وزارت خارجه تاجیکستان روز شنبه ادعای یک مقام ارشد امنیتی روسیه را رد کرد که گفته است سفارت اوکراین در دوشنبه شهروندان تاجیکستانی را برای جنگ علیه روسیه استخدام میکند. همه چهار عامل اصلی حمله به سالن کنسرت در حومه مسکو شهروندان تاجیکستان بودند.
نیکلای پاتروشف، دبیر شورای امنیت روسیه، یکی از متحدان ارشد ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، روز چهارشنبه، بدون ارائه مدرک، گفت که «سرویسهای ویژه اوکراین» پشت تیراندازی مرگبار کنسرت ماه گذشته در نزدیکی مسکو قرار داند. او افزوده بود که سفارت اوکراین در تاجیکستان در حال جذب جنگجو است.
اما به گزارش خبرگزاریهای روسی، شوخین صمدی، سخنگوی وزارت خارجه تاجیکستان در واکنش به این خبر گفت: «ما متذکر میشویم که این ادعای مقام روسی بیبنیاد است.»
اوکراین هم گفته است که در حمله مرگبار به سالن کنسرت کروکوس در حومه مسکو که در آن دستکم ۱۴۴ نفر کشته شدند، هیچ نقش نداشته است.
داعش مسئولیت این حمله را به عهده گرفته است و منایع اطلاعاتی امریکا هم تایید کرده است که این حمله کار داعش خراسان بوده است.
با این حال، مسکو میگوید که عاملان این حمله را هنگام تلاش برای عبور از مرز به خاک اوکراین بازداشت کرده است. کرملین به این باور است که این افراد از سوی کییف برای انجام این حمله استخدام شده بودند.
به گفته شهردار شهر خارکیف در اوکراین، تعداد قربانیان حمله روسیه با پهپادهای ساخت ایران در شام جمعه به شش کشته و حداقل ۱۰ زخمی افزایش یافت. ایگور ترخوف، شهردار خارکیف گفت: «در پی حمله شبانه به منطقه شوچنکیفسکی، شش کشته و ۱۰ زخمی وجود دارد.»
منطقه مورد حمله در شمال شهر خارکیف واقع است.
به گفته شهردار، این حمله با پهپادهای ساخت جمهوری اسلامی انجام شده و به حداقل ۹ ساختمان مسکونی و یک پمپ بنزین آسیب وارد کرده است.
اولگ سینگوبوف، فرماندار منطقه، در تلگرام گزارش داد پسری ۲۳ ساله، جوانترین فرد زخمی است و یک زن ۲۵ ساله و یک زن ۷۱ ساله نیز در میان آسیبدیدگان وجود دارد.
بقیه زخمیها بین ۳۵ تا ۸۵ سال دارند.
بر اساس عکسهای منتشر شده از سوی پولیس، آتشسوزی در چندین منطقه پرجمعیت خارکیف در شمال شرق اوکراین نیز رخ داده است.
حمله دیگری در شامگاه جمعه تا بامداد شنبه، روستایی در غرب خارکیف را هدف قرار داد اما به گفته پولیس هیچ تلفاتی از آن گزارش نشده است.
حمله مرگبار به خارکیف پس از آن صورت گرفت که نیروی هوایی اوکراین از حضور چندین پهپاد پرتاب شده از سوی روسیه در سراسر اوکراین خبر داد.
ارتش اوکراین در فیسبوک اعلام کرد پدافند هوایی این کشور ۲۸ پهپاد از ۳۲ پهپاد و سه موشک از شش موشک پرتاب شده از سوی روسیه را منهدم کرده است.
خارکیف در هفتههای اخیر با تشدید حملات مکرر روسیه مواجه بوده است.
روز چهارشنبه گذشته، حمله پهپادی به این شهر چهار نفر را کشت و به ساختمانهای آپارتمانی آسیب زیادی وارد کرد.
آندری یرماک، رئیس دفتر ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در مصاحبهای که روز پنجشنبه منتشر شد، به پولیتیکو گفت که او خارکیف را محتملترین هدف برای هر گونه حمله جدید روسیه در ماه می یا جون میداند.
