تاجیکستان برای خروج مهاجران افغان ضربالاجل ۱۵ روزه تعیین کرد
تاجیکستان کارزار گسترده بازداشت و اخراج مهاجران افغان را آغاز کرده و در اقدام تازه ۱۵ روز به آنان مهلت داده است تا این کشور را ترک کنند.
این اقدام موجی از ناامیدی و نگرانی را در میان هزاران مهاجر افغان بهشمول دارندگان اقامت قانونی و اسناد معتبر پناهندگی، برانگیخته است.
بر مبنای گزارشها، نیروهای امنیتی تاجیکستان در روزهای اخیر عملیات گسترده برای شناسایی، بازداشت و اخراج مهاجران افغان آغاز کرده است؛ دهها مرد افغان بدون اطلاع به خانوادههای شان از محل کارشان بازداشت شدهاند.
یک افغان در تاجیکستان در فایل صوتی که در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته میگوید نیروهای امنیتی تاجیکستان در نشستی به همه مهاجران پانزده روز مهلت داده تا این کشور را ترک کنند.
این دستور هزاران افغان را تحت تاثیر قرار دهد؛ از جمله کسانی که بهصورت قانونی در تاجیکستان زندگی میکنند و در انتظار اسکان مجدد در کشورهای غربی هستند.
بسیاری از این افراد، کارمندان دولت پیشین افغانستان، نظامیان، یا کسانی هستند که با دولت قبلی همکاری داشته و پس از سقوط کابل در آگست ۲۰۲۱ از کشور گریختهاند.
پیشتر آژانس پناهندگان سازمان ملل اعلام کرد که اخراج اجباری مهاجران افغان از تاجیکستان غیرقانونی است. این سازمان گفت که دستکم ۸۰ مهاجر افغان که بیشتر آنها دارای اسناد اقامت معتبر بودند در دسامبر سال ۲۰۲۴ از تاجیکستان اخراج شدند.
تا پایان سال ۲۰۲۴، حدود ۹ هزار مهاجر افغان بهطور رسمی در تاجیکستان ثبت شده بودند. اما با مهلت ۱۵ روزه و ادامه بازداشتها، شمار بیشتری را در معرض اخراج قرار میدهد.
زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا در امور افغانستان، قطعنامه اخیر مجمع عمومی سازمان ملل متحد درباره وضعیت حقوق بشر در افغانستان را «خجالتآور» خواند.
او گفت: «بدون یک برنامه برای حمایت واقعی از افغانستان، این قطعنامه نه تنها بیفایده بلکه شرمآور است.»
پیشنویس قطعنامه سازمان ملل درباره وضعیت افغانستان با ۱۱۶ رای موافق، دو رای مخالف و ۱۲ رای ممتنع روز دوشنبه به تصویب رسید. امریکا و اسرائیل رای منفی دادند. در این پیشنویس نسبت به وخامت وضعیت حقوق بشری به خصوص سرکوب زنان ابراز نگرانی شده و کشورها خواستار تشکیل حکومت فراگیر شدند.
زلمی خلیلزاد در پستی در شبکه اجتماعی اکس با انتقاد تند از تصویب این قطعنامه نوشت: «چند کشور از این حامیان پرمدعای قطعنامه، خودشان سابقه درخشان در زمینه حقوق بشر دارند؟ چند کشور از آنها زنان و دخترانشان را بهطور برابر با مردان رفتار میکنند؟»
نماینده پیشین امریکا در امور افغانستان این قطعنامه را «موعظهکردن» به کشوری توصیف کرد که به گفته او پس از ۴۰ سال جنگ داخلی در حال بازسازی است.
خلیلزاد با انتقاد از اخراج گسترده مهاجران افغان از ایران و پاکستان نوشت که آنان بدون هیچ گونه آمادگی یا هماهنگی به کشوری برمیگردند که تحت تحریم قرار دارد و داراییهایش مسدود شدهاند.
آقای خلیلزاد در پیام خود نوشته که «در این وضعیت بحرانی، آیا کشورهای حامی قطعنامه هیچ برنامهای برای کمک به افغانستان ارائه دادهاند؟ اگر نه، این قطعنامه چیزی جز یک اقدام بیهدف و در واقع شرمآور نبود.»
او با تاکید بر لزوم تغییر در سیاستهای طالبان گفت که این گروه «باید برخوردشان با زنان و دختران افغان را اصلاح کند. آینده افغانستان وابسته به این است که دختران به مکاتب و دانشگاههای دولتی دسترسی داشته باشند.»
یوهان وادفول، وزیر خارجه آلمان اعلام کرد برلین تنها در سطح فنی با طالبان در تماس است و فراتر از آن هیچگونه ارتباطی وجود ندارد.
