روزنامه فایننشال تایمز روز پنجشنبه به نقل از منابع رسمی گزارش داد که بزرگترین قدرتهای نظامی اروپا در حال طرح برنامههایی برای به عهده گرفتن مسئولیتهای بیشتر برای دفاع از این قاره و مستقل از ایالات متحده هستند.
طبق این گزارش، قرار است برای انتقال مدیریت شده مسئولیتها از امریکا به اروپا طی ۵ تا ۱۰ سال آینده، طرحی به ترامپ ارائه شود.
آنها میخواهند که در صورت عملی شدن تهدیدهای ترامپ، از خروج با هرج و مرج امریکا از این ایتلاف جلوگیری شود. همچنین، این کشورها احساس میکنند که امریکا در حال تضعیف ناتو است.
این روزنامه به نقل از چهار مقام اروپایی گزارش داد که بریتانیا، فرانسه، آلمان و کشورهای شمال اروپا از جمله کشورهایی هستند که در بحث های غیررسمی اما منظم در این مورد شرکت دارند.
هدف از این مذاکرات تهیه طرحی برای انتقال بار مالی و نظامی ناتو از امریکا به پایتختهای اروپایی و ارائه آن به ترامپ پیش از نشست سالانه سران ناتو در ماه جون در هاگ، پایتخت هالند است.
این پیشنهاد شامل تعهدات قاطع در مورد افزایش هزینههای دفاعی اروپا و ایجاد قابلیتهای نظامی است تا ترامپ را متقاعد کند که با واگذاری تدریجی مسئولیتها به کشورهای قدرتمند اروپایی موافقت کند. در این صورت ایالات متحده فرصت پیدا میکند تا بیشتر بر آسیا تمرکز کند.
یکی از مقامها به این روزنامه گفت: «افزایش هزینهها تنها راهکاری است که در اختیار داریم: تقسیم بار مسئولیت و کاهش وابستگی به ایالات متحده.» او افزود: «ما تازه گفتوگوها را آغاز کردهایم، اما این کار آنقدر بزرگ و گسترده است که بسیاری از افراد در مقابل آن احساس سردرگمی میکنند.»
ایالات متحده که بیش از مجموع سایر متحدان ناتو برای دفاع هزینه میکند، حضور نظامیاش در اروپا برای امنیت این قاره ضروری است.
هرچند دیپلوماتهای امریکایی به همتایان اروپایی خود اطمینان دادهاند که ترامپ همچنان به عضویت در ناتو و بند ۵ منشور یا دفاع متقابل از یکدیگر، متعهد است، اما بسیاری از پایتختهای اروپایی نگران هستند که کاخ سفید ممکن است به سرعت تصمیم به کاهش استقرار نیروها یا تجهیزات خود بگیرد یا از وظایف مشترک ناتو کنارهگیری کند.
برخی از پایتختهای اروپایی به دلیل نگرانی از اینکه چنین مذاکراتی ایالات متحده را به تسریع روند کاهش تعهداتش تشویق کند، تمایلی به مشارکت در گفتوگوهای مرتبط با تقسیم بار مسئولیت نداشتند. مقامات بر این باورند که با وجود لفاظیها، ترامپ قصد ندارد تغییرات عمدهای در حضور امریکا در اروپا ایجاد کند. برخی دیگر نیز تردید دارند که دولت او با انتقال منظم و تدریجی مسئولیتها موافقت کند و شخص ترامپ را غیرقابل پیشبینی میدانند.
یکی از مقامات گفت: «برای این کار نیاز به توافق با امریکاییها است و مشخص نیست که آیا آنها تمایلی به انجام آن خواهند داشت یا نه.» او افزود: «آیا اصلاً میتوان به آنها اعتماد کرد که به چنین توافقی پایبند بمانند؟»
علاوه بر بازدارندگی هستهای امریکا که به نیروی هوایی چندین کشور اروپایی امکان حمل تسلیحات هستهایاش را برای دفاع داده، ایالات متحده قابلیتهای نظامی دارد که متحدان اروپایی این کشور از آن برخوردار نیستند. امریکا پایگاههای هوایی، دریایی با ۸۰ هزار سرباز مستقر در اروپا دارد.
