نشست کارشناسان ایران، روسیه و افغانستان درباره چشمانداز امنیت منطقهای در تهران برگزار شد
نشست کارشناسان ایران، روسیه و افغانستان درباره «چشمانداز امنیت منطقهای» روز یکشنبه در دانشگاه علامه طباطبایی تهران برگزار شد.
این نشست با همکاری انجمن علمی مطالعات صلح ایران، آکادمی علوم روسیه و موسسه تحقیقات صلح و توسعه کابل برگزار شد.
به گزارش خبرگزاری ایرنا، شجاع احمدوند، رئیس دانشگاه علامه طباطبایی، در این نشست تاکید کرد که تعامل علمی و فکری میان سه کشور برای ایجاد رویکردی نو در سیاستگذاری منطقهای ضروری است.
او چهار عامل را از دلایل اجتنابناپذیر بودن همکاری ایران، روسیه و افغانستان برشمرد: گسترش افراطگرایی و سیاستهای طالبان در قبال گروههای افراطی غیرافغان، منع تحصیل و اشتغال زنان در افغانستان، بحران اقتصادی افغانستان و سیاستهای طالبان در حوزه آب.
وی خاطرنشان کرد که این عوامل باعث افزایش موج مهاجرت افغانها به کشورهای همسایه شده و منطقه را با چالشهای گستردهای روبهرو کرده است.
در ادامه نشست، سعید خطیبزاده، معاون پژوهشی وزیر امور خارجه ایران، گفت که باید از «مهندسی مصنوعی جغرافیای منطقه» اجتناب کرد.
او گفت که ایران به امنیت منطقه و «حفظ توزان طبیعی» قدرت و مناسبات کشورها اهمیت قایل است.
سناریوهای آینده افغانستان
رسول موسوی، دیپلومات پیشین ایرانی در این نشست گفت که افغانستان با سناریو رو به رو است: تداوم وضعیت کنونی و به رسمیت شناخته شدن طالبان، تغییر در شیوه حکومتداری طالبان و یا تغییر نظام سیاسی در پی وقوع جنگ داخلی.
او تاکید کرد که بهترین گزینه برای ثبات افغانستان و امنیت منطقهای، ایجاد حکومتی فراگیر با مشارکت همه اقوام و گروههای اجتماعی است.
موسوی افزود که هرگونه تغییر در شیوه حکومتداری طالبان، در صورتی که شرایط داخلی افغانستان اجازه دهد، به نفع همکاری و همگرایی منطقهای خواهد بود.
رویترز روز یکشنبه گزارش داد که بیشتر جنگجویان خارجی که از عراق فرار کردهاند، به داعش خراسان در افغانستان پیوستهاند. طبق این گزارش، ثناالله غفاری داعش خراسان را به یکی از خطرناکترین شاخههای این گروه با توان حملات بیرون مرزی تبدیل کرده است.
مایکل جورجی و منا علاالدین، نویسندگان این مطلب که به حملات مرتبط با داعش در سالهای اخیر در کشورهای امریکا، روسیه، ایران، عمان و برخی کشورهای دیگر پرداختهاند، نوشتند که این گروه، علیرغم شکستهای قبلی، همچنان به فعالیتهای خود ادامه میدهد و قادر به انجام حملات مرگبار در سطح جهانی است.
در این مطلب که روز یکشنبه، ۲۸ دلو، یک روز بعد از حمله یک پناهجوی سوری در شهر ایلاخ اتریش منتشر شد، به تلاش داعش برای افزایش نفوذ خود در خاورمیانه، غرب و آسیا اشاره شده است. در این گزارش آمده است: «با وجود شکست داعش توسط ائتلاف به رهبری امریکا، این گروه موفق شده است تا دوباره سازماندهی شود.»
در بخشی این مطلب آمده است که ثناالله غفاری، رهبر ۲۹ ساله داعش در افغانستان، این گروه را به یکی از خطرناکترین شاخههای داعش تبدیل کرده و توانایی انجام عملیات دور از پایگاههای خود در مناطق مرزی را دارد.
رویترز تاکید کرده است که گروه داعش با استفاده از سلولهای مخفی، حملات چریکی و غافلگیرانه را در خاورمیانه انجام میدهد. در این مطلب آمده است: «برخی نیروهای خارجی داعش از عراق به افغانستان، سوریه و پاکستان رفته و به داعش خراسان پیوستهاند.»
رویترز همچنین به فعالیت داعش در افریقا اشاره کرده و گفته است که برخی از گروهها از جمله «جبهه دموکراتیک متحد» در اوگاندا با این گروه ارتباط دارند و فعالیتهای خود را به جمهوری دموکراتیک کنگو نیز گسترش دادهاند.
در این مطلب همچنین درباره حضور و فعالیت داعش در غرب و شمال افریقا و در مالی، نایجریا و شمال بورکینافاسو اشاره شده است.