جمهوری اسلامی، از متحدان اصلی مسکو، متهم است پهپادهای انتحاری شاهد ۱۳۱ و شاهد ۱۳۶ را به روسیه ارسال کرده تا در جریان عملیات نظامی در اوکراین مورد استفاده قرار گیرند.
شبکه تلویزیونی اسکاینیوز ۲۰ جدی پارسال گزارش داد حکومت ایران یک پهپاد تهاجمی جدید به نام شاهد ۱۰۷ طراحی کرده که قرار است در جنگ روسیه علیه اوکراین به کار گرفته شود.
امریکا و اتحادیه اروپا تا کنون تحریمهایی را علیه جمهوری اسلامی در ارتباط با کمک نظامی به روسیه وضع کردهاند.
«۲۰ روز در ماریوپل» ساخته میستیسلاف چرنوف که اسکار بهترین فیلم مستند سال را آن خود کرد، تصویر دهشتناکی از اشغال شهر ماریوپل در جنوبشرقی اوکراین به دست نیروهای روسیه را ترسیم میکند.
فیلم را در واقع یک خبرنگار ساخته است؛ خبرنگار آژانس آسوشیتدپرس که همزمان با آغاز جنگ تصمیم میگیرد به ماریوپل برود. شهر بندری مهمی در ۲۰ مایلی روسیه که به نظر میرسد از اولین اهداف روسها خواهد بود.
این خبرنگار ۲۰ روز از آغاز حمله را ثبت میکند تا آنجا که تانکهای روسی روبروی شفاخانهای که او حضور دارد، میرسند. هدف از حضورش ارسال تصاویر روزانه برای خبرگزاریهاست. زمانی که حمله آغاز میشود، دیگر خبرنگاران خارجی آنجا را ترک میکنند، اما چرنوف میماند تا تصویرگر صحنههایی از جنگ اوکراین باشد که با این صراحت و خشونت، توسط هیچکس دیگری به ثبت نرسیده است.
فیلم در نمایش خشونت هیچ تعارفی ندارد و شماری از دهشتناکترین تصاویر جنگ اوکراین را به ثبت میرساند که تماشای فیلم را آزاردهنده میکند؛ آزاری که از ابتدا تا انتها عامدانه ادامه دارد (و فیلمساز به آن اعتراف هم میکند) تا تماشاگر بدون هیچ نوع پردهپوشی به دل جنگی برود که حالا فیلمساز/ خبرنگار در حال ثبت تاثیر آن است بر غیرنظامیان و مردم عادی شهر.
نمایش تصاویر هر جنگی میتواند آزاردهنده باشد، اما اینجا با تصویر کردن مردم غیرنظامی زخمی در شفاخانه (با نمایش جزئیات آسیبدیدگی آنها که به کرات اتفاق میافتد) میزان خشونت تصاویر شوکدهندهتر از هر فیلمی میشود که میتوان در ثبت جنگ اوکراین تصور کرد، به ویژه که کودکان به بخش مهمی از فیلم بدل میشوند: کودکی در حال بازی فوتبال که با اصابت موشک پاهایش را از دست داده و بعد جانش را هم در شفاخانه از دست میدهد یا یک کودک ۱۸ ماهه که جلو چشمان والدینش در شفاخانه میمیرد و تیم پزشکیای که بدون آب و برق و تلفن و حتی مسکن برای تسکین دردها، سعی دارند زخمیها را درمان کنند و گاه از فرط ناتوانی به گریه میافتند.