کشورهایی از جمله آلمان، فرانسه و بریتانیا از زمان روی کار آمدن ترامپ برای افزایش هزینههای دفاعی اقدام کردهاند، و اتحادیه اروپا نیز ابتکاراتی را برای کشورهای عضو جهت تسریع افزایش سرمایهگذاریهای نظامی به کار گرفته است.
با این حال، مقامها گفتند تقریبا پنج تا ۱۰ سال طول میکشد تا هزینههای افزایشیافته برای ارتقای توانمندیهای اروپا به سطحی برسد که بدون احتساب بازدارندگی هستهای امریکا، بتواند جایگزین بیشتر قابلیتهای این کشور شود.
این جلسه بهدنبال نامهای ترامپ به رهبر جمهوری اسلامی برگزار میشود که در آن به تهران هشدار داده است بین مذاکره درباره برنامه هستهایاش یا اقدام نظامی احتمالی انتخاب کند.
وزیر خارجه ایران روز گذشته تایید کرد که لحن نامه ترامپ تهدید آمیز است اما ایران در روزهای آینده به آن پاسخ خواهد داد.
این منبع مستقر در واشنگتن به رویترز گفت که هیئت اسرائیلی توسط ران درمر، وزیر امور استراتژیک و تزاچی هانگبی مشاور امنیت ملی رهبری خواهد شد و با مشاوران ارشد ترامپ دیدار خواهند کرد.
این منبع که خواست نامش فاش نشود، گفت: «انتظار میرود دو تیم در مورد پتانسیل مذاکرات هستهای ایران و امریکا و مسائل منطقهای مرتبط با تهران گفتوگو کنند.»
پیشتر، وب سایت خبری اکسیوس گزارش داد که مقامهای اسرائیلی احتمال دستیابی به توافقی با تهران را ضعیف میدانند و به همین دلیل، به دنبال هماهنگی با امریکا درباره اقدامات احتمالی، از جمله گزینههای نظامی، هستند.
در روزهای اخیر، گمانهزنیها درباره شیوه مقابله امریکا و اسرائیل با برنامه هستهای جمهوری اسلامی شدت گرفته است.
موسسه تحقیقاتی آلما در اسرائیل ۲۹ حوت با انتشار تصاویر ماهوارهای خبر داد جمهوری اسلامی پوشش پدافند هوایی خود را در اطراف تاسیسات نظامی پارچین و خجیر تقویت کرده است.
وبسایت شبکه ۱۴ اسرائیل با استناد به گزارش آلما نوشت تاسیسات خجیر و پارچین «بدون تردید اهداف مهمی هستند» و ممکن است هدف حملات احتمالی امریکا یا اسرائیل قرار گیرند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، ۱۷ حوت اعلام کرد مقابله با تهدیدات جمهوری اسلامی به «مراحل آخر» رسیده است و این مساله یا از طریق مذاکره حل خواهد شد یا با اقدام نظامی.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی، ۲۵ حوت هشدار داد تهران به نقطه عبور از «آستانه هستهای» بسیار نزدیک شده است.
بالاترین سطح از گفتوگوهای امنیتی امریکا و اسرائیل درباره جمهوری اسلامی
اکسیوس در ادامه گزارش خود نوشت نشست هفته آینده هیئتهای امریکایی و اسرائیلی در کاخ سفید، نخستین جلسه گروه مشورتی راهبردی دو کشور از زمان روی کار آمدن ترامپ خواهد بود.
این نشست همچنین بالاترین سطح از گفتوگوهای امنیتی میان ایالات متحده و اسرائیل در مورد جمهوری اسلامی به شمار میرود.
