
در پی تجلیل گسترده شب یلدا توسط شهروندان افغانستان، وزارت امر به معروف و نهی از منکر با انتشار بیانیهای تجلیل از این شب را «حرام» و «گناه» خواند. این وزارتخانه طالبان از مردم خواست با پرهیز از تجلیل شب یلدا، احکام شریعت اسلامی را تطبیق کنند.
وزارت امر به معروف و نهی از منکر طالبان روز یکشنبه (سوم جدی) نوشته شب یلدا «هم در اسلام جای ندارد و هم اسراف بیجا است».
این وزارت گفته در روزهای اخیر «مساله تجلیل از شب موسوم به یلدا ذهن شمار زیادی از شهروندان مسلمان را درگیر خود کرده که در اسلام جایی ندارد».
شهروندان افغانستان بهرغم محدودیتهای گسترده طالبان و فقر فراگیر، یلدای ۱۴۰۲ را به گستردگی تجلیل کردند.
یلدا یک جشن باستانی در حوزه تمدنی نوروز است که قدمت آن به هزاران سال پیش میرسد.
این جشن در طول سالها با تغییراتی همراه بوده است، اما همچنان یکی از مهمترین جشنهای سال در افغانستان و کشورهای همسایه است.
در این شب، خانوادهها در خانههای خود دور هم جمع میشوند و با خوردن غذاهای سنتی، خواندن شعر و قصهگویی، بلندترین شب سال را در کنار همدیگر سپری میکنند.
پولیس ترکیه ٦٣ پناهجوی افغان را «از یک تریلر و یک مینیبوس» در شهر بندری چاناکقلعه بازداشت کرده است. رسانههای ترکیه روز یکشنبه، سوم جدی، گزارش دادند که ۱۳ زن، ۱۳ مرد و ۳۷ کودک شامل بازداشتشدگاناند.
در این عملیات دو نفر نیز به اتهام «سازماندهی قاچاق انسان» دستگیر شدهاند.
در گزارش آمده بازداشتشدگان پس از طی مراحل قانونی در مرکز فرماندهی پولیس آیواجیک، به مراکز نگهداری پناهجویان منتقل شدهاند.
پیش از این حکومت ترکیه اعلام کرده بود که تنها در شش ماه اول امسال ٤٢ هزار و ٦٨٥ مهاجر فاقد مدارک رسمی اقامت را از شهرهای مختلف این کشور دستگیر و اخراج کرده است.
توزیع کمکهای یونیسف به یک مدرسه دینی طالبان در پی اظهارات رئیس یوناما درباره این مدارس، با انتقادهای گستردهای روبرو شده است. سمیرا حمیدی، کمپاینر عفو بینالملل گفته رزا اوتونبایوا بخاطر اظهاراتش درباره مدارس دینی یک عذرخواهی از افغانها بدهکار است.
خانم حمیدی گفته مدارس، مسیری برای کسب آموزش اسلامی است اما مدارس طالبان، مسیری برای رادیکالیزهساختن [افراد] است.
او تاکید کرده که هیچکسی نباید مدارس دینی طالبان را بهعنوان جاگزین آموزشهای مدرن مطرح کند. خانم حمیدی همچنین گفته مدارس دینی و مکاتبی غیرقابل مقایسه است.
اخیرا رزا اوتونبایوا، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل در افغانستان گفته «شواهد بیشتری» دریافت کرده که نشان میدهد دختران بیشتری در مدارس تحصیل میکنند.
خانم اوتونبایوا عصر چهارشنبه این هفته در نشست شورای امنیت سازمان ملل گفت که این سازمان گزارشها درباره آموزش دختران در مدارس دینی تحت کنترول طالبان را بررسی میکند.
در پی این اظهارات رئیس یوناما، گزارشهایی درباره توزیع کمکهای صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف) به مدرسه دینی طالبان منتشر شد که واکنشهای گستردهای در پی داشته است.
منتقدان گفتهاند «مدارس دینی طالبان اردوگاه آموزشی تروریستی است و آموزش مدرن در یک کشور را به حاشیه میبرد».