در این مطلب از حملات داعش در ایالات متحده امریکا بهوسیلۀ شمسالدین جبار، حمله در سالن کنسرت در روسیه که منجر به کشته شدن ۱۴۳ نفر شد، حملات انفجاری در شهر کرمان ایران با بیش از ۱۰۰ کشته و حمله انتحاری در مسجدی در عمان که دستکم ۹ کشته برجای گذاشت، بهعنوان نمونههایی از نفوذ و فعالیت داعش در سطح جهانی یاد شده است.
هیئت معاونت ملل متحد برای افغانستان (یوناما) اعلام کرد که جلسات گروه کاری در خصوص پشتیبانی از بخش خصوصی افغانستان و تلاشها برای مبارزه با مواد مخدر را برگزار کرده است.
این نشستها روزهای پنجشنبه و جمعه، ۲۵ و ۲۶ دلو بهصورت مجازی برگزار شد.
یوناما این نشستها را بهعنوان بخشی از روند ساختاریافته برای تعامل با طالبان برگزار کرده و هدف آن فراهم آوردن زمینه همکاری با نمایندگان کشورهای عضو، سازمانهای بینالمللی، متخصصین مربوطه بهویژه زنان، نهادهای مختلف ملل متحد و موسسات مالی است.
در بیانیهای که نمایندگی سیاسی ملل متحد روز یکشنبه، ۲۸ دلو، به خبرنگاران ارسال کرده است، آمده است که این نشستها علاوه بر طالبان، نمایندگانی از کشورهای عضو و نهادهای بینالمللی را گرد هم آورده است.
در این نشستها هیچ نمایندهای از جنبشهای اعتراضی زنان و جبهههای نظامی مخالف طالبان حضور ندارد.
این نشستها در ادامه روندی است که با برگزاری نشست سوم دوحه در تابستان سال گذشته آغاز شد، جایی که نمایندگان ویژه کشورها تصمیم گرفتند که گروههای کاری برای تعامل بیشتر با طالبان تشکیل شود. نشست سوم دوحه بدون حضور نمایندگان زنان و جامعه مدنی افغانستان برگزار شده بود.
برخی از مسئولان شرکتهای سیاحتی در کابل به افغانستان اینترنشنال گفتند که ایران در یک ماه گذشته ۹۰ درصد درخواستهای ویزای افغانها را رد کرده است. آنها گفتند که سفارت ایران از متقاضیان تکت پرواز میخواهد، اما پس از آن ویزای آنها را رد میکند.
برخی از شرکتهای درخواست کننده صدور ویزای ایران در کابل امروز یکشنبه، ۲۸ دلو گفتند که پس از ویزای پاکستان، دبی، ترکیه و عربستان، ایران نیز در یک ماه گذشته ۹۰ درصد درخواستهای ویزای افغانها را رد کرده است.
یکی از مسئولان این شرکتها گفت که ایران تنها به ساکنان ولایتهای مرکزی ویزا میدهد و درخواستهای ویزای سایر ولایتها را رد میکند.
این منابع همچنین گفتند که سفارت ایران در کابل صدور ویزا برای افغانهایی را که قصد سفر زمینی دارند، بهطور کامل متوقف کرده است.
به گفتهی یکی از مسئولان شرکتهای سیاحتی، پیش از این متقاضیان ویزا درخواستهای خود را به سفارت ایران در کابل ارائه میکردند و در ازای ۱۰۰ یورو ویزا دریافت میکردند، درحالیکه اجازهی سفر زمینی نیز داشتند. این مسئول شرکت سیاحتی میگوید: «متقاضیان ویزای ایران باید ۵۰ یورو برای فورم درخواست پرداخت کنند، و در صورتی که پرواز خود را به تعویق بیندازند، باید ۳۰۶ دالر به شرکت هواپیمایی ایرانی بپردازند.» مسئولان این شرکتها میگویند برخی افغانها از طریق ایران برای کار به عراق میروند، اما در صورت رد شدن ویزا، شرکتهای فروش تکت پول آنها را باز نمیگردانند.
آنها انتقاد میکنند که این اقدام با هماهنگی سفارت ایران در کابل انجام میشود و شرکت هواپیمایی «ماهان» ایران تمامی هزینههای متقاضیان را دریافت میکند. به گفته مسئول یکی دیگر از شرکتهای سیاحتی، ایران وبسایت صدور ویزای آنلاین برای افغانها را بهطور کامل بسته است. شرکتهای ارائهدهنده ویزا در کابل فهرست درخواستهای رد شده از سوی سفارت ایران را با افغانستان اینترنشنال به اشتراک گذاشتهاند.
