پاکستان گذرگاه‌های مرزی خود با ایران را بست

بر اساس برخی گزارش‌ها، سومین روز از حملات پیاپی اسرائیل به پایتخت، موجب شده شهروندان با مشکلات گسترده‌ای مواجه شوند و بسیاری از آن‌ها برای در امان ماندن از درگیری‌ها، اقدام به ترک تهران کنند.

اما آن‌چه در این میان قابل توجه است، سکوت مقام‌های جمهوری اسلامی در برابر انتقادات فزاینده شهروندان طی روزهای اخیر است. در غیاب هرگونه پاسخ‌گویی از سوی مسئولان، وضعیت در کلانشهر تهران به‌گونه‌ای نگران‌کننده رو به وخامت گذاشته است.

این در حالی است که برخی شهروندان خبر داده‌اند از نهادهای حکومتی به مناسبت «عید غدیر» پیامک تبریک دریافت کرده‌اند، اما در شرایط بحرانی کنونی، هیچ‌گونه اطلاع‌رسانی درباره مکان‌های امن یا نحوه دسترسی به اقلام ضروری از سوی مسئولان صورت نگرفته است.

شمار زیادی از ساکنان تهران در حال ترک پایتخت هستند و در برخی جاده‌های خروجی، ترافیک سنگینی مشاهده می‌شود.

حجم بالای تصاویر و ویدیوهای دریافتی از موج خروج گسترده مردم و فضای بهت و هراس حاکم بر شهر حکایت دارد؛ فضایی که به‌روشنی نشان می‌دهد شهروندان اعتماد خود را به مقام‌های جمهوری اسلامی برای مدیریت بحران و پاسخ‌گویی به حملات نظامی اسرائیل از دست داده‌اند.

بر اساس گزارش‌ها، ادامه حملات اسرائیل همچنین باعث شده شماری از بزرگ‌ترین مراکز خرید و تجارت در تهران به تعطیلی کشیده شوند و مغازه‌داران با ترک محل کسب و کار خود به‌دنبال یافتن مکانی امن باشند.

بازار علاءالدین، بازار موبایل، بازار طلا و بسیاری از مغازه‌ها در مناطق تهرانپارس، نارمک و شهران نو از جمله واحدهایی هستند که فعالیت خود را متوقف کرده و تعطیل شده‌اند.

صف‌های طولانی پمپ بنزین و قطع مکرر برق از دیگر مشکلاتی است که زندگی روزمره ساکنان تهران را به‌طور چشمگیری تحت تاثیر قرار داده است.

این در حالی است که نگرانی فزاینده مردم از احتمال کمیاب شدن سوخت به وضعیت بغرنج پمپ بنزین‌ها دامن زده و برخی شاهدان عینی از درگیری در صف‌‌های انتظار سوخت خبر می‌دهند.

همچنین برخی گزارش‌ها از اختلال شدید در اینترنت و آنتن‌دهی تلفن همراه در پایتخت حکایت دارند.

رسانه‌های حکومتی در ایران ساعاتی پیش گزارش دادند در پی حملات هوایی اسرائیل به فرودگاه مهرآباد تهران، متروی منتهی به این مکان «تا اطلاع ثانوی» تعطیل شده است.

پس از گذشت سه روز از آغاز عملیات نظامی اسرائیل و کشته شدن ده‌ها غیرنظامی در این حملات، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، در پاسخ به انتقادات گسترده افکار عمومی اعلام کرد ایستگاه‌های مترو، مدارس و مساجد از شامگاه ۲۵ جوزا به‌عنوان پناهگاه در اختیار شهروندان قرار خواهد گرفت.

در سوی دیگر، برخی کارشناسان هشدار داده‌اند متروهای پایتخت از نظر تهویه، ظرفیت و زیرساخت‌های بهداشتی، توانایی پناه دادن به جمعیت انبوه و وحشت‌زده تهران را ندارند.

همچنین در پی وخامت اوضاع امنیتی در تهران و سراسر ایران، وزارت آموزش و پرورش دولت پزشکیان از لغو تمامی امتحانات دانش‌آموزان خبر داد.

بسیاری از دانشگاه‌ها نیز با در نظر گرفتن شرایط دستور لغو امتحانات و سایر فعالیت‌های آکادمیک را صادر کرده‌اند.

تصمیم شورای عالی بورس برای تعطیلی سه‌روزه بازار سرمایه گواهی بر این موضوع است که حتی مقام‌های ارشد جمهوری اسلامی اذعان دارند رسوایی عمومی و بی‌ثباتی سیاسی در پی حملات اسرائیل می‌تواند اقتصاد فروپاشیده ایران را وارد بحرانی تازه کند.