فیلمساز از ابتدا تا انتها با این تصاویر به ذهن مخاطبش حمله میکند و میخواهد تصویر دهشتناکی را که به چشم دیده، با جهانیان قسمت کند. این تصاویر در واقع برای مخابره خبر ضبط شدهاند و برخی از آنها در همان روزهای آغاز اشغال در ماه فبروری و مارچ ۲۰۲۲، از تلویزیونهای جهانی پخش شدهاند و توجهها را به وضعیت ماریوپل جلب کردهاند، تا آنجا که تلویزیون روسیه هم به آن واکنش نشان داده و این تصاویر را جعلی خوانده است (با این ادعا که سیاهی لشگرها در این تصاویر نقش بازی کردهاند!) در پایان فیلم میبینیم که سفیر روسیه در سازمان ملل هم این ادعا را در برابر خبرنگاران تکرار میکند، اما تصاویر واقعی تکاندهنده فیلم، تصویری چنان مستند ارائه میدهند که تصور بازسازی آنها به شوخی میماند.
یکی از تکاندهندهترین بخشهای فیلم زمانی است که موشک روسی به شفاخانه زنان و زایمان برخورد میکند و زنان باردار که زخمی شدهاند از بیمارستان بیرون برده میشوند. فیلمساز در آنجا حضور دارد و تصاویر غریبی را خلق میکند؛ جایی که مثلا یک زن باردار با سر و روی خونین اصرار دارد حالش خوب است.
فیلم جلوتر به همین زنان باردار باز میگردد، جایی که فیلمساز چند روز بعد در شفاخانهای دیگر به دنبال آنهاست و میشنود برخیشان مردهاند و حالا دست بر قضا نوبت وضع حمل یکی دیگر از آنهاست. دوربین فیلمساز در اتاق عمل میماند تا زنی که زخمی است و همه نگران سلامت بچهاش هستند، فرزندش را به دنیا بیاورد، اما بچه پس از به دنیا آمدن حرکتی ندارد.
پزشک گویی با التماس بارها و بارها به او ضربه میزند و بدنش را میمالد تا جان بگیرد؛ دقیقهای نفسگیر شکل میگیرد که میتواند اشک تماشاگرش را سرریز کند. در نهایت، کودک گریه میکند و نفس میکشد؛ یک دختر زیبا که در دل غیرانسانیترین شرایط، نوید زندگی میدهد.
جلوتر اما فیلمساز- که چندین بار در طول فیلم اشاره میکند دو فرزند دارد- باز به بچه باز میگردد، این بار زمانی که یک پزشک او را به زیرزمین میبرد تا نوزاد بسیار کوچک مردهای را به او نشان دهد. دوربین کماکان روشن است و یکی از خوفناکترین تصاویر جنگ را ثبت میکند.
اما فیلم تصویری قهرمانانه و شعاری هم از مردم اوکراین ارائه نمیکند. مردم بیپناه دائم در حال شیون و زاری به نمایش درمیآیند و حتی زمان آغاز حمله، به فروشگاهها هجوم میآورند و همه چیز را غارت میکنند.
فیلمساز- به عنوان خبرنگار - تصاویر این غارتها را هم ثبت میکند و اشاره دارد که به قول پزشکی در شفاخانه، مردم به هنگام جنگ، گویی به تصاویر «ایکس- ری» شبیه میشوند: «بدها خودشان را نمایان میکنند و خوبها خوبیهایشان را نشان میدهند.»
نریشن فیلم به شکل ساده و خبری نوشته شده و فیلم هم اساسا ساختاری خبری/گزارشی دارد تا سینمایی. خلاف فیلمهایی چون «رهگیری شده» (اوکسانا کاراپوویچ) و «در آینه پشتی» (ماچک هاملا) که سازندگانشان نگاهی سینمایی را هم بر اثر سوار کردهاند، چرنوف تلاش چندانی در وجوه هنری فیلم ندارد و بیش و بیشتر به نمایش خام و گزارشگونه اتفاقات اکتفا میکند که این امر - بنا به زاویه دید ما- میتواند به شکل تناقضآمیزی هم نقطه قوت فیلم باشد و هم نقطه ضعف آن.
ضعف از این رو که فیلم در نهایت هیچ ساختار فرمی ویژه و تحسینبرانگیزی ندارد و یک نریشن بسیار ساده و غیرهوشمندانه هم آن را همراهی میکند، و نقطه قوت از این جهت که خود این تصاویر خام که تنها برای ثبت موقعیت و نمایش آن به جهانیان ثبت شدهاند، آنقدر دیدنی هستند و بیهمتا که میتوانند هر تماشاگری را میخکوب کنند.
