هزاران معترض خشمگین در واکنش به سخنرانی شیخ حسینه، نخستوزیر پیشین بنگلادش، خانه شیخ مجیبالرحمن، بنیانگذار بنگلادش و پدر خانم حسینه را در داکا به آتش کشیدند. خانم حسینه چهارشنبهشب، ۱۷ دلو، در یک سخنرانی آنلاین از هوادارانش خواست علیه حکومت موقت بنگلادش بایستند.
به گفته شاهدان، در پی این سخنرانی شیخ حسینه، هزاران معترض با چوب، چکش و ابزارهای دیگر در اطراف خانه تاریخی پدر شیخ حسینه که حالا به موزیم تبدیل شده، تجمع کردند و شمار دیگری برای تخریب آن چرثقیل و بیل مکانیکی آوردند.
این خانه به عنوان یکی از نمادهای استقلال بنگلادش از پاکستان هم شناخته میشود. شیخ مجیبالرحمان و اکثر اعضای خانوادهاش هم در یک کودتا ارتش در سال ۱۹۷۵ در همین خانه کشته شدند. شیخ حسینه و خواهرش که در آن زمان در سفر اروپا بودند، زنده ماندند.
این اعتراضات همزمان با یک فراخوان گستردهتر به نام «رژه بولدوزر» برگزار شد تا سخنرانی آنلاین برنامهریزیشده شیخ حسینه در ساعت ۹ چهارشنبه شب را مختل کند.
معترضان که بسیاری از آنها از اعضای گروه «دانشجویان علیه تبعیض» بودند، خشم خود را نسبت به سخنرانی شیخ حسینه ابراز کردند. معترضان این سخنرانی را چالشی برای دولت موقت تازهتاسیس بنگلادش تلقی میکنند.
شیخ حسینه در ۱۵ اسد سال جاری پس از چندین هفته اعتراضات خشونتآمیز دانشجویان مجبور به استعفا و ترک بنگلادش شد. او توسط یک هواپیما به یک پایگاه نظامی در شمال دهلی هند منتقل شد. پس از آن، دانشجویان به همکاری مخالفان شیخ حسینه حکومت موقت به رهبری محمد یونس، برنده جایزه صلح نوبل را تشکیل دادند.
رهبران دانشجویان هم در کابینه این حکومت حضور دارند.
پس از صدور دستور ترامپ برای ازسرگیری فشار حداکثری علیه ایران، مقامهای تهران بر مواضع قبلی خود مبنی بر شکست این سیاست تاکید کردند و گفتند که قصد دستیابی به سلاح هستهای را ندارند. در همین حال، اظهارنظرهای متناقض مقامهای حکومت درباره مذاکره با امریکا همچنان ادامه دارد.
مسعود پزشکیان، رئیس جمهور ایران، چهارشنبه ۱۷ دلو در واکنش به دستور ترامپ گفت: «امریکا میگوید ما تحریم میکنیم، اما اگر ما همین منابع خود را مدیریت کنیم و با همسایگان خود درست کار کنیم و تعامل داشته باشیم مگر میشود کشوری که ۱۵ دوست و کشور همسایه دارد به این راحتی تحریم کرد؟»
او گفت: «خیال کردهاند همه چیز ما به نفت وابسته است و میخواهند جلو آن را بگیرند، اما برای ما و مردم ما مسیرهای بسیار زیادی وجود دارد.»
پزشکیان درباره اینکه جمهوری اسلامی چگونه قصد دارد با مدیریت منابع و تعامل با همسایگان چالشهای پیشروی خود را حل کند توضیحی نداد و درباره «مسیرهای بسیار زیاد» تهران برای وضعیت کنونی جزییاتی ارائه نکرد.
محمدرضا عارف، معاون اول مسعود پزشکیان، نیز در واکنش به این دستور ترامپ گفت: «در زمینه سلاح هستهای فتوا داریم که فعالیت غیر صلح آمیز هستهای ممنوع است، خیال او راحت باشد.»
عارف تاکید کرد مذاکره و دیدار ترامپ و پزشکیان در دستور کار نظام نیست.
رئیسجمهور امریکا سهشنبه ۱۶ دلو دستورالعملی «بسیار سختگیرانه» برای از سرگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی و به صفر رساندن صادرات نفت ایران امضا کرد و گفت که جمهوریاسلامی دیگر نباید به کشورهای دیگر نفت بفروشد.
ترامپ همچنین برای گفتوگو با همتای ایرانی خود اعلام آمادگی کرد.
او اندکی قبل از دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل در کاخ سفید، این دستورالعمل را امضا کرد و گفت: «امیدوارم نیازی به استفاده از این گزینه نباشد. باید دید آیا میتوانیم به توافقی با ایران برسیم یا نه.»