در این میان، پرسش اصلی افکار عمومی این است که مقام‌های جمهوری اسلامی، با سابقه‌ای طولانی در نقض حقوق بشر و سرکوب شهروندان، در شرایط بحرانی کنونی کجا هستند و چرا هیچ‌گونه پاسخ‌گویی از سوی آنان صورت نمی‌گیرد.

حکومتی که تا چند روز پیش از آغاز حملات اسرائیل، تمام ظرفیت خود را صرف ممنوعیت داشتن سگ در اماکن عمومی و اعمال محدودیت‌های تازه برای اعمال حجاب اجباری کرده بود، اکنون حتی در تامین ابتدایی‌ترین نیازهای روزمره شهروندان تهرانی ناتوان است، اما همچنان پیام‌های تبریک «عید غدیر» ارسال می‌کند.

پیش از این، محسن رضایی، فرمانده سابق سپاه پاسداران در مصاحبه‌ای با تلویزیون ایران گفته بود که پاکستان حاضر است در دفاع از ایران، از تسلیحات اتمی خود علیه اسرائیل استفاده کند.

محسن رضایی گفت: «تمام کشورهای عربی تماس گرفته و گفته اند که ما از شما حمایت می‌کنیم. پاکستان گفته است که اگر اسرائیل بخواهد[به ایران] بمب اتم بزند، ما به اسرائیل اتم خواهیم زد.»

او این قول همکاری پاکستان را نشانه خشم کشورهای مسلمان علیه حمله اسرائیل به ایران توصیف کرده بود.

خواجه آصف بدون اشاره به ادعای رضایی و رسانه‌های ایرانی، در حساب خود در شبکه اکس نوشت: «پاکستان به تمام اصول بین‌المللی هسته‌ای پایبند است. توانایی هسته‌ای ما برای منفعت مردم و در خدمت دفاع از کشور ما در برابر طرح‌های خصمانه دشمنان ما است.»

همچنین، اسلام‌آباد ادعاهای رسانه‌های ایرانی مبنی بر قصد این کشور برای ارسال حدود ۷۵۰ موشک بالستیک به ایران برای استفاده در برابر اسرائیل را رد کرده است.

یک مقام ارشد وزارت امور خارجه پاکستان در صحبت با خبرگزاری اسوشیتدپرس، این گزارش‌ها را بی‌اساس خواند و گفت که چنین ادعاهایی فاقد اعتبار هستند.

این روزنامه نوشت که جت‌های جنگنده‌ اسرائیلی پس از انهدام بخش عمده‌ای از پدافند هوایی ایران، توانسته‌اند بارها به اهداف حساسی در سراسر ایران، از جمله در پایتخت این کشور حمله کنند. اکنون ایران در برابر یکی از بزرگترین حملات هوایی اسرائیل، برای ساقط کردن و مهار جنگنده‌های اسرائیلی در حال تقلا است.

جمهوری اسلامی چندین بار اعلام کرده است که سیستم دفاع هوایی آن توانسته است پهپادها و ریزپرنده‌های اسرائیل را ساقط کند. این کشور مدعی شد که چندین جنگنده رادارگریز اف-۳۵ اسرائیلی را سرنگون کرده است. اسرائیل این ادعا رد کرده است و ایران نیز تا هنوز مدرکی برای تایید آن ارائه نکرده است.

یحیال لایتر، سفیر اسرائیل در امریکا، در شبکه اکس نوشت که «ما آسمان ایران را گشوده‌ایم و به برتری هوایی دست یافته‌ایم.»

با این حال، نیویارک تایمز نوشت که اسرائیل آزادی کامل در عملیات هوایی را در ایران ندارد.

به گفته یک مقام نظامی اسرائیلی، برخی از سامانه‌های پدافند هوایی ایران دست‌نخورده باقی مانده‌اند و پیلوت‌های اسرائیلی مجبور شده اند که در کریدورهای هوایی با دقت نقشه‌برداری شده حرکت کنند.

این مقام گفت که ارتش اسرائیل برای ردیابی تهدیدات احتمالی برای هواپیماهای خود هنگام ورود و خروج از حریم هوایی ایران، به اطلاعات لحظه به لحظه متکی است.

بر اساس اعلام وزارت بهداشت ایران، دستکم ۱۲۸ نفر در ایران در حملات اسرائیل کشته شده‌اند که این تلفات شامل مقام‌های ارشد نظامی، دانشمندان هسته‌ای و غیرنظامیان بوده است.

نیویارک تایمز نوشت که گشودن حریم هوایی ایران فرآیندی تدریجی بود. نیروهای اسرائیلی در طول دو درگیری با ایران در ماه‌های اپریل و اکتوبر سال گذشته، به سامانه‌های مهم پدافند هوایی ایران حمله کردند. به گفته یوآو گالانت، وزیر دفاع وقت اسرائیل، در حمله اکتوبر، اسرائیل چهار سامانه اس-۳۰۰ ساخت روسیه را مورد هدف قرار داد.