ویزای پاکستان
برخی از مسئولان شرکتهای ارائهدهنده ویزای پاکستان در کابل به افغانستان اینترنشنال گفتند که پاکستان نیز مانند ایران، رفتار نامناسبی را در قبال متقاضیان ویزا در پیش گرفته و اکثر درخواستها را پس از سه ماه رد میکند. به گفته این افراد، روزانه دهها افغان برای ویزای پاکستان درخواست میدهند و برای هر درخواست ۹ دالر پرداخت میکنند. یکی از مسئولان شرکتهای گردشگری به افغانستان اینترنشنال گفت: «ویزای پاکستان انواع مختلفی دارد، اما در بازار سیاه، بین ۵۰۰ تا ۱۵۰۰ دالر معامله میشود.» طبق گزارش این شرکتها، سفارت پاکستان در کابل برای بیماران ویزای ویژهای به نام “ایتیای” صادر میکند، اما نیروهای پاکستانی در گذرگاه تورخم این ویزا را قبول نمیکنند و در صورتی اجازه دادن از آنها رشوه میگیرند. شرکتهای ارائهدهنده ویزا در کابل از سفارتهای ایران و پاکستان خواستهاند که تسهیلات لازم را برای افغانها فراهم کنند. سفارتهای ایران و پاکستان در افغانستان تاکنون در این مورد ابراز نظر نکردهاند.
برخی رسانههای آلمان گزارش دادند که حکومت این کشور انتقال صدها شهروند افغان را به تعویق انداخته و دو پرواز چارتر را لغو کرده است.
به گزارش روزنامه ولت ام زونتاگ، افغانهایی که پرواز شان به تعویق افتاده است، ویزای آلمان را گرفته بودند.
گفته شده است که قرار بود این پروازها در چارچوب برنامهی اسکان مجدد آلمان، صدها افغان را به این کشور منتقل کند.
شماری زیاد از افغانهای که با حکومت، آژانسها و نیروهای آلمانی در طول بیست سال حضور جامعه بینالمللی در افغانستان همکاری کرده بودند، در کنار فعالان مدنی و خبرنگاران در پاکستان و برخی کشورهای دیگر منتظر انتقال به آلمان هستند. پس از حملهی اخیر در شهر مونیخ آلمان که یک جوان ۲۴ سالهی افغان باعث زخمی شدن دستکم ۳۹ نفر شد و دو نفر، از جمله یک مادر و کودک دو سالهاش جان باختند، حساسیتها نسبت به افغانها در آلمان بیشتر شده است.
درخواست نخستوزیر ایالت بایرن برای اخراج هفتگی افغانها از آلمان مارکوس زودر، نخستوزیر ایالت بایرن و رهبر حزب اتحادیهی سوسیالمسیحی، که ایالتش این هفته شاهد این رویداد تلخ بود، خواهان آغاز فوری مذاکرات با طالبان در مورد بازگرداندن افغانها شده است.
نخستوزیر بایرن خواستار هفته یک پرواز اخراج مهاجران به افغانستان شد
مارکوس زودر پس از حملهی اخیر در مونیخ، در گفتوگو با یک روزنامه آلمانی اعلام کرد که حکومت آلمان باید فوراً روند اخراج افغانها را آغاز کند. او در این مصاحبه تأکید کرد: «از روز دوشنبه، آنالنا بربوک وزیر خارجه و نانسی فیزر، وزیر داخله باید مذاکرات با طالبان را در این زمینه آغاز کنند. هر هفته باید یک پرواز به مقصد افغانستان انجام شود.»
به گفتهی زودر، در حال حاضر تنها در ایالت بایرن دو هزار افغان در فهرست اخراج اجباری قرار دارند که ۲۰۰ نفر از آنها بهعنوان مجرمان خطرناک طبقهبندی شدهاند. او با اشاره به حملات اخیر در آلمان گفت: «ابتدا اشافنبورگ و حالا مونیخ! دیگر بس است. حکومت فدرال باید فوراً اقدام کند، نه وقتی که فرصت پیدا کند، بلکه همین حالا. افغانهایی که حکم اخراج دارند، باید هرچه زودتر از کشور بیرون شوند.»
این مقام آلمانی برای اجرای این سیاست، یک برنامهی پنج مادهای تنظیم کرده است که بر اساس آن، روند اخراج پناهجویان افغان از هفتهی آینده آغاز شود.
او همچنین خواستار توقف صدور ویزا برای افغانها و تدوین یک برنامهی اضطراری برای مهاجران افغان شد و تأکید کرد: «ما باید امنیت کشور خود را در اولویت قرار دهیم و مهاجرت غیرقانونی را محدود کنیم.» مارکوس زودر همچنین خواستار تدابیر سختگیرانه علیه اسلامگرایی افراطی شد. او پیشنهاد کرد که منابع مالی مساجد و نهادهای اسلامی که مظنون به حمایت از افراطگرایی هستند، مسدود شود و از معافیت مالیاتی محروم گردند.