داود ناجی، فعال سیاسی در شبکه اجتماعی اکس نوشت کمک سازمان ملل به مدارس جهادی که طالبان ایجاد کردهاند، دستهبندی تیشه طالبان برای نابودی افغانستان است.
آقای ناجی افزوده «طالبان در این مدارس در ساخت بشکه زرد، نیاز به انتحار، و نیاز به جهاد برای گسترش نظام طالبانی در سراسر اسلام و جهان را آموزش میدهند».
برخی از فعالان معتقد اند که ترویج ایدیولوژی طالبانی در مدارس دینی ممکن است در آینده امنیت کشورهای منطقه و جهان را به خطر بیندازد.
پرستو حکیم، فعال حوزه آموزش خطاب به رئیس یوناما نوشت: «مدرسهای که شما امروز برای دختران ما در افغانستان تجویز میکنید، ممکن است روزی عزیزانتان را در مکاتب و دانشگاهها شکار کند.»
خانم حکیم افزوده «جهان باید عاقلانه فکر کند زیرا مدارس تحت حاکمیت طالبان ظرفیت برهم زدن صلح جهانی را دارد».
یک کاربر شبکههای اجتماعی نوشته: «شما ممکن است این مراکز را مدرسه بنامید، اما من آن را اردوگاه تمرینات تروریستی مینامم».
ناطق ملکزاده، فعال مدنی درباره پرورش «نسل جدیدی از تروریستها در افغانستان» هشدار داده و گفته فردا که آنها به خانههای شما رسیدند «خواهید دانست که چه کسی آنها را تامین مالی کردهاند».
اخیرا وزارت معارف طالبان اعلام کرد که شاهجهان ساجد، رئیس معارف طالبان در ولایت لغمان به ۴۰۰ طالب یک مدرسه دینی مواد درسی توزیع کرده است.
در تصاویری که در صفحه وزارت معارف طالبان در شبکه اجتماعی اکس منتشر شده، مولوی شاهجهان ساجد در حال توزیع کتابچهای که نشان صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) بر روی آن دیده میشود به طالب یک مدرسه دینی در لغمان دیده میشود.
تاکنون صندوق حمایت از کودکان سازمان ملل (یونیسف) درباره توزیع کمکهایش به معارف افغانستان در مدارس دینی تحت کنترول طالبان توضیح نداده است.
وزیر خارجه پیشین استرالیا میگوید خروج فاجعهبار از افغانستان، تنها تصمیم سیاست خارجی بوده است که هر روز او را آزار میدهد. ماریس پین در نشستی در واشینگتن گفت روزی نیست که به وضعیت افغانستان، به ویژه به وضعیت زنان و دختران این کشور فکر نکند.
ماریس پین سالها در دستگاه سیاست استرالیا کار کرده است. او نخستین وزیر دفاع زن در سال ۲۰۱۵ و دومین وزیر خارجه زن استرالیا از ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۲ بود.
زمانی که دولت جو بایدن، رئیسجمهور امریکا تصمیم به خروج از افغانستان را اجرایی کرد، ماریس پین وزیر خارجه استرالیا بود.
با خروج امریکا و ناتو از افغانستان و بازگشت طالبان به قدرت، این گروه محدودیتهای بسیاری را بر مردم این کشور به ویژه زنان و دختران اعمال کرده است.
طالبان به رغم درخواست پیهم جامعه جهانی بارها اعلام کرده که در سیاست خود تغییر نخواهند آورد و هرگونه ابراز نظر در مورد وضعیت زنان و دختران را دخالت در مسایل داخلی افغانستان میداند.
روزنامه ساندی مورنینگ هرالد استرالیا روز یکشنبه، سوم جدی، گزارش داد که ماریس پین در بنیاد تحقیقاتی آبزرور در واشینگتن، در مورد افغانستان صحبت کرد. در این نشست اسفتن هارپر و کارل بیلد، نخستوزیران سابق کانادا و سویدن نیز حضور داشتند.
