عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت خارجه طالبان اعلام کرد که امضا و نشانی عبدالجابر انصار، بهعنوان جنرالقنسول افغانستان در مشهد «فاقد اعتبار است.» آقای بلخی گفت آقای انصار «دیگر نمیتواند از مصوونیتها و امتیازات دیپلوماتیک در ایران سوءاستفاده کند.»
وزارت خارجه طالبان اعلام کرد که عبدالجابر انصار براساس حکم ریاستالوزرای این گروه در ششم جوزا از سمت جنرال قنسولی افغانستان در شهر مشهد ایران سبکدوش شده و پس از این امضای او فاقد اعتبار است.
وزارت خارجه طالبان، جنرال قنسول افغانستان در مشهد را متهم کرده که بعد از برکناریاش توسط این گروه «به اعمال غیرقانونی دست زده و عرضه خدمات قنسولی برای تاجران و دیگر اتباع افغانستان را مختل کرده است.»
عبدالجابر انصار، از دیپلوماتهای دولت پیشین افغانستان است که در سال ۱۳۹۸ توسط وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی افغانستان بهعنوان سرقنسول افغانستان در مشهد تعیین شده بود.
براساس یک نامه رسمی وزارت امور خارجه طالبان، عبدالجابر انصار از روز یکشنبه، شش جوزا، «در بست کمبود رتبه دوم بهعنوان معاون امور معاهدات حوزه آسیا و آفریقای ریاست حقوق و معاهدات» در وزارت خارجه طالبان تعیین شده است.
وزارت خارجه طالبان او را متهم کرده که بعد از سبکدوشیاش از قنسولگری مشهد «در جمعآوری عواید قنسولگری تحت کنترول این گروه در مشهد شفافیت را رعایت نکرده است.»
پیش از این منابعی از قنسولگری افغانستان در مشهد به افغانستان اینترنشنال خبر داده بودند که روز دوشنبه، هفتم جوزا، یک عضو طالبان به نام نصیراحمد حقانی، برای تسلیم گرفتن مسئولیت قنسولگری به مشهد رفته بود.
به گفته منابع، آقای حقانی در حالی میخواست مسئولیت قنسولگری افغانستان را به عهده گیرد که وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران از این مساله اطلاعی نداشت. بنابراین عبدالجابر انصار از سپردن مسئولیت قنسولگری به او پرهیز کرد و به آقای حقانی گفت هر نوع تغییرات در قنسولگری باید مطابق کنوانسیونهای بینالمللی از مجاری رسمی بین دو کشور انجام شود.
منابع از قنسولگری افغانستان در مشهد گفتند موضع آقای جابر این بود که «هرکسی که بخواهد جایگزین سرقنسول افغانستان شود، باید مراحل دیپلوماتیک را بگذراند و طالبان در ابتدا باید درخواست خود را به وزارت خارجه جمهوری اسلامی که کشور میزبان است بفرستد.»
موضع وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران چیست؟
اظهارات سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی نشان میدهد که ایران تاکنون با تغییر سرقنسول افغانستان در مشهد موافقت نکرده است.
ناصر کنعانی، سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران روز پنجشنبه (۱۰ جوزا) در یک نشست خبری در تهران اعلام کرد که ۲۹ ثور ۱۴۰۳ در ملاقات کاردار طالبان در تهران با مدیرکل آسیای جنوبی وزارت خارجه ایران، توضیحات لازم برای تغییر سرقنسول جدید افغانستان در مشهد داده شده است.
سخنگوی وزارت خارجه ایران اعلام کرد که هرگونه تغییر کارمندان قنسولی افغانستان در مشهد باید طبق کنوانسیون ۱۹۶۳ وین باشد.
آقای کنعانی توضیح داد: افراد جدید «باید از طرق تعریفشده به دولت پذیرنده معرفی شده و پس از اخذ موافقت دولت پذیرنده و دریافت روادید، برای ماموریت تعریفشده وارد کشور پذیرنده شده و در ماموریت مشخص شده به کار مشغول شوند.»
منابع موثق از مشهد به افغانستان اینترنشنال تایید کردند که این رویداد روز شنبه، ۲۵ قوس ۱۴۰۲، اتفاق افتاده بود. به گفته منابع ما بعد از این رویداد عکاس ایرانی از داکتر سلیم، دیپلومات طالبان که عامل اصلی خشونت بود، به دولت ایران شکایت کرد.
