دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان با انتشار گزارش مفصلی درباره کارنامه وزارت امر به معروف طالبان، این اداره را ناقض حقوق بشر و آزادیهای اساسی شهروندان خوانده است. به گزارش یوناما، ماموران خودسر امر به معروف طالبان دستکم هزار و ۳۳ بار به مجازات خودسرانه اقدام کردهاند.
گزارش آورده که از این میان، ۲۰۵ مورد سوءرفتار با زنان و ۸۲۸ مورد دیگر با مردان را ثبت کرده است.
یوناما روز سهشنبه (۱۹ سرطان) نسبت به افزایش صلاحیتهای وزارت امر به معروف طالبان ابراز نگرانی کرد.
دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان گفته است اقدامات وزارت امر به معروف طالبان تأثیر منفی در برخورداری از حقوق و آزادیهای بنیادین شهروندان بهویژه زنان داشته است. یوناما تاکید کرده که این وزارت برای تطبیق دستوراتش از شیوههای مختلف از جمله تهدید شفاهی، گرفتاری، توقیف، بدرفتاری و شلاق در پیش چشم مردم استفاده میکند.
یوناما گفته که حیطه صلاحیت اداره امر به معروف شامل نظارت بر رسانهها و حتی شرکت در کمیسیون تخطیهای رسانهای، از میان بردن اعتیاد، ممنوعیت فروش طلای بیکیفیت، تنظیم کسبوکارهای خصوصی، میانجیگری میان افراد و حتی نظارت بر زندانها میشود.
براساس گزارش سازمان ملل که دوره زمانی اگست ۲۰۲۱ تا مارچ ۲۰۲۴ را در بر میگیرد، وزارت امر به معروف طیف وسیعی از محدودیتها را وضع کرده است. این محدودیتها شامل ممنوعیت موسیقی، استفاده از قلیان، منع نصب تصاویر انسان و حیوان، تندیسهای عمومی، مجسمههای هنری، جادوی سیاه و منع تجلیل از نوروز و روز عاشقان است.
یوناما گفته این محدودیتها در تضاد با حق مشارکت افراد در زندگی فرهنگی است. براساس این گزارش، زنان بیشترین آسیب را از اقدامات امر به معروف دیدهاند.
در گزارش آمده است که اداره امر به معروف و نهی از منکر طالبان حق مصونیت حریم خصوصی را از طریق تلاشی تلفنها، حضور در مساجد و پرسیدن نکاح خط از زوجها در جاده و شهر سلب کرده است.
یوناما میگوید که ۱۰۳۳ مورد را ثبت کرده که امر به معروف برای تطبیق دستورالعملهایش از زور استفاده کرده است.
محدودیت بر رسانهها
به گزارش یوناما، وزارت امر به معروف طالبان محدودیتهای شدیدی بر رسانهها وضع کرده است. این اداره مانع پخش موسیقی، برنامههای طنزی و برنامههای با محتوای خارجی شده است. در سطح ولایات، محدودیت بر حضور زنان در رسانهها بیشتر شده است. مثلاً در کنر به شبکههای رسانهای دستور داده شده که از پخش صدای تماسگیرندگان زن و استفاده از مجری زن خودداری کنند.
وزارت امر به معروف عضو کمیسیون تخطیهای رسانهای طالبان نیز است. زنان مجبور هستند با ماسک و حجاب کامل مورد نظر طالبان در رسانهها ظاهر شوند.
محدودیت بر آزادی سفر زنان
براساس گزارش ملل متحد، طبق دستورالعمل وزارت امر به معروف طالبان، زنان برای سفر به مسافت بیشتر از ۷۸ کیلومتر باید محرم شرعی داشته باشند. طالبان در ۲۱ نومبر ۲۰۲۲ به زنان در ننگرهار دستور داد که بدون محرم به کلینیکهای صحی نروند اما این محدودیت پس از یک ماه برداشته شد.
یوناما آورده است که در ۲۹ نومبر ۲۰۲۳ به ریاست صحت عامه قندهار هدایت داده شد که زنان صرف به همراهی محرم شرعی میتوانند به کار حاضر شوند. در بلخ به تاکسی رانها دستور داده شده است که زنان بدون محرم را سوار نکنند. در اول سپاتمبر ۲۰۲۳ در خوست از طریق بلندگوها اعلام شد که زنان اجازه ندارند بدون محرم به خرید بروند.
ملل متحد میگوید که در دسامبر و جنوری پارسال، شماری از زنان در کابل به دلیل نداشتن «حجاب مناسب» بازداشت شدند.
محدودیت بر کسبوکار زنان
طبق گزارش، علیرغم تعهد طالبان به کار زنان در سکتور خصوصی، ملل متحد مستند کرده که امر به معروف خودسرانه دستور تعطیل نهادهای مربوط به زنان را صادر کرده است. امر به معروف دستور تعطیل نانواییهای زنانه را در کابل داده، برخی فروشگاههای زنانه را در قندهار و بلخ بسته و خواهان جایگزینسازی دکانداران مرد به جای زن شده و به خیاطها دستور داده که اجازه اندازهگیری لباس زنان را ندارند.
سازمان ملل متحد یک بار دیگر از طالبان خواست حقوق اساسی شهروندان را رعایت کرده و به هفت کنوانسیون بینالمللی که هنوز افغانستان عضو آن است، عمل کند.
