مقام بریتانیایی: در روز جهانی آموزش به دلیل محرومیت دختران افغانستان از تحصیل، غمگینم

رسول موسوی در یادداشتی به سفر آتی عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران به افغانستان و ضرورت امضای سند جامع همکاری‌های راهبردی با طالبان پرداخت.

او گفت این سند در دوره حکومت پیشین افغانستان به دلیل امتناع ایران از درج نام طالبان به‌عنوان گروهی تروریستی، به امضا نرسید.

آقای موسوی در این یادداشت که در خبرگزاری ایراف منتشر شده، سفر آینده عباس عراقچی به افغانستان را بااهمیت خواند و تاکید کرد که طالبان باید به مخالفت تهران با درج نام این گروه به‌عنوان گروه تروریستی توجه داشته باشد.

او نوشت: «در دوران حکومت پیشین افغانستان، مذاکرات طولانی میان ایران و افغانستان درباره سندی به نام سند جامع همکاری‌های ایران و افغانستان در جریان بود که تا مرحله نهایی پیش رفت اما به دلیل یک اختلاف متوقف شد و به امضا نرسید.»

رسول موسوی افزود: «در آن زمان، طرف افغانستان اصرار داشت که طالبان به‌عنوان یک گروه تروریستی معرفی شود و دو کشور همکاری خود را علیه این گروه اعلام کنند.» او توضیح داد که جمهوری اسلامی به دلیل ادامه مذاکرات دوحه مقام‌های حکومت پیشین افغانستان با طالبان، با این درخواست مخالفت کرده بود.

دستیار پیشین وزیر خارجه ایران همچنین یکی از مهم‌ترین خلاهای روابط ایران و طالبان را نبود یک معاهده جامع همکاری‌های بلندمدت عنوان کرده است.

سند جامع همکاری‌های راهبردی ایران و افغانستان که از سال ۱۳۹۳ در زمینه‌های اقتصادی، فرهنگی، امنیتی، مهاجرین و آب مطرح بود، تا پایان حکومت جمهوریت در افغانستان نهایی نشد. جزئیاتی از این سند در دست نیست.

این نهاد وابسته به سازمان ملل روز جمعه، پنجم دلو، که برابر با روز جهانی آموزش است، تاکید کرد که سه سال پس از حاکمیت دوباره طالبان بر افغانستان، ۱.۵ میلیون دختر از ادامه آموزش در صنوف بالاتر از ششم محروم شده‌اند.

دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه ملل متحد نوشت: «آموزش یک حق انسانی، خیر عمومی و یک مسئولیت مشترک است.»

گروه طالبان در بیش از سه سال گذشته زنان و دختران را از رفتن به مکتب، دانشگاه و اشتغال در مشاغل مختلف منع کرده و ده‌ها فرمان محدودکننده دیگر علیه آن‌ها صادر کرده است.

در سوم دسامبر سال ۲۰۱۸، مجمع عمومی سازمان ملل قطعنامه‌ای را تصویب کرد که بر اساس آن، بیست‌و‌چهارم جنوری به عنوان روز جهانی آموزش اعلام شده است. این روز هر سال به منظور گرامیداشت نقش آموزش در ایجاد صلح جهانی و توسعه پایدار، تجلیل می‌شود.

کارشناسان سازمان ملل با صدور بیانیه‌ای مشترک اعلام کردند: «این درخواست گامی مهم برای تحقق عدالت در افغانستان است و پیامی روشن به طالبان می‌فرستد که رهبران این گروه مسئول ارتکاب جرایم بین‌المللی، از جمله آزار و اذیت مبتنی بر جنسیت، هستند.»

در این بیانیه که روز جمعه، پنجم دلو منتشر شد، آمده است که این درخواست ممکن است به بازداشت و محاکمه مقام‌های طالبان منجر شود. کارشناسان تاکید کردند که دیوان کیفری بین‌المللی با این اقدام صدای زنان و جامعه رنگین‌کمان افغانستان را شنیده است.