دو مقام نظامی اسرائیلی به این روزنامه گفتند که از روز جمعه، اسرائیل همچنان پدافند هوایی ایران را هدف قرار داده و راهی را برای جنگنده‌های خود باز کرده است تا آزادانه به تهران برسند.

به گفته زوهر پالتی، یکی از مقامات ارشد سابق موساد، سازمان اطلاعات خارجی اسرائیل، هواپیماهای اسرائیلی اکنون می‌توانند تقریباً به راحتی بر فراز بخش زیادی از حریم هوایی ایران پرواز کنند، تقریباً به همان آسانی که می‌توانند بر فراز لبنان و سوریه پرواز کنند.

حتی مقامات ایرانی نیز به کاستی‌های دفاعی خود اذعان کرده‌اند.

نیویارک تایمز به نقل از پیامک‌های محرمانه‌ای نوشت برخی از مقامات با عصبانیت از یکدیگر می‌پرسیدند: «پدافند هوایی ما کجاست؟» و «چگونه اسرائیل می‌تواند به هر چیزی که می‌خواهد حمله کند، فرماندهان ارشد ما را بکشد، و ما قادر به متوقف کردن آن نیستیم؟»

پزشکان بیمارستان العوده در مرکز نوار غزه اعلام کردند که دست‌کم سه نفر به اثر آتش‌باری اسرائیل هنگامی کشته شدند که تلاش داشتند وارد یک مرکز امدادرسانی در نزدیکی کریدور نتزاریم شوند.

مقامات گفتند که دو نفر دیگر در مسیر رفتن به یک مرکز امدادرسانی رفح، در جنوب غزه کشته شدند.

به گفته پزشکان، هفت نفر در یک حمله هوایی دیگر در شهر بیت لاهیا در شمال این منطقه محاصره شده کشته شده‌اند. آنها افزودند که بقیه در حملات هوایی جداگانه در جنوب نوار غزه جان باختند.

ارتش اسرائیل تاکنون درباره حمله روز یکشنبه به غزه ابراز نظر نکرده است.

همزمان با افزایش تنش میان اسرائیل و ایران، نیروهای هوایی اسرائیل به حملات در غزه ادامه داده است. بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل پیشتر اعلام کرده بود که حملات بر غزه تا از بین رفتن حماس و بازگرداند گروگان‌ها ادامه خواهد داشت.

شماری از کاربران افغان با ابراز همبستگی با ایران، حملات تلافی‌جویانه جمهوری اسلامی را پاسخ مشروع به تهاجم اسرائیل دانسته‌اند؛ گروه دیگری از کاربران حملات اسرائیل را فرصتی برای تغییر رژیم در ایران دانسته‌اند.
در این میان برخی از کاربران نیز با نفی ماهیت جنگ، آن را رقابت بی‌نتیجه‌ای دانسته‌اند که هر دوسو بازنده اند.

دفاع از موضع ایران در برابر اسرئیل
شماری از کاربران ضمن اعلام همبستگی با ایران، حملات تلافی‌جویانه جمهوری اسلامی علیه اسرائیل را «دفاع» تعبیر کرده‌اند.
نصرالله رضایی، کاربر افغان، گفته که «اگر ایران [به اسرائیل] پاسخ داد، دفاع بود، نه جنگ‌طلبی. سکوت در برابر ظلم، خیانت به انسانیت است. ما در کنار حق ایستاده‌ایم.»
سید کاظم هاشمی، کاربر افغان، معتقد است که اسرائیل در این نبرد شکست خورده است. او در صفحه فیس‌بوک خود نوشت: «روزهای پایانی رژیم اسرائیل فرا رسیده و اکنون می‌داند که بر مردم مظلوم و بی‌دفاع غزه چه گذشته است.»
سید حامد وطن‌دوست، کاربر افغان، نیز بر حمایت همه کشورها از جمهوری اسلامی تاکید کرده و نوشته است: «باید تمام کشورهای اسلامی پشت ایران باشد تا رژیم کودک‌کش [اسرائیل] از غزه هم عقب‌نشینی کند.»
شماری از کاربران درگیری بین این دو کشور را مقدمه‌ای برای تشدید تنش در خاورمیانه می‌دانند.
داوود عرفان، استاد پیشین دانشگاه هرات و تحلیل‌گر امور سیاسی، در صفحه فیس‌بوک خود نوشته است: «حذف فرماندهان ارشد نظامی ایران، جنگ در خاورمیانه را وارد مرحله جدیدی ساخته است. به نظر می‌رسد اسرائیل هسته‌ای تصمیم‌گیری‌ اصلی واکنش نظامی ایران را مختل کرده است.»
آقای عرفان معتقد است که «خاورمیانه آبستن حوادث ناگواری است.»