وزیر خارجه پیشین استرالیا در این نشست گفت: «هفتهای در زندگی من نیست که به وضعیت، بهویژه زنان و دختران در افغانستان فکر نکنم؛ در واقع اصلا روزی نیست».
او گفته «ما راه حلی نداریم، حتی یک بارقه امید هم نداریم و این برای من ویرانگر است.»
وزیر خارجه پیشین استرالیا تصریح کرد که خروج از افغانستان برای بسیاری از مردم، از جمله استرالیاییهایی که جان خود را برای افغانستان آزادتر فدا کردند، سخت بود.
خانم پین افزود: «انتظار داشتن طالبان جدید مانند انتظار داشتن از یک حماس جدید است که بیمعنا است.» او میگوید این گروهها و افراد آن، کسانی نیستند که تغییر کنند.
رادیو - تلویزیون ملی افغانستان، تحت کنترول طالبان روز یکشنبه، سوم جدی، گزارش داد که کارزار هفتروزه واکسین پولیو در ننگرهار، لغمان و کنر آغاز شده است. براساس این گزارش، در هفته پیشرو ۲.۵ میلیون کودک در این سه ولایت واکسین خواهند شد.
همزمان کارزار تطبیق واکسین پولیو یا بیماری فلج کودکان در صفحه خود در شبکه اجتماعی اکس نوشت قرار است کارزار واکسیناسیون فلج اطفال از دوشنبه، چهارم جدی، در دستکم بیست ولایت انجام شود.
افغانستان و پاکستان، دو کشوری در جهان هستند که تاکنون نتوانسته بیماری فلج اطفال را محو کند.
براساس گزارشهای سازمان جهانی بهداشت در ماههای گذشته شش مورد جدید فلج اطفال در ولایت ننگرهار ثبت شده است.
سازمان جهانی بهداشت پیشتر اعلام کرد که اخراج مهاجران افغان از پاکستان و جابجایی گسترده جمعیت، خطر گسترش فلج اطفال را در افغانستان افزایش میدهد.
سازمان ملل در گزارشی درباره نیازهای بشردوستانه افغانستان در سال ۲۰۲۴ نوشت پیشبینی میشود در سال پیش رو حدود ۲۳.۷ میلیون نفر به کمک نیاز داشته باشند. با این حال سازمان ملل گفته هنوز موانعی در برابر توزیع کمکهای بشردوستانه وجود دارد.
در گزارش از موانع بوروکراتیک، تلاشها برای تاثیرگذاری بر برنامههای بشردوستانه، از جمله محدودیت در مشارکت کارکنان زن افغان، از جمله این موانع است.
اوچا اقتصاد افغانستان را «شکننده» دانسته و تاکید کرده که این کشور به شدت به کمکهای بشردوستانه متکی است.
در گزارشی که اوچا روز شنبه، دوم جدی، منتشر کرد، آمده افغانستان با چالشهایی مواجه است که به دلیل محرومیت زنان از فعالیتهای اقتصادی تشدید میشود.
در بخشی دیگر از گزارش گفته شده که بازگشت مهاجران افغان بدون مدرک از پاکستان به مشکلات افزوده است.
اوچا میگوید با بازگشت صدها هزار مهاجر از پاکستان، بحران عودتکنندگان نقاط مرزی را تحت فشار قرار داده، مطالبات بیشتری را در مورد منابع محدود در میان جوامع میزبان ایجاد کرده است.
سازمان ملل پیشبینی میکند که بیش از ۱.۴۶ میلیون افغان در سال ۲۰۲۴ میلادی از پاکستان و ایران اخراج خواهند شد.
این نهاد گفته پاسخ بشردوستانه ۲۰۲۴ در افغانستان نیازهای همهجانبه ۲۳.۷ میلیون نفر را در اولویت قرار داده است. در گزارش از کمکهای غذایی، آب آشامیدنی سالم، مراقبتهای بهداشتی و آموزش بهعنوان اولویتهای کلیدی نام برده شده است.