کارشناسان سازمان ملل افزودند: «دادستان پیامی صریح به جهان می‌فرستد که سیاست‌های تبعیض‌آمیز و زن‌ستیزانه‌ای که در افغانستان اجرا می‌شود، نه‌تنها غیرقابل قبول، بلکه بر اساس قوانین بین‌المللی ممکن است جرم‌های جدی تلقی شوند.»

این بیانیه مشترک بدون اشاره به فرد یا کشور خاصی تاکید می‌کند: «آن‌هایی که قصد دارند طالبان را عادی‌سازی کنند باید بدانند که رهبری این گروه ممکن است به دلیل ارتکاب جنایات بین‌المللی پاسخگو شناخته شود.»

ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان در شبکه اجتماعی ایکس خبر داده است که گروه کارشناسان سازمان ملل گفته‌اند که با وجود گنجاندن جرم آزار و اذیت مبتنی بر جنسیت در اساسنامه رم، این موضوع تاکنون اغلب نادیده گرفته شده بود.

آن‌ها درخواست بازداشت برای هبت‌الله آخوندزاده و عبدالحکیم حقانی را «لحظه‌ای تاریخی» توصیف کردند و تاکید کردند که دستور بازداشت این افراد باید در اسرع وقت صادر شود.

در این بیانیه همچنین بر ضرورت انجام اقدامات بیشتر برای پاسخگو کردن تمامی طرف‌های درگیر در جنگ‌های چند دهه‌ای افغانستان اشاره شده است.

فرید ماموندزی در مطلبی به نشریه تحقیقی «د پرنت» به گسترش روابط هند با طالبان اشاره کرد و گفت: «در حالی که هند تعاملات خود را با طالبان افزایش داده، روابط نزدیک پاکستان با رهبران کلیدی طالبان ابتکارات هند را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.»

سفیر پیشین افغانستان در دهلی در این مطلب تاکید کرد که ناامنی در افغانستان پیامدهایی برای شهروندان این کشور و کل منطقه دارد و تلاش گروه‌های داعش و تحریک طالبان پاکستان برای افزایش نفوذشان تهدید جدی به هند است.

این مقام پیشین افغان تأکید کرد که هند باید برای مقابله با این تهدیدات فراتر از دیپلماسی عمل کند. آقای ماموندزی نوشت: «چالش‌های عمیق افغانستان نیازمند راه‌حل‌های افغان‌محور است. لویه جرگه بستر مناسبی برای گفت‌وگو و تصمیم‌گیری جمعی است.»

فرید ماموندزی گفت هند با حمایت از لویه جرگه تعهد خود به ثبات را نشان دهد. به باور او این مجمع می‌تواند گروه‌های مختلف را گرد هم آورد.

او افزود: «بحران افغانستان صرفا سیاسی نیست بلکه چالش انسانی است که رهبری هند را به آزمایش می‌گذارد. هند باید از طریق بازگرداندن بورسیه‌ها، ساده‌سازی روند ویزا و حمایت از ابتکاراتی مانند لویه جرگه نشان دهد که به تعهدات خود پایبند است.»

او در این مطلب همچنین چالش‌های ژئوپلیتیکی و بحران انسانی افغانستان را بررسی کرده است. در مطلب او آمده است که طالبان تعامل با هند را نسبت به مسائل سیاسی در اولویت قرار داده است.

عفو بین‌الملل روز جمعه، پنجم دلو در بیانیه‌ای نوشت که طالبان رحیم سعیدی را به‌طور خودسرانه بازداشت کرده است. این سازمان وضعیت صحی سعیدی را در زندان طالبان وخیم توصیف کرده است.

منابع از کابل در ۳۰ سرطان به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که استخبارات طالبان رحیم سعیدی، تهیه‌کننده برنامه‌های تلویزیونی را بازداشت کرده‌ است. سعیدی، به‌عنوان تولیدکننده در تلویزیون‌های خصوصی کار کرده و عضو اتحادیه سینماگران افغانستان بوده است.

طالبان تاکنون به‌طور رسمی دلیل بازداشت رحیم سعیدی را اعلام نکرده است. نزدیکان سعیدی قبلا به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که او هیچ‌گونه فعالیت سیاسی نداشته و به کارهای فرهنگی مشغول بوده است.