بولات بکنیاز، معاون وزیر آب قزاقستان از طالبان خواست اقدامات در قوشتپه، در شمال افغانستان را با «سایر کشورها» هماهنگ کند. این مقام قزاقستانی گفته طالبان با ایجاد کانالی در قوشتپه، آب را از حوزه دریای آرال میگیرد.
طالبان گفتهاند کار روی ساختوساز کانال قوشتپه بر روی رودخانه فرامرزی آمودریا در حوضه آبریز آرال را روی دست دارد.
به گزارش خبرگزاریهای روسی، معاون وزارت آب قزاقستان در واکنش به این اقدام گفته است کشاورزان این کشور به دلیل ایجاد کانال قوشتپه در افغانستان توسط طالبان آسیب مستقیم جدی نخواهند دید، اما این گروه باید اقدامات خود را با طرفهای ذینفع هماهنگ کند و به توافقنامه رودخانههای فرامرزی در آسیای میانه بپیوندد.
مجله اکونومیست اواخر سال ۱۴۰۱ در تحلیلی نوشت که توسعه کانال قوشتپه با این که به نفع کشاورزان افغان است، اما میتواند به منازعه و تنش با کشورهایی چون اوزبیکستان دامن بزند.
این مجله نوشت اوزبیکستان برای آبیاری مزارع پنبه خود به آمو متکی است، اما اقدام طالبان میتواند آب این رودخانه را کم کند.
رئیسجمهور اوزبیکستان چندی پیش هشدار داد که طالبان در حال ساخت کانال انتقال آب قوشتپه است و این امر میتواند رژیم آب و تعادل را در آسیای میانه به طور اساسی تغییر دهد.
شوکت میرضیایف در ماه سنبله در پنجمین نشست مشورتی سران کشورهای آسیای میانه در شهر دوشنبه گفت که در واقع یک مصرفکننده جدید ظاهر شده که «هیچ تعهدی با کشورهای ما ندارد.»
ملا یعقوب، وزیر دفاع طالبان با اشاره به نگرانی همسایههای افغانستان در قبال استفاده از آب دریای آمو، گفته بود «ما میخواهیم حق خود را بهدست آوریم. در این مورد باید هیچکسی مانع ایجاد نکند.»
طالبان در دو سال گذشته با صرف هزینههای سنگین بر اجرای طرح کانال قوشتپه تمرکز کرده است.
