نرندرا مودی نخستوزیر هند، با انتشار پیامی به مناسبت نوروز، این جشن باستانی را به تمام کسانی که آن را گرامی میدارند، شادباش گفت. او در پیامش ابراز امیدواری کرد که سال جدید سرشار از خوشبختی، رفاه و پیشرفت باشد و پیوندهای همدلی میان ملتها تقویت شود.
نخستوزیر هند در پیامی در اکس نوشت: «نوروز مبارک! امید که این روز ویژه سرشار از خوشبختی، رفاه و تندرستی برای همگان باشد. سال پیشِ رو همراه با کامیابی و پیشرفت باشد و پیوندهای همدلی مستحکمتر گردد.»
نخستوزیر هند همچنین برای مردم سالی سرشار از شادی و موفقیت آرزو کرده است.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه فرا رسیدن نوروز را به سران آذربایجان، قزاقستان، قرغیزستان، تاجیکستان، ترکمنستان، اوزبیکستان و ایران تبریک گفت. او اظهار اطمینان کرده که روابط استراتژیک روسیه با این کشورها توسعه خواهد یافت.
کاخ کرملین روز جمعه یکم حمل پیام تبریک نوروز ولادیمیر پوتین را منتشر کرده است.
پوتین در پیام نوروزی خود نامی از افغانستان نبرده است.
طالبان پس از ورود به کابل در اسد ۱۴۰۰، نوروز را از تقویم رسمی افغانستان حذف و برگزاری جشنهای نوروزی را ممنوع کرد.
اما مردم افغانستان هر ساله نوروز را در داخل و خارج از کشور جشن میگیرند.
شماری از مقامات حکومت پیشین هم که پس از تسلط طالبان در افغانستان ماندهاند نوروز را تبریک گفتهاند. آنها در جریان بیش از سه و نیم سال گذشته در برخی موارد اظهارات خلاف میل طالبان بیان کردهاند.
منابع محلی در کابل به افغانستان اینترنشنال خبر دادند که طالبان روز جمعه، اول حمل، مانع برگزاری مراسم افراشتن علم نوروزی در پایتخت شد. به گفته منابع، طالبان در نوروز مسیرهای منتهی به زیارتگاه سخی در کابل را بسته است.
برخی از منابع گفتند که طالبان شب گذشته به زیارتگاه سخی هجوم بردند و محافظان امنیتی این محل مذهبی را بیرون کردند.
منابع گفتند که طالبان در حالی از افراشتن علم نوروزی جلوگیری کرد که این مراسم از قبال با حکومت این گروه هماهنگ شده بود.
باشندگان کابل هر سال نوروز را با افراشتن علم نوروزی در زیارتگاه سخی در کابل آغاز میکند. در سه سال پس از بازگشت طالبان، بهرغم ممنوعیت تجلیل از نوروز توسط این گروه، مردم این مراسم را برگزار کردند.
حکومت طالبان تجلیل از نوروز را «حرام» میداند و در سالهای گذشته، در شهرهای مخالف مانع تجلیل این جشن باستانی در افغانستان شده است.
طالبان همچنین تعطیلی عمومی اول حمل، نوروز را از تقویم رسمی افغانستان حذف کرده است.
شماری از رهبران و جریانهای سیاسی مخالف طالبان در پیامهای نوروزیشان بر پایان «ظلم و استبداد»، «غلبه بر سیاهی» و «فصل سیاه» در افغانستان تاکید کردند. این جریانها بر «سرنگونی» حاکمیت طالبان و روی کار آمدن یک نظام مردمسالار در افغانستان تاکید کردند.
عبدالرشید دوستم، معاون سابق ریاست جمهوری افغانستان و رهبر حزب جنبش ملی، در پیام نوروزیاش نوشت کاسه صبر مردم لبریز شده است.
آقای دوستم روز جمعه، اول حمل، گفت که مبارزه و تلاش در سطح ملی و بینالمللی ادامه دارد و «برنامههای راهبردی در حال انجام است.»