«فرصت تغییر» رژیم در ایران
ستاره کریم، کاربر افغان، درگیری بین جمهوری اسلامی و اسرائیل را فرصتی برای «تغییر رژیم در ایران» دانسته و خطاب به مردم ایران گفته است: «مردم ایران حالا وقتش است که رژیم خامنه‌ای را نابود کنید و یک ایران آزاد و با اقتصاد قوی و بدون تحریم و فیلتر داشته باشید.»
علی فطرت، کاربر افغان، از عملکرد ضعیف و حساب‌نشده جمهوری اسلامی در مقابل اسرائیل یاد کرده و «تغییر رژیم» را «حتمی» دانسته است. او گفته است: «ایران نتیجه جنگ را نمی‌داند، فکر می‌کند با ایجاد ترس می‌تواند دولت یهود را از جنگ منصرف کند، اما در آن طرف اسرائیل دقیق به هدف می‌زند. فکر می‌کنم تغییر رژیم حتمی است، آنهم با ویرانی خیلی زیاد برای هر دو طرف.»
یک کاربر دیگر با نام مستعار «لوی افغانستان» نوشته است: «ایران نفس‌های آخر خود را می‌کشد و ممکن در دو هفته آینده سقوط کند.»

محکومیت جنگ‌طلبی
شماری از کاربران تداوم و تشدید جنگ بین اسرائیل و جمهوری اسلامی را به ضرر هر دو کشور دانسته و خواستار پایان جنگ شده‌اند.
پرویز کوهستانی، کاربر افغان، نوشته است: «بهترین تدبیر در وضعیت فعلی توقف جنگ است، ایران به خوبی می‌داند که هزینه و آمادگی جنگی ندارد. برای نابودی و ضربه نه خوردن به خود عقب نشینی بهترین گزینه است.»
عصمت الله رنجبر، کاربر افغان، با تاکید بر «صلح بین طرفین» گفته است: «امیدوارم طرفین صلح کنند تا مردم عام بیشتر از این قربانی نشود. جنگ پیروز ندارد در هرصورت جنگ ویرانی و بربادی به بار می‌آورد.»
محمد محق، پژوهشگر مطالعات اسلامی، نیز در صفحه اکس خود نوشته است: «جنگ بد است، جنگ افروزی بدتر و ایدئولوژی‌های جنگ افروزانه فاجعه‌آفرین. شرم باد بر سیاستمدارانی که برای حفظ منصب خود در قدرت با جان بی‌گناهان بازی می‌کنند و ملت‌ها را به روز سیاه بی‌خانمانی می نشانند. هرجنگی را باید محکوم کرد و به ساز هیچ جنگی نباید رقصید.»

واکنش طالبان
طالبان در همان روز اول جنگ به حملات اسرائیل به ایران واکنش نشان داد و سخنگوی این گروه آن را محکوم کرد.

ذبیح‌الله مجاهد حملات اسرائیل به جمهوری اسلامی که منجر به کشته شدن فرماندهان، دانشمندان هسته‌ای جمهوری اسلامی و غیرنظامیان شده‌است را به‌شدت محکوم کرد و آن را نقض آشکار اصول بنیادین حقوق بین‌الملل، حاکمیت ملی و تمامیت ارضی جمهوری اسلامی خواند.
حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان، نیز روز شنبه کشته شدن دستکم ۹ دانشمند هسته‌ای ایران را محکوم کرد و افزود که اسرائیل به خشونت‌ها دامن زده و کشورهای منطقه را نگران کرده است.
فطرت و مجاهد از طرف‌های درگیر خواسته‌اند برای حفظ ثبات منطقه به تعهدات خود متعهد باقی بمانند.

سفارت طالبان در ایران نیز با نشر اطلاعیه‌ای از مهاجران افغان مقیم ایران خواسته است تا از شرکت در فعالیت‌های سیاسی، تظاهرات و اظهارنظر یا بازنشر محتواهای سیاسی حساس در فضای مجازی خوددداری کنند.
با این‌حال با گذشت سه روز از آغاز درگیری‌های شدید میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، ملاهبت‌الله، رهبر طالبان، و سایر مقامات ارشد این گروه از اظهار نظر درباره این جنگ خودداری کرده‌اند.

جمهوری اسلامی از بدو استیلای طالبان بر افغانستان روابط خوبی با رژیم طالبان در کابل برقرار کرد و سفارت و قنسولگری‌های افغانستان را به این گروه داد. در همان حال، جمهوری اسلامی روابط اقتصادی و تجاری رو به انکشافی با طالبان برقرار کرده است.