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی را «تجربهای شکستخورده» توصیف کرد که تکرار آن نتیجهای جز «ناکامی» به همراه نخواهد داشت.
عراقچی گفت: «اگر موضوع اصلی این است که ایران دنبال سلاح هستهای نرود که این قابل حصول است و چیز مشکلی نیست.»
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی، نیز گزارشها درباره تلاش تهران برای ساخت تسلیحات هستهای را «یک دروغ بزرگ» خواند و گفت چنانچه کسی به دنبال اطمینان نسبت به این موضوع باشد «بهسادگی» قابل حصول است.
محمد اسلامی، رییس سازمان انرژی اتمی، نیز با تاکید بر اینکه تهران قصد دسترسی به سلاح هستهای «نداشته، ندارد و نخواهد داشت» گفت فعالیت هستهای تهران در چارچوب پادمان و انپیتی است.
در مقابل، دونالد ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی خود، تروثسوشال، گزارشها درباره اینکه امریکا در همکاری با اسرائیل قصد دارد ایران را نابود کند «بسیار اغراقآمیز» خواند.
او افزود: «من ترجیح میدهم که یک توافق صلح هستهای معتبر امضا شود که به ایران اجازه دهد بهطور صلحآمیز رشد کند و شکوفا شود. باید فورا برای آن کار کنیم و وقتی که امضا و کامل شد، جشن بزرگی در خاورمیانه برگزار کنیم.»
فاطمه مهاجرانی، سخنگوی حکومت جمهوری اسلامی، نیز در پاسخ به سوالی درباره موضع دولت در قبال ابراز آمادگی ترامپ برای مذاکره با پزشکیان گفت که سه اصل «عزت، حکمت و مصلحت» در روابط با سایر کشورها مد نظر است و دنبال میشود.
خبرگزاری رویترز به نقل از یک مقام ارشد جمهوری اسلامی، بدون ذکر نام، نوشت: «ایران مایل است به دیپلوماسی ترامپ فرصتی دوباره بدهد، اما درباره کارشکنیهای اسرائیل محتاط است.»
به گفته این مقام ارشد جمهوری اسلامی، اگر واشنگتن به دنبال توافق با تهران است، باید اسرائیل را مهار کند.
جمهوری اسلامی: به کسب درآمد از صادرات نفت ادامه میدهیم
در همین حال، مقامهای جمهوری اسلامی از توانایی خود برای ادامه کسب درآمد از صادرات نفتی خبر دادند.
محسن پاکنژاد، وزیر نفت حکومت پزشکیان،یک روز پس از صدور دستور ترامپ اعلام کرد ایران در ماه جدی بیشترین صادرات نفت در ۱۰ سال گذشته را به ثبت رساند و قصد دارد بهزودی یکی از بزرگترین قراردادهای تاریخ نفت کشور را به امضا برساند.
پاکنژاد سیاست فشار حداکثری را یک «تیوری شکستخورده» خواند و تاکید کرد جمهوری اسلامی تمهیدات لازم برای مقابله با سیاست فشار حداکثری را در نظر دارد.
وزیر نفت جمهوری اسلامی با اشاره به دستور ترامپ گفت تحریمهای یکجانبه علیه تولیدکنندگان بزرگ نفت، علاوه بر تحت فشار گذاشتن اوپک، باعث بیثباتی در بازارهای نفت و انرژی شده و به مصرفکنندگان در سراسر جهان آسیب میزند.
دقایقی پس از آنکه اعلام شد ترامپ سیاست فشار حداکثری علیه تهران را احیا میکند، نرخ دالر در ایران با حدود هزار تومان افزایش از مرز ۸۵ هزار تومان گذشت.
رئیسجمهور امریکا گفت که برای امضای دستورالعمل احیای سیاست فشار حداکثری بر جمهوری اسلامی مردد بوده و گرفتن این تصمیم، «کار بسیار سختی بوده» است.
خاویر میلی، رئیسجمهور آرژانتین دستور خروج کشورش از سازمان بهداشت جهانی را بهدلیل اختلافات عمیق با سازمان ملل صادر کرد. اقدام میلی منعکس کننده اقدامات دونالد ترامپ، متحد او است که در اولین روز بازگشت به قدرت با یک فرمان اجرایی فرایند خروج امریکا از این سازمان را آغاز کرد.