آنتونی بلینکن روز پنجشنبه گفت که اوکراین در نهایت به ناتو خواهد پیوست زیرا حمایت از این کشور در میان کشورهای عضو این سازمان «مستحکم» است. او به خبرنگاران گفت: «اوکراین عضو ناتو خواهد شد. هدف ما در این اجلاس کمک به ایجاد پلی برای این عضویت است.»
پیشتر ولودیمیر زلنسکی، رییسجمهوری اوکراین، برای عضویت سریع کشورش در ناتو تقاضایی را به این ائتلاف نظامی ارائه کرده است.
رییسجمهوری اوکراین گفته بود: «با امضای تقاضای الحاق سریع اوکراین به ناتو، گامی سرنوشتساز را در پیش گرفتهایم.»
نشست دو روزه ناتو که از روز چهارشنبه در بروکسل آغاز شده، همزمان با هفتاد و پنجمین سالگرد تاسیس این سازمان است.
قرار است نشست رهبران این ائتلاف در تابستان در واشنگتن برگزار شود.
دمیترو کولبا، وزیر امور خارجه اوکراین، روز پنجشنبه اعلام کرد اعضای ناتو توافق کردهاند سیستمهای دفاع هوایی را در زرادخانههای خود شناسایی کنند تا آنها را به اوکراین بفرستند.
او که در نشست ناتو شرکت کرده بود، به خبرنگاران گفت: «اعضای ناتو اقدامی را برای تخصیص یا یافتن این سیستمهای دفاع هوایی به منظور آوردن آنها به اوکراین، برای کمک به دفاع از آسمان ما انجام خواهند داد.»
پیشتر ینس استولتنبرگ، دبیرکل ناتو اعلام کرد روسیه مقادیر قابل توجهی سلاح از کوریای شمالی و جمهوری اسلامی دریافت میکند و کشورهای عضو ناتو درباره چگونگی مقابله با این حمایت نظامی تهران و پیونگیانگ از مسکو، گفتوگو خواهند کرد.
استولتنبرگ روز چهارشنبه ۱۵ حمل در آغاز نشست کشورهای عضو ناتو در بروکسل اعلام کرد این سازمان به دنبال توافق برای حمایت قویتر از اوکراین است تا نشان دهد روسیه نمیتواند در جنگ کنونی در اوکراین پیروز شود.
او از اظهار نظر در مورد کمک احتمالی ۱۰۰ میلیارد دلاری به اوکراین خودداری کرد و گفت درباره این موضوع در نشست سران تصمیمگیری خواهد شد.
در جبهه مقابل، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، روز پنجشنبه گفت که تا کنون، چین معقولترین طرح صلح را برای حل و فصل مناقشه اوکراین پیشنهاد کرده است.
بیجینگ بیش از یک سال پیش یک طرح ۱۲ مادهای ارائه کرد که اصول کلی برای پایان دادن به جنگ اوکراین را بیان میکرد اما وارد جزییات نشد.
در آن زمان هم در روسیه و هم در اوکراین از این طرح استقبال شد اما ایالات متحده گفت این طرح «روایت نادرست» روسیه را منعکس میکند و تهاجم این کشور را محکوم نمیکند.
به گزارش خبرگزاری دولتی ریانووستی در روسیه، لاوروف گفت: «مهمترین چیز برای ما این است که سند چین مبتنی بر تجزیه و تحلیل دلایل اتفاقات کنونی است و نیاز به حذف این علل ریشهای. ساختار منطقی آن از عام به خاص است.»
روسیه میگوید مایل به مذاکره درباره جنگ اوکراین است اما این مذاکرات باید منعکسکننده چیزی باشد که روسیه «واقعیتهای جدید» روی زمین میخواند.
نیروهای روسیه اکنون حدود یک پنجم کشور اوکراین را به تصرف درآوردهاند و کرملین، چهار منطقه اوکراین را متعلق به خود میداند.
