فعالان حقوق بشر: رسمیت‌شناسی حکومت طالبان توسط روسیه نقض قوانین بین‌المللی است

وزارت خارجه روسیه اعلام کرد که این تصمیم، بستر توسعه همکاری‌های امنیتی و اقتصادی با طالبان را فراهم می‌کند. در همین راستا، پرچم تاریخی افغانستان از سفارت این کشور در مسکو به زیر کشیده شد و پرچم طالبان برافراشته شد.

روسیه همچنین سفیر طالبان را پذیرفت. گل حسن، سفیر طالبان، زودتر از موعد مقرر روز سه‌شنبه وارد مسکو شد و روز چهارشنبه به‌طور رسمی توسط معاون وزیر خارجه روسیه مورد استقبال قرار گرفت. سرعت پذیرش سفیر طالبان نیز نشان‌دهنده عجله مسکو در به رسمیت شناسی طالبان بوده است.

این تصمیم روسیه چندان غیرمنتظره نبود، زیرا این کشور پیش‌تر طالبان را از فهرست سیاه خود خارج کرده و روابط دیپلوماتیک، اقتصادی و سیاسی رو به گسترشی با این گروه برقرار کرده بود.

دلایل تصمیم روسیه

این تصمیم نشان می‌دهد روسیه از عملکرد رژیم طالبان در افغانستان رضایت دارد. افغانستان به دلایل متعدد، به‌ویژه مسائل امنیتی، فعالیت گروه‌های تروریستی، قاچاق مواد مخدر، مقابله با افراط‌گرایی و مهار نفوذ کشورهای غربی، برای روسیه اهمیت استراتژیک دارد.

روسیه بیش از هر کشور دیگری از ناحیه داعش خراسان احساس تهدید می‌کند. حمله مرگبار به سالون کنسرتی در مسکو که به کشته‌شدن ۱۴۰ نفر انجامید، نقطه عطفی در امنیت ملی روسیه محسوب می‌شود.

پس از این حمله، طالبان بلافاصله واکنش نشان داده و ضمن ابراز همبستگی، آمادگی خود را برای همکاری با روسیه اعلام کرد. طالبان این رویداد را «تروریستی» خواند و در رصد کردن عاملان آن با روسیه همکاری داشت. منابع امنیتی می‌گویند طالبان به‌طور مستمر اطلاعات مربوط به فعالیت‌های داعش در افغانستان را در اختیار مسکو قرار می‌دهد. به نظر می‌رسد روسیه از عملکرد طالبان در مبارزه با داعش خراسان رضایت دارد.

با توجه به اینکه اکثر اعضای داعش اتباع کشورهای آسیای مرکزی هستند، همکاری اطلاعاتی طالبان با مسکو در مقابله با این گروه، اهمیتی مضاعف برای روسیه دارد.

روسیه بارها درباره تهدید گروه‌های تروریستی از خاک افغانستان ابراز نگرانی کرده بود، اما برخلاف کشورهای غربی، این نگرانی باعث شد که به طالبان نزدیک شود. روسیه در همکاری با طالبان بهتر می‌تواند تهدید گروه‌های تروریستی را رصد و مهار کند تا با فاصله گرفتن از این گروه.

سفیر روسیه در سازمان ملل بارها به کشورهای غربی گوشزد کرده است که با اعمال فشار بر طالبان به اهداف خود دست یافته نمی‌توانند بلکه گزینه بهتر همکاری عملگرایانه با این گروه است. برای همین، نماینده ویژه روسیه برای افغانستان، طالبان را «متحدی با اهداف مشترک» توصیف کرده است.

افغانستان در دروازه آسیای میانه، قلمرو نفوذ روسیه خوابیده است و مسیر ورود شبه نظامیان اوزبیکستانی و تاجیکستانی را در اختیار دارد. امنیت افغانستان با امنیت آسیای میانه رابطه نزدیکی دارد. بی‌ثباتی در افغانستان فضا را برای فعالیت‌ گروه‌های اسلامگرای تاجیکستانی و اوزبیکستانی باز می‌کند. ثبات در افغانستان به طالبان کمک می‌کند که با مهار این گروه‌ها، از امنیت آسیای میانه نیز حفاظت کند. این واقعیت، رابطه نزدیک کشورهای آسیای میانه، به خصوص اوزبیکستان با طالبان را نیز توضیح می‌دهد.