اکسیوس افزود هیئت امریکایی، به ریاست مایک والتز، مشاور امنیت ملی کاخ سفید، شامل نمایندگانی از وزارت خارجه، پنتاگون و جامعه اطلاعاتی ایالات متحده خواهد بود.
هیئت اسرائیلی نیز به ریاست ران درمر، وزیر امور راهبردی و تزاچی هانگبی، مشاور امنیت ملی، از مقامات ارشد ارتش، موساد، وزارت خارجه، وزارت دفاع و کمیسیون انرژی اتمی اسرائیل تشکیل خواهد شد.
نمایندگی امریکا در سازمان ملل متحد ۲۲ حوت در بیانیهای پس از نشست شورای امنیت درباره پرونده هستهای جمهوری اسلامی تاکید کرد این شورا باید رفتار «گستاخانه» تهران در نقض تعهدات پادمانیاش را محکوم کند.
آژانس بینالمللی انرژی اتمی هشتم حوت در آخرین گزارش خود اعلام کرد جمهوری اسلامی در سه ماه گذشته بهطور قابلتوجهی ذخایر اورانیوم با غنای بالای خود را افزایش داده است و در صورت ادامه این روند، ذخایر اورانیوم ایران میتواند بهطور نظری برای ساخت شش بمب هستهای کافی باشد
معترضان در مقر شهرداری، یک ایستگاه پولیس در استانبول، دانشگاهها و میدانهای عمومی در سراسر کشور گرد هم آمدند که منجر به درگیریهایی با نیروهای پولیس شد.
پولیس با ایجاد موانع و مسدود کردن خیابانها سعی در کنترول اوضاع داشت.
اماماوغلو، شهردار استانبول و ۵۴ ساله که رقیب اصلی سیاسی اردوغان محسوب میشود، چهارشنبه به اتهام فساد مالی و کمک به یک گروه تروریستی بازداشت شد.
این اقدام از سوی مخالفان به عنوان «تلاش برای کودتا» محکوم شد و موجی از اعتراضات و انتقادهای رهبران اروپایی را در پی داشت.
بازداشت شهردار محبوب استانبول در ادامه پروندههای قضایی علیه مخالفان دولت طی ماههای اخیر انجام شده است. منتقدان دولت، آن را تلاشی سیاسی برای تضعیف بخت انتخاباتی مخالفان و خاموش کردن اعتراضات میدانند؛ اتهاماتی که دولت رد میکند.
اردوغان در نخستین واکنش خود به بازداشت اماماوغلو، انتقادات مخالفان را «نمایش» و «شعار» خواند و گفت کشور زمانی برای این مسایل ندارد.
همزمان با انتشار فراخوان به منظور برگزاری تجمع جهت ادامه اعتراض به بازداشت اماماوغلو که قرار است برای انتخابات ریاستجمهوری سال ۲۰۲۸ ترکیه نامزد شود، شهردار انقره و رئیس حزب برابری و دموکراسی خلقها (دم پارتی) نیز به بازداشت او اعتراض کردند.
پنجشنبه ۳۰ حوت، گزارشهایی از درگیری میان نمایندگان حزب جمهوریخواه خلق و حزب عدالت و توسعه در مجلس ترکیه منتشر شد.
اوزگور اوزل، دبیرکل حزب جمهوریخواه خلق، برای تجمع اعتراضی در روز پنجشنبه فراخوان داد. پولیس نیز محدوده شهرداری استانبول را مسدود کرده و ماشینهای آبپاش را در این منطقه مستقر کرده است.
همزمان، منصور یاواش، شهردار انقره، به بازداشت شهردار استانبول و اعمال نظر سیاسی در پروندههای قضایی اعتراض کرد.
تولای حاتماوغلو و تونجر بکرهان، روسای مشترک حزب دموکراسی و برابری خلقها (دم پارتی) که طرفدار کردهاست، بازداشت اماماوغلو را «اخلال در تلاشها برای دستیابی به صلح» پس از پیام عبدالله اوجالان برای خلع سلاح دانستند.