جمهوری اسلامی ایران سپس این دیپلومات طالبان را به دلیل ضربوشتم شهروند ایران بهعنوان «عنصر نامطلوب» شناسایی و از کشور خود اخراج کرد. ولی به جای او یک دیپلومات دیگر طالبان را پذیرفت.
سلیم، عضو طالبان بهعنوان سکرتر اول جنرالقنسول افغانستان در مشهد کار میکرد.
روزنامه جمهوری اسلامی روز شنبه (۱۲ جوزا) نوشت: «گروه طالبان چندی قبل سه دیپلومات را برای اقدامات قنسولی به قنسولگری افغانستان در مشهد اعزام میکند که مورد موافقت وزارت خارجه ایران قرار میگیرد، یکی از آن دیپلوماتها "سلیم" [مشهور به دکتر سلیم] نام داشت که یک عکاس ایرانی را به داخل قنسولگری افغانستان در مشهد کشانده و شکنجه میکند که پس آن با شکایت این فرد، از ایران اخراج و یک دیپلومات دیگر از جانب طالبان جایگزین این فرد خاطی میشود.»
روزنامه جمهوری اسلامی در مطلب خود نوشته است که دکتر سلیم، از اعضای شبکه حقانی طالبان است.
براساس گزارش روزنامه جمهوری اسلامی، همین سه دیپلومات چند ماه پیش با استفاده از پوشش و موتر دیپلوماتیک به میدان هوایی مشهد رفتند و به «ربودن» قاری عیسی محمدی یکی از اعضای سرشناس اپوزیسیون طالبان اقدام کردند.
پیش از این قاری عیسی در ماه دلو پارسال گفته بود افراد توظیف شده از سوی سراجالدین حقانی، رهبر شبکه حقانی و وزیر داخله طالبان، «با دسیسه میخواست مرا از ایران برباید.»
در همین حال، روزنامه جمهوری اسلامی اقدام طالبان برای گرفتن قنسولگری افغانستان در مشهد را «گردنکشی» در ایران خوانده است.
در این مطلب آمده است که طبق اصول دیپلوماتیک انتصاب و استقرار روسای پستهای قنسولی باید با موافقت کشور میزبان باشد.
روزنامه با اشاره به سفر اخیر هیئت طالبان برای گرفتن قنسولگری افغانستان در مشهد گفته «این اقدام ناشایست طالبان بهعنوان گروهی که هنوز از سوی جامعه جهانی و از جمله درایران به رسمیت شناخته نشدهاند، مصداق بیحرمتی به کشور ایران است.»
نویسنده میگوید گزارشها حاکی از آن است که عوامل حوادث تروریستی در خاک ایران و روسیه هم در جغرافیای تحت تسلط طالبان آموزش دیدهاند، بنابراین انتصاب سرقنسول افغانستان در مشهد بدون رعایت ترتیبات قانونی علاوه بر بیاحترامی به ایران، «نشان از اهداف شوم طالبان دارد.»
روزنامه جمهوری اسلامی میگوید «سکوت دستگاه دیپلوماسی ایران در قبال جسارتهای گروه طالبان جای تامل دارد.»
این رسانه در عین حال هشدار داده که در صورت عدم برخورد با گردنکشیهای طالبان که در پوشش دیپلوماتیک در خاک ایران درحال انجام است، بیتردید تابوی اقدامات اینچنینی شکسته خواهد شد و این امر به اقتدار جمهوری اسلامی ایران خدشه وارد میکند.
روزنامه با بیان اینکه سفارت افغانستان در تهران بهعنوان یک امتیاز سیاسی بدون گرفتن هیچ امتیازی و یا گرفتن ضمانت برای پرداخت حقابه ایران از رودخانه هیرمند و حتی رودخانه هریرود به طالبان واگذار شد، این سوال را مطرح کرده که قنسولگری افغانستان در مشهد نیز قرار است بدون اخذ امتیاز به طالبان اعطا شود؟
بر اساس اسنادی که به دست افغانستان اینترنشنال رسیده، وزارت خارجه طالبان روز سهشنبه، ۱۸ ثور، با فرستادن یک نامه رسمی، عبدالجابر انصار سرقنسول افغانستان در مشهد را به کابل فراخوانده است.