مواد مخدر

قاچاق مواد مخدر از افغانستان همواره یکی از نگرانی‌های اصلی روسیه بوده است. بخش عمده مواد مخدر افغانستان از طریق آسیای مرکزی وارد روسیه شده و سپس به دیگر کشورها قاچاق می‌شود.

طالبان با ممنوعیت کشت خشخاش پاسخی به نگرانی روسیه و کشورهای غربی از حجم عظیم تولید تریاک داده است. این در حالیست که دولت پیشین افغانستان موفق به این کار نشده بود. از این رو، طالبان سعی کرده با برجسته کردن ممنوعیت نسبتا موفق خشخاش، روابط خود را با روسیه و غرب بهبود ببخشد.

بنا به گزارش سازمان ملل، با این که تولید و قاچاق تریاک، ماده اصلی هیروئین، در افغانستان کاهش یافته است اما، در عوض تولید و قاچاق مواد مخدر صنعتی مانند شیشه افزایش یافته است.

معاون وزیر خارجه روسیه روز پنجشنبه، پس از پذیرش اعتبارنامه سفیر جدید طالبان گفت که روسیه در مبارزه با تولید موادمخدر و تروریسم با طالبان همکاری خواهد کرد.

طالبان تلاش کرده که مسایلی مانند ممنوعیت خشخاش، سرکوب داعش و ثبات در افغانستان را محور مشترک همکاری با کشورهای منطقه و جهان بسازد. این رویکرد در تعامل با روسیه، چین و کشورهای آسیای میانه نتیجه خوبی داده اما برای کشورهای غربی متقاعدکننده نبوده است. این کشورها همچنان بر رعایت حقوق بشر برای بهبود روابط با طالبان تاکید دارند.

منافع اقتصادی

پس از آغاز جنگ اوکراین، روسیه با تحریم‌های گسترده بین‌المللی روبرو شد و بسیاری از کشورهای غربی روابط اقتصادی خود با این کشور را تعلیق یا به حداقل رساندند. در نتیجه، روسیه برای کاهش آثار تحریم‌ها و خروج از انزوای اقتصادی، به سمت کشورهای منطقه و جنوب آسیا متمایل شده است.

دهلیز بین‌المللی شمال-جنوب برای روسیه اهمیت استراتژیک دارد. با توجه به سردی روابط مسکو با آذربایجان و بحران‌ در ایران، افغانستان به عنوان مسیر جایگزین برای دسترسی روسیه به بازارهای جنوب آسیا اهمیت یافته است.

علاوه بر این، سطح روابط اقتصادی و تجاری طالبان با روسیه چندین برابر بیشتر از دوران حکومت پیشین افغانستان شده است. سایر کشورهای آسیای مرکزی نیز روابط گسترده اقتصادی با طالبان برقرار کرده‌اند.

ناکامی مخالفان طالبان

در چهار سال گذشته، بسیاری از کشورها از جمله روسیه منتظر بودند ببینند چه تحولاتی در افغانستان رخ می‌دهد. انتظار می‌رفت گروه‌های مخالف طالبان بتوانند ظرف دو یا سه سال مناطقی از کشور را از کنترول طالبان خارج کنند. اما این انتظارات محقق نشد و مخالفان طالبان، جز حملات پراکنده و غیرموثر، دستاورد چشمگیری نداشته‌اند.

اکنون بسیاری از کشورهای منطقه بر این باورند که طالبان در سال‌های پیش‌رو همچنان در قدرت باقی خواهند ماند، زیرا هنوز هیچ گروهی نتوانسته قدرت بلامنازع طالبان را به چالش بکشد. ظاهرا ناامیدی از مخالفان طالبان نیز در تصمیم اخیر روسیه بی‌تاثیر نبوده است.

روسیه در جریان جنگ داخلی دهه هفتاد در افغانستان، از جبهه ضدطالبان حمایت می‌کرد اما اکنون این جبهه در موقعیت بسیار ضعیفی قرار دارد. طالبان با این که یک گروه تروریستی با روابط نزدیک با سازمان‌های تروریستی است اما بیشتر از جبهه مقاومت و آزادی می‌تواند منافع امنیتی و استراتژیک روسیه را تامین کند.