اکرم اماماوغلو، عضو حزب جمهوریخواه خلق، در انتخابات سال ۲۰۱۹ توانست به بیش از ۲۰ سال سیطره حزب عدالت و توسعه به رهبری اردوغان بر شهرداری استانبول پایان دهد و به عنوان شهردار این شهر انتخاب شود.
او با حمایت ائتلاف شش حزبی ناسیونالیستها، سکولارها ، لیبرالها، محافظهکاران، اسلامگرایان و مهمترین آنها، کُردها، در انتخابات پیروز شد.
استانبول جمعیت کُرد بسیار بزرگی دارد.
حساب اماماوغلو در اکس، رئیسجمهور ترکیه را به فساد متهم کرد و از اعضای حزب حاکم و قوه قضاییه خواست تا با بیعدالتی مخالفت کنند.
فراخوانهایی نیز برای ادامه تجمعات در پنجشنبه منتشر شده است.
با وجود اعلام ممنوعیت تظاهرات و تجمعات تا روز یکشنبه، معترضان به بازداشت اماماوغلو، شامگاه ۲۹ حوت در تعدادی از شهرهای ترکیه از جمله استانبول، انقره، ازمیر و ترابزون تجمع کردند که تعدادی از آنان بازداشت شدند. ۳۷ نفر نیز به دلیل انتشار مطالبی در شبکههای اجتماعی دستگیر شدند.
علی یرلیکایا، وزیر کشور ترکیه، از بازداشت ۳۷ نفر به اتهام «انتشار پستهای تحریکآمیز» در رسانههای اجتماعی در ارتباط با بازداشت شهردار استانبول خبر داد.
او گفت که ۲۶۱ حساب نیز در همین رابطه در شبکههای اجتماعی شناسایی شدهاند.
بر اساس گزارشها بیش از ۱۸ میلیون پست در اکس در اینباره منتشر شده است.
در رابطه با بازداشت اماماوغلو، تجمعی هم در برلین، پایتخت آلمان برگزار شد.
از سوی دیگر دفتر دادستان عمومی استانبول خبر داد که یک شرکت ساختمانی متعلق به اماماوغلو را نیز توقیف کرده است.
اکرم اماماوغلو، شهردار استانبول که قرار بود یکشنبه سوم حمل ۱۴۰۴ برای انتخابات ریاستجمهوری ۲۰۲۸ ترکیه اعلام نامزدی کند، چهارشنبه ۲۹ حوت ۱۴۰۳ به اتهام فساد مالی بازداشت شد.
مخالفان و رسانهها بازداشت او را «یک کودتای غیرنظامی» علیه رقبای اردوغان و حزب عدالت و توسعه خواندهاند.
با این حال یلماز تونچ، وزیر دادگستری ترکیه، گفت که قوه قضاییه این کشور مستقل عمل میکند و این ادعا که بازداشت اماماوغلو کودتا علیه او بوده، درست نیست.
همزمان با بازداشت شهردار استانبول دسترسی به شبکههای اجتماعی در ترکیه محدود و برگزاری تجمع تا روز یکشنبه ممنوع اعلام شد.
در واکنش به این موضوع، اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، بازداشت اماماوغلو را «بسیار نگرانکننده» خواند و آلمان نیز این اقدام را «شکستی جدی برای دموکراسی» در ترکیه دانست.
ششمین پرونده علیه اماماوغلو
در سالهای گذشته و پس از مطرح شدن نام اماماوغلو بهعنوان نامزد ریاستجمهوری ترکیه، پروندههایی علیه او گشوده شده است. پرونده جدید ششمین پرونده علیه اماماوغلو است.
اماماوغلو که در گذشته به تجارت مشغول بود، ابتدا به عنوان شهردار منطقه کمتر شناختهشده بیلوکدوزو، منطقهای با جمعیت طبقه متوسط، پا به حوزه سیاست گذاشت و پس از آن توانست اداره شهر استانبول را به عنوان شهردار در دست بگیرد.