مانوئل آدورنی، سخنگوی رئیسجمهوری آرژانتین روز چهارشنبه در یک کنفرانس خبری در بوئنوس آیرس گفت، تصمیم آرژانتین بر اساس «تفاوتهای عمیق در مدیریت بهداشت، به ویژه در طول همهگیری (کووید ۱۹) است.» او گفت که دستورالعملهای سازمان بهداشت جهانی در آن زمان منجر به بزرگترین تعطیلی در تاریخ بشریت شده است.
او همچنین بدون اینکه نامی از کشوری ببرد گفت که سازمان جهانی بهداشت بهدلیل نفوذ سیاسی برخی کشورها فاقد استقلال است.
آدورنی افزود، آرژانتین اجازه نخواهد داد که یک سازمان بینالمللی در حاکمیت این کشور «و خیلی کمتر در سلامت» آن مداخله کند.
دونالد ترامپ نیز بارها از سازمان جهانی بهداشت به دلیل ناکامی در کنترول کرونا و همچنین ادعای نفوذ چین در این سازمان انتقاد کرده است.
سازمان بهداشت جهانی آژانس بهداشتی تخصصی سازمان ملل و تنها سازمانی است که موظف به هماهنگ کردن اقدامات جهانی به بحرانهای حاد بهداشتی، به ویژه شیوع بیماریهای جدید و تهدیدات مداوم از جمله ابولا، ایدز و امپاکس است.
مقامات ارشد حکومت ترامپ روز چهارشنبه با پیشنهاد رئیسجمهور در مورد تصرف غزه و اخراج فلسطینیها مخالفت کردند. آنان سعی کردند که موضع رئیسجمهور را پس گیرند. به گفته آنها، ترامپ هیچ برنامهای به استفاده از نیروهای امریکایی ندارد و جابجایی فلسطینیها موقتی خواهد بود.
دونالد ترامپ روز سه شنبه در کنفرانس خبری مشترک با نخستوزیر اسرائیل، اظهار کرد که ایالات متحده باید کنترول غزه را به دست بگیرد و جمعیت فلسطینی را از این منطقه ویرانشده به طور دایمی اخراج کند.
وقتی از وی پرسیده شد که آیا نیروهای امریکایی را به غزه میفرستد، ترامپ گفت: «ما هر کاری که لازم باشد انجام خواهیم داد و اگر لازم باشد، این کار را خواهیم کرد. ما آن منطقه را تصرف خواهیم کرد.»
اما کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، روز چهارشنبه، به خبرنگاران موضع متفاوتی را ارایه کرد.
او گفت: «رئیسجمهور هیچگونه تعهدی به فرستادن نیروهای نظامی به غزه نداشته است.» او مشخص نکرد که چگونه ایالات متحده میتواند بدون استفاده از نیروی نظامی کنترول غزه را به دست بگیرد.
لیویت همچنین گفت که هرگونه جابجایی فلسطینیها موقتی خواهد بود.
او افزود: «رئیسجمهور واضح کرده است که فلسطینیها باید موقتاً از غزه جابجا شوند تا پروژه بازسازی انجام شود. غزه در حال حاضر یک منطقه تخریب شده است. جای قابل زندگی برای هیچ انسانی نیست و فکر میکنم پیشنهاد اینکه مردم باید در چنین شرایطی( آنجا) زندگی کنند، واقعاً شرمآور است.»
ترامپ اغلب اظهاراتی میکند که فراتر از خواستههای مشاورانش است و گاهی آنها تلاش میکنند تا این اظهارات را پس بگیرند. اما تنها اظهارات ترامپ اهمیت واقعی دارند.
همزمان با نشست سخنگوی کاخ سفید، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه امریکا، نیز تلاش کرد برخی اظهارات ترامپ را تصحیح کند. او گفت که ترامپ پیشنهاد پاکسازی و بازسازی غزه را داده است، نه تصاحب دایمی آن را.
او گفت که تنها کاری که رئیسجمهور ترامپ بسیار سخاومت مندانه انجام داده این است که تمایل ایالات متحده را برای ورود به غزه، پاکسازی آوارها و تمیز کردن محل از تمام ویرانیها از جمله مهمات منفجرنشده، ارایه کرده است تا مردم بتوانند دوباره به آنجا برگردند.
استیو ویتکوف، نماینده ویژه رئیسجمهور در امور خاورمیانه، به سناتورهای جمهوریخواه در یک نشست خصوصی گفت که ترامپ «نمیخواهد هیچ نیروی امریکایی را به غزه بفرستد و نمیخواهد هیچ دالر امریکایی در آنجا صرف کند.»
دفتر ریاست جمهوری سوریه اعلام کرد که امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه از احمد شرع، رئیس جمهور موقت سوریه دعوت کرد تا در هفتههای آینده به فرانسه سفر کند. مکرون و شرع در یک تماس تلفنی درباره تحریمهای اقتصادی علیه سوریه نیز گفتوگو کردند.
