که آنها عمدتاً بر ارائه کمک‌های هند به مردم افغانستان نظارت خواهند کرد.

فرید ماموندزی، سفیر پیشین افغانستان، در ۳ قوس اعلام کرده بود که به دلیل مشکلات مستمری که وزارت خارجه هند ایجاد کرده، سفارت افغانستان را در دهلی بست.

دیده‌بان حقوق‌بشر روز چهارشنبه، ۱۵ قوس، گزارشی در مورد وضع مکاتب پسرانه در افغانستان تحت کنترول طالبان منتشر کرد.

در این گزارش آمده که اخراج معلمان زن و استخدام معلمان بدون صلاحیت، تنبیه بدنی دانش‌آموزان و تغییرات واپس‌گرایانه در نصاب آموزشی، مکاتب پسرانه را نیز آسیب‌پذیر ساخته و با شکست مواجه کرده است.

وزارت معارف طالبان روز پنج‌شنبه (۱۶ قوس) گزارش «بخش حقوق‌‌بشر سازمان ملل» در مورد کاستی‌ها در مکاتب و آموزش دانش‌آموزان پسر را رد کرد.

به نظر می‌رسد که وزارت معارف طالبان سازمان بین‌المللی دیده‌بان حقوق بشر را با ملل متحد اشتباه گرفته است.

وزارت معارف طالبان در اعلامیه‌اش گفت که «نه تنها در بخش مکاتب پسرانه کم توجه نه بوده، بلکه به رشد و توسعه آن حتی در دورترین نقاط کشور اهتمام جدی مبذول داشته است.»

این وزارت می‌افزاید: «به گونه مثال می‌توان از سفرها و نظارت مستمر مقامات رهبری وزارت معارف جهت بررسی امور اداری و تدریسی مکاتب در مرکز و ولایات یاد کرد.»

در بخشی از گزارش دیده‌بان حقوق بشر آمده که طالبان تمام معلمان زن مکاتب پسرانه را اخراج کرده است.

وزارت معارف طالبان گفته که «۹۵ هزار معلم خانم» برای این وزارت کار می‌کنند. این وزارت گفته که معلمان زن از مکاتب پسرانه به مکاتب دخترانه جذب شده‌اند.

این وزارت گفته که «معاشات معلمان زن همچون گذشته پرداخت می‌شود.»

طالبان پس از به قدرت رسیدن در ۱۴۰۰، تنها به مکاتب ابتداییه دخترانه را اجازه فعالیت داده است.

دیده‌بان حقوق بشر در بخشی از این گزارش همچنین به افزایش نگران‌کننده تنبیه بدنی دانش‌آموزان پسر در مکاتب افغانستان تحت کنترول طالبان پرداخته است.

در پیوند به تنبیه بدنی دانش‌آموزان در مکاتب نیز وزارت معارف گفته که «مکتوب‌های متعددی به ریاست‌های معارف مرکز و ولایات فرستاده شده و درصورت تمرد از این هدایات، با عاملین برخورد قانونی می‌شود.»

دفتر منطقه‌ای عفو بین‌الملل در جنوب آسیا در نامه‌ای به عبدالحق واثق، رئیس استخبارات طالبان، نگرانی خود را نسبت به بازداشت خودسرانه زنان مدافع حقوق‌بشر ابراز کرده است.‌

رئیس این دفتر ضمن اشاره به بازداشت این چهار زن معترض و اعضای خانواده آنان گفته که آنها از دیدار با خانواده‌های شان محروم اند.

یافته‌های عفو بین‌الملل همچنین نشان می‌دهد که این زنان به وکیل مدافع و خدمات صحی دسترسی ندارند.

این سازمان بین‌المللی افزوده که این زنان معترض در معرض خطر شکنجه و سایر بدرفتاری‌ها مواجه‌اند.

در نامه این سازمان از طالبان خواسته شده که شرایط بازداشت این زنان معترض را مطابق معیارهای بین‌المللی از جمله دسترسی به وکیل مدافع، اجازه دیدار با خانواده، تغییر دهد.

پیش از این یوناما نیز در گزارشی اعلام کرده بود که بین جنوری ۲۰۲۲ تا جنوری ۲۰۲۳، نیمی از ۱۶۰۰ مورد نقض حقوق‌بشر در زندان‌های طالبان شامل «شکنجه یا سایر رفتارهای ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز بوده است.»

بر بنیاد یافته‌های نمایندگی سیاسی سازمان ملل، زنان در حین اعتراضات، مورد خشونت کلامی اعم از توهین، تحقیر، ارعاب و تهدید نیروهای مسلح طالبان قرار گرفته‌اند.

افزون بر آن شماری از خبرنگارانی که اعتراضات زنان را پوشش خبری دادند، نیز مورد بازداشت‌‌‌ خودسرانه و بدرفتاری قرار گرفته‌اند.