طالبان در ۴ سال گذشته به روسیه نشان داده که یک سازمان شبه نظامی اسلامگرا اما عملگرا است و متوجه حساسیت‌ها و منافع امنیتی روسیه می‌باشد. در عین حال، طعم ضدامریکایی و اروپایی طالبان، این گروه را برای روسیه جذاب‌تر ساخته است.

پیامدهای تصمیم روسیه

به رسمیت شناختن طالبان مسیر را برای سایر کشورهای آسیایی، به‌ویژه جمهوری‌های سابق شوروی مانند اوزبیکستان، ترکمنستان و قزاقستان که روابط دیپلوماتیک و تجاری نزدیکی با طالبان دارند، هموار می‌کند. قزاقستان بلافاصله پس از آنکه روسیه نام طالبان را از فهرست گروه‌های ممنوعه خود خارج کرد، دست به اقدام مشابهی زد و طالبان را از فهرست سیاه خود خارج ساخت.

طالبان که با بحران مشروعیت داخلی روبروست، تلاش دارد که به واسطه کشورهای منطقه و جهان به رسمیت شناخته شود. این گروه در چهار سال در تمام جلسات با دیپلومات‌ها و مقامات خارجی بحث به رسمیت شناسی خود را مطرح کرده است. 

با این حال، تا زمانی‌که سازمان ملل طالبان را به رسمیت نشناسد، به رسمیت شناسی کشورها – آنهم‌ کشورهایی‌که خود در انزوای جهانی قرار دارند- نتیجه مطلوب و قابل ملاحظه‌ای برای آنان نخواهد داشت.

این تصمیم روسیه ممکن است با واکنش منفی کشورهای غربی مواجه شود، هرچند موضع رسمی آن‌ها هنوز اعلام نشده است. کشورهای غربی پیوسته تاکید کرده که بدون رعایت حقوق بشر و قطع رابطه با گروه‌های تروریستی، رژیم طالبان را به رسمیت نخواهند شناخت.

طالبان این تحول دیپلوماتیک را پیروزی بزرگ عنوان کرده‌است، اما باید در نظرداشته باشد که بدون کسب مشروعیت و اعتماد داخلی، به‌رسمیت‌شناسی شمار معدودی از کشورها، تغییری در جایگاه آنان ایجاد نکرده و بقای رژیم این گروه را تضمین نخواهد کرد.

«بنیاد اکثریت فمینیستی» هشدار داده است که اقدام روسیه برای به رسمیت شناختن طالبان، سایر کشورهای دارای منافع مشترک با این گروه را، جسورتر خواهد کرد تا گام مشابهی بردارند. این بنیاد گفت روسیه با به‌ رسمیت شناختن طالبان، بن‌بست بین‌المللی در این زمینه را شکسته است.

این بنیاد در بیانیه‌ای نوشت: «این اقدام روسیه ممکن است اجماع جهانی در باره مشروط کردن تعامل با طالبان به بهبود حقوق بشر و شمول‌گرایی را تضعیف کند.»

به باور این بنیاد این اقدام خطر آغاز فصلی جدید از عادی‌سازی دیپلماتیک طالبان است. در بیانیه این بنیاد آمده که ممکن است با این اقدام مبارزات زنان برای آزادی‌شان به فراموشی سپرده شود.

«بنیاد اکثریت فمینیستی» نوشته است که این روز برای زنان افغانستان یک روز «ویرانگر» و عقبگرد بزرگ برای حقوق و آزادی‌ها است.

در این بیانیه آمده است: «این اقدام، نظام ظالمانه آپارتاید جنسیتی طالبان را مشروعیت می‌بخشد، کارزار سرکوب‌گرایانه علیه بیش از نیمی از جمعیت افغانستان را تقویت می‌کند و پیامی خطرناک ارسال می‌کند مبنی بر اینکه سرکوب می‌تواند با مشروعیت بین‌المللی پاداش بگیرد.»