رییسجمهوری اوکراین درباره مذاکرات صلح، خواستار توقف درگیریها و خروج کامل روسیه از تمام اراضی اشغالی اوکراین شده است.
الکساندر اشتوپ، رئیسجمهور فنلند روز چهارشنبه با ولودیمیر زلنسکی، همتای اوکراینی خود در کییف دیدار و توافقنامه ۱۰ساله امنیتی امضا کرد. براساس این توافق، فنلند ۱۸۸میلیون یورو کمک نظامی در اختیار اوکراین قرار میدهد.
دفتر مطبوعاتی ریاست جمهوری فنلند اعلام کرد که این توافق شامل همکاریهای امنیتی، حمایت بلندمدت از جمله دفاع از اوکراین در برابر تهاجم روسیه میشود.
آقای اشتوپ گفت: «ما این حمایت را فقط برای دفاع از اوکراین انجام نمیدهیم، ما این حمایت نظامی را برای پیروزی اوکراین در جنگ انجام میدهیم.»
فنلند یک هزار و ۳۴۰ کیلومتر مرز مشترک با روسیه دارد. ارزش همه بستههای کمکی فنلند برای اوکراین از سال ۲۰۲۲تاکنون به حدود ۲میلیارد یورو رسیده است.
اوکراین برای دفاع از خاک خود در برابر تهاجم روسیه به طور گستردهای به کمکهای غربی وابسته است.
قرار است در نشست وزیران کشورهای عضو ناتو در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه در بروکسل نیز چگونگی حمایت نظامی از اوکراین بررسی شود.
وزارت خارجه اوکراین روز چهارشنبه اعلام کرد که شرکای کییف در برابر حملات موشکی به اندازه کافی تسلیحات و تجهیزات دفاع هوایی را کمک نمیکنند.
دفتر ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در بیانیهای نوشت که فنلند همچنین در حال آمادهسازی برنامهای چهارساله برای حمایت از اوکراین با بودجه توسعه و بازسازی به ارزش ۲۹۰میلیون یورویی است.
دبیرکل ناتو پیشنهاد بسته کمک نظامی پنج ساله به اوکراین به ارزش ۱۰۰ میلیارد یورو را داده است. قرار است این پیشنهاد پس از بررسی در نشست دو روزه وزرای خارجه ناتو در روزهای چهارشنبه و پنجشنبه، برای تصویب در نشست جولای سران ناتو در واشنگتن ارائه شود.
دیپلوماتهای اروپایی گفتند که بحث در مورد این پیشنهاد در مراحل اولیه است و مشخص نیست که آیا کل ۱۰۰ میلیارد یورو پذیرفته میشود یا خیر. تصمیمات ناتو مستلزم اجماع تمام ۳۲ عضو این ائتلاف است.
بر اساس این طرح، ناتو برخی از مسئولیتها را از یک ائتلاف موقت به رهبری امریکا موسوم به گروه رامشتاین به عهده خواهد گرفت. این اقدام گامی برای محافظت در برابر هرگونه کاهش حمایت امریکا در صورت بازگشت دونالد ترامپ طراحی شده است.
یک مسئول ارشد ناتو گفت که ینس استولتنبرگ، دبیرکل این سازمان گفته است که این طرح تا حدی "سپری در برابر تغییرات سیاسی" در هر یک از اعضای ناتو است. بازگشت احتمالی ترامپ به قدرت و اظهارات اخیر او بسیاری اعضای ناتو را نگران کرده است.
به گفته دیپلوماتها، به عنوان بخشی از این طرح، ناتو یک بخش یا ماموریت برای اوکراین ایجاد خواهد کرد، اگرچه هنوز مشخص نیست که آیا این ماموریت در داخل این کشور فعالیت خواهد کرد یا خیر.
کوتاهی متحدان غربی اوکراین در حمایت از این کشور در جنگ با روسیه باعث شده است که نیروهای اوکراینی در موارد مجبور به عقبنشینی شوند و رئیسجمهور ولودیمیر زلنسکی درباره عقبنشینی بیشتر هشدار بدهد.