او نوشت: «از این تنگناه ها عبور خواهیم کرد و به همه مشکلات که بالای ملت ما سایه افکنده است نقطه پایان گذاشته، در تشکیل و حکومت ملی با پایه وسیع، بر مبنای آزادی و همپذیری به اشتراک تمام اقوام کشور به ارمغان خواهیم آورد.»
امرالله صالح، معاون پیشین ریاست جمهوری افغانستان هم گفته است که مبارزه برای «سرنگون کردن گروه طالبان» مهمترین بخش زندگیاش در سال جدید خورشیدی خواهد بود.
او تاکید کرد: «افغانستان زیر سایه طالبان هیچگاه به عزت، وقار، وحدت ملی و اقتصاد دست نخواهد یافت. برای ساختن افغانستان پس از طالبان، نهتنها باید امیدوار باشیم، بلکه باید خود را بیشتر و بهتر آماده بسازیم.»
در همین حال، حزب عدالت و آزادی افغانستان به رهبری سرور دانش، معاون پیشین ریاست جمهوری افغانستان در پیام نوروزیاش گفته است که افغانستان در «سیاهترین روزهای تاریخ خویش» فرو رفته و «هیچگاه چنین تیره و تار» نبوده است.
این حزب نوشته است: «امیدواریم که سال جدید نویدبخش آزادی و عدالت در کشور عزیز ما باشد.»
حزب جمعیت اسلامی افغانستان به رهبری صلاحالدین ربانی، وزیر خارجه سابق افغانستان نیز در پیام نوروزیاش از طالبان به دلیل ممنوعیت تجلیل نوروز انتقاد کرده است.
این حزب در بیانیهای نوشت که طالبان آغاز سال نو را دانستن فرصتی برای ابراز شادی و تجدید امید، به لحظهای برای تجدید اندوه و سرکوبِ مردم تبدیل کردهاند.
این حزب نوشته است: «جمعیت اسلامی افغانستان امیدوار است که سال جدید خورشیدی نقطهای برای پایان ظلم و استبداد در افغانستان و آغاز حاکمیت مبتنی بر مردمسالاری و تامین عدالت در کشور باشد.»
احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی نیز در پیام نوروزی خود نوشت: «این روز برای ما نه عید، که عهد است؛ عهد ایستادگی و بازنگشتن از راهی که به آزادی میرسد.» رهبر جبهه مقاومت ملی گفت نیروهای ضدطالبان در سختترین روزها، «امید بهار آزادی را زنده نگهداشتهاند.»
او روز جمعه، اول حمل، در یادداشتی در شبکه اکس نوشت: «ما به یاری خداوند و همراهی آن وارثانِ داد و فرزندان شاهنامه، وعده میسپاریم که نوروز را نه تنها در تقویم که به جان وطن، با اراده، ایستادگی و به نام آزادی بازگردانیم.»
محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی نیز در پیامی به مناسبت نوروز از وخامت وضعیت حقوق بشری در افغانستان تحت کنترول طالبان ابراز تاسف کرد. او گفت «افغانها حق دارند مانند سایر ملتهای جهان در آرامش زندگی کنند، اما امروز نه امنیتی مانده و نه آرامشی.»
عطا محمد نور، والی سابق بلخ باستان هم در پیام نوروزیاش بر رهایی افغانستان از «شر اهریمن» تاکید کرده است.
او نوشت: «آغاز سال دیگر را به فال نیک میگیریم و امید میبریم که این سال، سال غلبه بر سیاهی و ظهور روشنایی باشد.»
امروز جمعه، اول حمل مصادف با سال نو یا نوروز ۱۴۰۴ خورشیدی است. مردم افغانستان و منطقه از قرنهای دور به اینسو این روز باستانی را با شکوه فراوان تجلیل میکنند.
طالبان با بازگشت به قدرت در سال ۱۴۰۰، در سه سال گذشته تجلیل از نوروز را ممنوع اعلام کرده، با این وجود، مردم در شهرهای مختلف کشور جشن را گرامی داشتهاند.
حکومت طالبان همچنین تعطیلی اول حمل، نوروز را نیز از تقویم افغانستان حذف کرده است.