او در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «هر گروهی که پیش از کسب مشروعیت داخلی، به‌ دنبال شناسایی بین‌المللی باشد، محکوم به شکست و فراموشی در تاریخ است.»

او در این یادداشت به چگونگی حکومتداری طالبان و اختلافات درونی این گوره طی نزدیک به چهار سال گذشته اشاره کرده و گفته است که طالبان در این مدت کوچکترین نشانه‌ای از مشروعیت داخلی یا پذیرش مردمی نداشته است.

او همچنین افزوده است که طالبان هیچ تلاشی برای مشارکت سیاسی گروه‌های مختلف و کسب مشروعیت مردمی نکرده و برعکس، با سرکوب، حذف و ایجاد فضای رعب بر مردم حکومت کرده است.

او نوشت: «تنها مردم افغانستان هستند که از طریق انتخابات آزاد و منصفانه و قدرت رای می‌توانند تعیین کنند که چه کسی شایستگی حکمرانی و نمایندگی این کشور را دارد. هیچ نیرویی نمی‌تواند جایگزین اراده مردم شود.»

به گفته ارگ طالبان این دیدار روز پنجشنبه، دوازدهم سرطان در شهر خنکندی آذربایجان انجام شده است. روز گذشته، عبدالغنی برادر برای شرکت در هفدهمین نشست وزیران خارجه سازمان همکاری اقتصادی منطقه‌ای (اکو) به این کشور سفر کرد.

در این دیدار درباره روابط سیاسی و اقتصادی، خط آهن، تجارت و ترانزیت میان افغانستان و اوزبیکستان گفت‌و‌گو شده است. عبدالغنی برادر همچنین خواستار تداوم روابط اوزبیکستان با این گروه شده است.

در بیانیه ارگ طالبان آمده است که بر تشکیل گروه مشترکی به ریاست عبدالغنی برادر و نخست‌وزیر اوزبیکستان توافق شده که هر سه ماه یکبار نشستی برگزار کرده و پیشرفت در اجرای توافق‌ها را بررسی کند

شوکت میرضیایف گفته که کشورش آماده سرمایه‌گذاری در پروژه‌های خط آهن مزارشریف-هرات-قندهار، فابریکه‌های نساجی، تولید سمنت، تصفیه‌خانه‌های نفت، استخراج معادن نمک و افزایش واردات برق از طریق پروژه تمدید لین برق ۵۰۰ کیلوولت در افغانستان است.

طالبان می‌گوید او همچنین گفته که تسهیلات لازم برای صادرات محصولات کشاورزی افغانستان به آسیای میانه و روسیه از طریق اوزبیکستان، انتقالات بانکی، صدور ویزا برای افغان‌ها و توسعه مرکز تجارتی بین‌المللی ترمذ فراهم خواهد شد.

این مسابقه در وزن پر (Featherweight) برگزار می‌شود و یکی از دیدارهای کلیدی مسابقات این دور به‌شمار می‌رود.

سخی قنبری که در سویدن زندگی می‌کند، تا اکنون ۶پیروزی و تنها یک شکست در کارنامه حرفه‌ای خود ثبت کرده است. او در چهار مبارزه با فن تسلیمی (سبمیشن) پیروز شده و در دو مبارزه نیز با رأی داوران برنده میدان بوده است.

در سوی دیگر، حریف سخی قنبری غسان جبالیه تا حالا شکست‌ناپذیر باقی مانده و در چهار مبارزه، چهار پیروزی کسب کرده است؛ از جمله یک پیروزی با ناک‌اوت و یکی با فن سبمیشن.

این رویارویی می‌تواند سکوی پرش قنبری به سطح بلندتری از رقابت‌های بین‌المللی باشد. او چندی پیش در سویدن موفق شد از کمربند قهرمانی سازمان AFN با پیروزی برابر حریف گواتمالایی‌اش دفاع کند و برای چندمین‌بار این عنوان را حفظ نماید.

سازمان ARES که یکی از نهادهای معتبر مبارزات آزاد در اروپا است، میزبان این رقابت‌ها خواهد بود و همه نگاه‌ها به قفس نانت دوخته شده؛ جایی‌که قنبری بار دیگر مبارزه خواهد کرد.