بازداشت اعضای خانواده معترضان، شکنجه‌ای آنان در بازداشت‌گاه‌های طالبان نیز از دیگر مواردی‌ست که این دفتر به آن اشاره کرده است.

دفتر منطقه‌ای عفو بین‌الملل در جنوب آسیا می‌گوید که این بازداشت‌ها با قوانین بین‌المللی حقوق‌بشر از جمله حقوق مدنی و سیاسی و میثاق‌ بین‌المللی مغایرت دارد.

معین سیاسی وزارت خارجه طالبان در این سخنرانی که تلویزیون ملی روز پنجشنبه نشر کرد، تاکید کرده است که آموزش حق طبیعی است که از سوی خدا و پیغمبر و جامعه برای انسان‌ها داده شده است.

عباس ستانکزی گفت:« اگر کسی این حق را بگیرد، تجاوز آشکار و ظلم است. تلاش کنید که دروازه‌های آموزش را برای همه باز کنید.»

این مقام طالبان درحالی بر بازگشایی مکاتب دخترانه تاکید می‌کند که تاکنون طالبان در مورد بازگشایی این مکتب‌ها هیچ تصمیمی نگرفته‌اند.

معاون وزیر خارجه طالبان گفت که مردم به علت بسته ماندن مکاتب شکایت دارند و «شکایت آن ها یک واقعیت است.» او بدون اشاره مستقیم گفت کسانی که با آموزش دانش برای دختران مخالف اند، «دلایل خود را رسماً ارائه کنند.»

ستانکزی از معدود مقام های طالبان است که چند بار مسئله آموزش دختران را مطرح کرده است. اما، رهبر طالبان تا هنوز با این درخواست موافقت نکرده است.

در جریان بیش از دوسال اخیر زنان افغان و کشورهای جهان بارها بر بازگشایی مکاتب و دانشگاه‌ها بروی دختران تاکید کردند.

طالبان اما مکررا تاکید می‌کنند که نصاب آموزشی در افغانستان مشکل دارد و هر زمان که این مشکل حل شد دروازه مکاتب دختران باز خواهد شد.

اشرف غنی اخراج مهاجران افغان را «ظالمانه» خواند و گفت جامعه جهانی ایران و پاکستان را برای جلوگیری از اخراج مهاجران تحت فشار قرار نداده‌ است.

اشرف غنی روز پنجشنبه، ۱۶ قوس در پادکستی زیر عنوان «راه زندگی» گفت که کشورهای غربی به ایران و پاکستان به خاطر مهاجران کمک نمی‌کنند و این کشورها با مشکل اشتغال و کاهش ارزش پول ملی خود رو به رو هستند.

اشرف غنی این اظهارات را در گفت‌و‌گو با داوود جنبش، خبرنگار افغان مطرح کرده است. آقای غنی بخش نخست این پادکست را که به بحران مهاجران اختصاص یافته، در حساب‌های کاربری خود در شبکه‌های اجتماعی فیس‌بوک و اکس پخش کرده است.

این گفت‌وگو به مناسبت «سه صدمین سالگرد تاسیس دولت معاصر افغانستان[احمدشاه ابدالی] که با سال ۲۰۴۷ مصادف است» انجام یافته است. او گفته باید افغان‌ها این سال را به عنوان سال تحول افغانستان تعیین کنند و برای آن برنامه‌ریزی کنند.

پاکستان گفته که به دلایل امنیتی مهاجران بدون اسناد را از کشور بیرون می‌کند. آصف درانی، نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان روز پنجشنبه گفت که تا حال ۴۵۰ هزار مهاجر افغان از پاکستان خارج شده‌اند.

در پی فرار اشرف غنی و سقوط حکومت پیشین افغانستان، صدها هزار نفر به پاکستان و ایران رفتند. بخشی از این مهاجران به کمک حکومت‌های غربی به اروپا و امریکای شمالی انتقال یافته‌اند.

رئیس جمهور پیشین گفته است که افغانستان باید زمینه بازگشت مهاجران افغان را فراهم کرده تا به «فشار سیاسی» کشورهای همسایه پایان داده شود. آقای غنی گفت که برای جذب این مهاجران و حل مشکلات آنها افغانستان باید سالانه «رشد ۹ درصدی اقتصادی» داشته باشد.

اشرف غنی تاکید کرد که نسبت به رشد اقتصادی افغانستان خوشبین است. با این حال او افزود که طالبان مشروعیت ندارد و افغانستان را در مسیر عقب‌گرد قرار داده است.

او گفته است که تقاضای گسترده برای پاسپورت در افغانستان نشان می‌دهد که مردم نسبت به آینده ناامیدند و ممنوعیت تحصیل زنان به موج جدید مهاجرت از افغانستان کمک کرده است.