سوریه تحت رهبری بشار اسد در طول جنگهای داخلی حدود ۱۳ ساله این کشور از سوی بسیاری کشورها تحریم اقتصادی بود و روابط خود را با دمشق قطع کرده بودند. اما تحولات جدید در سوریه بسیاری پایتختها را به از سرگیری روابط با دمشق ترغیب کرده است.
احمد شرع که به تازگی به عنوان رئیس حکومت انتقالی سوریه انتخاب شده است، روز سهشنبه این هفته به ترکیه سفر کرد و با رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور آن کشور دیدار و گفتوگو کرد.
پیش از آن، شرع در نخستین سفر خارجی خود به عربستان سعودی رفته بود و با محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان دیدار کرد. این سفر نشان دهنده اهمیت ریاض برای حکومت جدید سوریه است که تا پیش از این برای چند دهه تحت نفوذ ایران، رقیب سرسخت عربستان قرار داشت.
احمد شرع که تا پیش از سقوط حکومت بشار اسد به نام ابومحمد جولانی شناخته میشد، رهبر گروه هیئت تحریر شام است که نقش مهم در پیروزی مخالفان اسد بازی کرد. تحریر شام که قبلا به نام جبهه نصرت شناخته می شد، از گروههای جهادی تندرو است که از سوی بسیاری کشورها از جمله، ترکیه، امریکا، برخی کشورهای اروپایی و همچنین سازمان ملل به عنوان یک گروه تروریستی شناخته میشود. امریکا برای احمد شرع جایزه ۱۰ میلیون دالری تعیین کرده بود اما اخیرا آن را برداشت.
شرع در قامت رهبری جدید سوریه از زمانی که در هشتم جنوری وارد دمشق شد، تلاش کرده است از خود تصویری معتدل و مشتاق رابطه با کشورهای غربی و خاورمیانه ترسیم کرده است.
او علاوه بر این که با آزادی نسبی زنان در سوریه از جمله سبک پوشش آنها مخالفت نکرده، در دو سفر قبلی خود به ریاض و انقره، همسر خود لطیفه دروبی را نیز با خود برده است.
آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل میگوید راهحلها برای وضعیت غزه پس از جنگ، نبايد مشكل را از آنچه است، بدتر كرد. او این اظهارات را در واکنش به گفتههای دونالد ترامپ مطرح کرده که گفته فلسطینیها از 'مخروبه غزه' خارج شوند و امریکا آنجا را تصرف میکند.
ترامپ روز سهشنبه در یک کنفرانس خبری در کاخ سفید در کنار بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، ایده «مالکیت بلندمدت» غزه توسط امریکا را مطرح کرد.
این اظهارات غیر منتظره ترامپ پس از آن بیان شد که او در روزهای اخیر بارها از ساکنان غزه خواست به اردن یا مصر نقل مکان کنند.
گوترش روز چهارشنبه در جلسه کمیته حقوق غیرقابل انکار مردم فلسطین گفت: «در جستجوی راهحلها، نباید مشکل را بدتر کنیم. پایبندی کشورها به اصول اساسی حقوق بینالملل حیاتی است. اجتناب از هر گونه پاکسازی قومی ضروری است.»
او تاکید کرد: «ما باید راهحل دو دولتی را دنبال کنیم.»
اگرچه گوترش در سخنرانی خود مستقیماً به ترامپ یا پیشنهاد او درباره غزه اشاره نکرد، اما استفان دوجاریک، سخنگوی او به خبرنگاران گفت که میتوان سخنان گوترش را پاسخی به این موضوع دانست.
دوجاریک همچنین اعلام کرد که گوترش روز چهارشنبه با پادشاه اردن درباره وضعیت منطقه گفتوگو کرده است.
حتی با وجود ویران شدن بخشهای زیادی از شمال نوار غزه، صدها هزار نفر از ساکنان این منطقه از اواخر ماه گذشته، تحت آتشبس شکنندهای که پس از حدود ۱۵ ماه جنگ میان اسرائیل و حماس برقرار شده، بازگشتهاند.
شمال غزه که شامل شهر غزه نیز میشود، بهویژه از زمانی که اسرائیل در ماه اکتبر حمله بزرگی را در این منطقه آغاز کرد، به شدت آسیب دیده است.
ترامپ روز سه شنبه گفت که بیش از یک میلیون از ساکنان غزه به کشور دیگر عربی منتقل شوند و امریکا این باریکه را به یک منطقه تجاری و مسکونی تبدیل خواهد کرد.