محمد محقق، از چهرههای سیاسی افغانستان در پیامی به مناسبت نوروز از وخامت وضعیت حقوق بشری در افغانستان تحت کنترول طالبان ابراز تاسف کرد. او گفت «افغانها حق دارند مانند سایر ملتهای جهان در آرامش زندگی کنند، اما امروز نه امنیتی مانده و نه آرامشی.»
آقای محقق در پیام ویدیویی افزود که نیمی از جامعه افغانستان، یعنی زنان، از سیاست، اقتصاد، تعلیم و حتی بیرون رفتن از خانه برای امور عادی زندگی محروم شدهاند.
او با اشاره به موج مهاجرت شهروندان افزود: «ملت ما حق دارند مانند سایر ملتهای جهان زندگی کنند، در سرنوشت خود دخیل باشند، رایشان معتبر باشد و در آرامش زندگی کنند، اما امروز نه امنیتی مانده و نه آرامشی.»
محمد محقق رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان و از مخالفان سیاسی طالبان است. او گفت بیش از سه سال است که مردم افغانستان زیر شدیدترین فشارها زندگی میکنند.
او طالبان را یک گروه انحصارگر خواند که با وضع محدودیتهای فزاینده آزادیهای مردم افغانستان را سلب و حقوق سیاسی و مدنی آنها را پایمال کرده است.
۱۴۰۴ خورشیدی، سال مار است و سالی که پشت سر گذاشتیم (۱۴۰۳) سال نهنگ بود. این نامگذاری از فرهنگ چینی و ترکان آسیای میانه شروع شده و به کشورهای مختف راه یافته است. اما برخی پژوهشها نشان میدهد که بومیان امریکای جنوبی هم گاهشمار خود را بر اساس نام جانوران نامگذاری میکردهاند.
این دوازده جانور عبارتند از موش، گاو، پلنگ (یا ببر)، خرگوش، نهنگ (یا اژدها)، مار، اسب، گوسفند (یا بز)، میمون، مرغ (یا خروس) سگ و خوک.
تصور این است که زادگان سالهایی که با نام جانوران مختلف نامگذاری شده، ويژگیهای اخلاقی متفاوتی دارند.
بر اساس طالعبینی چینی و ترکی، هر کدام از این جانوران، با ویژگیهایی شناخته میشوند که این ویژگی میتواند بر امور آن سال و همچنین اخلاق و رفتار متولدان آن تاثیر بگذارد.
۱۲ جانوری که نامشان بر سالهای مختلف گذاشته شده هر کدام به ویژگیهایی شهره بودهاند: موش زیرک، گاو صبور، ببر یا پلنگ پرتلاش، خرگوش آرام، نهنگ قدرتمند، مار خردمند، اسب آزاده، گوسفند دلسوز، میمون بازیگوش، مرغ منظم، سگ باوفا، و خوک خوشقلب تصور شدهاند.
اگر میخواهید نام سالهای مختلف و ترتیب آن را فراموش نکنید، این شعر قدیمی را از بر کنید:
موش و بقر و پلنگ و خرگوش شمار
زین چار چو بگذری، نهنگ آید و مار
سپس به اسب و گوسفند است حساب
حمدونه (میمون)، مرغ و سگ و خوک آخر کار
زادگان نامدار سال مار
از چهرههای سرشناسی که در سال مار زاده شدهاند، میتوان به این افراد اشاره کرد:
نویسندگان:
جیکی رولینگ، نویسند بریتانیایی داستانهای هری پاتر (زاده ۱۹۶۵)
آنه فرانک، نویسنده نوجوان آلمانی (۱۹۲۹)
آوازخوانان:
باب دیلن، آوازخوان و ترانهسرای برنده نوبل (۱۹۴۱)
تیلرسوییت، آوازخوان امریکایی (۱۹۸۹)
هنرمندان:
پابلو پیکاسو، نقاش (۱۸۸۱)
آدری هبرن، هنرپیشه بریتانیایی (۱۹۲۹)
سیاستمداران:
شی جینپین، رئيسجمهور کنونی چین (۱۹۵۳)
مهاتما گاندی، رهبر استقلال هند ( ۱۸۶۹)