زودر همچنین بر گسترش اختیارات نهادهای امنیتی تاکید کرد و گفت که این اختیارات باید شامل ذخیرهی اطلاعات مخابراتی و استفاده از هوش مصنوعی برای تعقیب مجرمان باشد.
او افزود: «ما باید وبسایتهای اسلامگرای افراطی را مسدود کنیم تا از گسترش بنیادگرایی از طریق اینترنت جلوگیری شود. نباید زندگی را برای دشمنان جامعهی آزاد خود آسان کنیم.»
تحقیقات رسمی دربارهی انگیزهی حمله در مونیخ
ادارهی جنایی بایرن اعلام کرده است که شواهد موجود نشان میدهد حمله کنندهای مونیخ دارای انگیزهی اسلامگرایانه بوده است. در همین راستا، دادستانی فدرال آلمان تحقیقات رسمی خود را دربارهی این حادثه آغاز کرده است.
طالبان در تلاش برای بهرهبرداری از وضعیت افغانهای پناهجو در آلمان
در حالی که موج حساسیتها و درخواستها برای اخراج پناهجویان افغان در آلمان افزایش یافته است، حکومت طالبان این وضعیت را به عنوان یک فرصت میبیند. به گزارش منابع مختلف، طالبان در تلاشاند تا در ازای پذیرش پروازهای اخراج پناهجویان، خدمات قونسلی خود را در آلمان فعال کنند.
بااینحال، برخی سیاستمداران آلمانی هشدار دادهاند که گفتوگوی مستقیم با طالبان میتواند به این گروه مشروعیت بینالمللی ببخشد. منتقدان معتقدند که طالبان از این موضوع به عنوان یک ابزار برای پیشبرد تعاملات خود با غرب استفاده خواهند کرد.
اخراج راهحل نیست
بااینحال، برخی تحلیلگران آلمانی معتقدند که اخراج مهاجران افغان راهحلی مؤثر نیست.
به گزارش فرانکفورتر روندشاو، هانس یاکوب شندلر، کارشناس تروریسم در آلمان، میگوید که بحث دربارهی مهاجرت در پی حملات اخیر غیرقابل اجتناب است، اما اخراج افغانها برای امنیت آلمان ضروری نیست.
شندلر تاکید میکند: «اگر اسلامگرایان افراطی را به افغانستان اخراج کنید، در واقع خطر را برای آلمان افزایش دادهاید، زیرا طالبان از القاعده حمایت میکنند.»
او هشدار میدهد که «افرادی که از آلمان اخراج میشوند، در افغانستان پناهگاه امنی در گروههای تروریستی خواهند یافت و اطلاعاتی دربارهی آلمان را با خود خواهند برد.»
این کارشناس تروریسم بر این باور است که «بهترین راهحل، اجرای قوانین کیفری آلمان است. زندان در آلمان گزینهی مناسبتری است و اخراج نباید صورت بگیرد.»
منابع امنیتی پاکستانی اعلام کردند که در درگیریهای اخیر در وزیرستان شمالی، یکی از هشت مهاجم کشته شده، یک عضو طالبان افغانستان بوده است.
منابع گفتند عاصم مهاجر، باشنده ولسوالی چک ولایت میدان وردک، عضو شاخه حافظ گل بهادر تحریک طالبان پاکستان و از اعضای طالبان افغانستان بود.
به گفته منابع امنیتی پاکستان، وی در نبرد علیه نیروهای امنیتی پاکستان در شمال وزیرستان مشارکت داشت.
این درگیریها روز شنبه، ۲۷ دلو، رخ داد و در آن هشت نفر از اعضای طالبان کشته شدند. منابع امنیتی پاکستان تاکید کردند که عاصم مهاجر نیز در میان کشتهشدگان قرار دارد.
در حالی که تاکنون طالبان به این ادعاها پاسخ ندادهاند، پیش از این گروه طالبان هر گونه ارتباط با جنگ علیه ارتش پاکستان و پناه دادن به رهبران تحریک طالبان پاکستان را رد کرده است.
این حادثه در حالی اتفاق میافتد که منابع امنیتی پاکستانی پیشتر از کشته شدن پسر معاون والی طالبان در بادغیس در عملیات نظامیان پاکستانی در منطقه کلاچی دره اسماعیلخان خبر داده بودند. مقامات طالبان در مورد این موضوع سکوت کرده و به کشته شدن بدرالدین یوسف، پسر معاون والی بادغیس، واکنشی نشان ندادند.
کارشناسان نظامی پاکستان به ارتباطات نزدیک میان طالبان افغانستان و تحریک طالبان پاکستان اشاره کرده و کشته شدن این افراد را به عنوان نشانهای از همکاریهای عمیق میان این دو گروه تلقی کردهاند.