او گفت درباره وضعیت حقوق بشر، بهویژه زنان و دختران در افغانستان نگرانی جدی وجود دارد و آلمان به نظارت بر وضعیت حقوق بشر در افغانستان ادامه خواهد داد.
وزیر خارجه آلمان روز پنجشنبه، ۱۹ سرطان گفت: «نگرانیهای جدی در مورد وضعیت بشری، وضعیت حقوق بشر در افغانستان و بهویژه وضعیت زنان و دختران وجود دارد، و ما بهعنوان دولت فدرال، این نگرانیها را بهطور روشن به رژیم طالبان منتقل خواهیم کرد.»
وزیر داخله آلمان اخیرا خواهان مذاکره مستقیم با طالبان برای بازگرداندن مهاجران افغان شد.
پس درخواست مذاکره مستقیم با طالبان، معاون حزب سوسیال دموکرات این کشور هشدار داد که این اقدام مشروعیت بینالمللی طالبان را افزایش خواهد داد. سونیا آیشوده تاکید کرد که تماس با طالبان نباید «عادیسازی» شود.
نورالدین ترابی، رئیس اداره مبارزه با حوادث طبیعی طالبان در دیدار با دیمیتری ژیرنوف، سفیر روسیه در کابل، درباره تغییرات اقلیمی در افغانستان گفتوگو کرد.
طبق خبرنامه اداره مبارزه با حوادث طالبان، دو طرف در این دیدار بر همکاری و هماهنگی مشترک در زمینه مدیریت حوادث تاکید کردند.
اداره مبارزه با حوادث طالبان میگوید نورالدین ترابی در این دیدار گفت که افغانستان از تغییرات اقلیمی آسیب دیده و سطح حوادث طبیعی چون خشکسالی و سیلاب افزایش یافته است.
طبق این خبرنامه که روز چهارشنبه منتشر شده، آقای زیرنوف با یادآوری اینکه روسیه اولین کشوری است که حکومت طالبان را به رسمیت شناخته گفته همکاری پایدار ادامه خواهد داشت.
سفیر روسیه همچنین وعده داده است که این کشور در زمینههای مختلف همکاری و کمکهای لازم را به افغانستان انجام میدهد.
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند یک مرکز نظامی طالبان در ولسوالی دهصلاح اندراب هدف حمله راکتی قرار گرفته است.
جبهه آزادی روز پنجشنبه مسئولیت این حمله را به عهده گرفت و گفت که در این حمله سه عضو طالبان را کشته و دو عضو دیگر این گروه را زخمی کرده است.
جبهه آزادی افغانستان در خبرنامهای نوشت که این عملیات حدود بیش از نیم ساعت ادامه داشته است.
پیشتر منابع محلی در اندراب به افغانستان اینترنشنال گفتند که شب گذشته یک پایگاه طالبان هدف حمله راکتی قرار گرفته است.
طالبان در این مورد چیزی نگفته است.
جبهه آزادی افغانستان اضافه کرد که پس از این حمله، «از قاری حسیب، معروف به زندانی، مسئول مرکز نظامی طالبان در دهصلاح انداراب خبری در دست نیست».
جبهه تصریح کرد که در این عملیات به نیروهایش آسیبی نرسیده است.
فعالان کارزار ضدنژادپرستی در شبکههای اجتماعی خواهان بستهشدن دروازه سفارت ایران در کابل و اخراج علیرضا بیکدلی، سفیر جمهوری اسلامی از کشور شدند.
این فعالان گفتند باید مقامهای جمهوری اسلامی در برابر هتک حرمت افغانها پاسخگو شوند.
آنان همچنین گفتند که مقامهای ایران باید بخاطر ناتوانیشدن در تامین امنیت مهاجران و پارهشدن پاسپورتهای افغانها از ملت افغانستان عذرخواهی کنند.
سیما ثنا در فیسبوک نوشت که «سفارت ایران در کابل تبدیل به یکی از بزرگترین منابع درآمد برای آن کشور مبدل شده است، در حالی که ویزای صادره از این آدرس در داخل ایران اعتباری ندارد و توسط مامورین نیروی انتظامی پاره میشود».
خانم ثنا نوشت که به منظور «قطع یکی از نامشروعترین منابع سودجویی دولت ایران از جیب مردم فقیر افغانستان و بهعنوان یک اعتراض علیه دولت ایران، بهتر است دروازه سفارت ایران از سوی حکومت سرپرست افغانستان بسته و مسدود شود».
یک شهروند میگوید سفارت ایران در کابل بسته شود
یک کاربر دیگر به نام سید حامد حسینی نوشت وزارت خارجه طالبان «مسئولیت شرعی» دارد که سفیر ایران را احضار کند و ظلم و ستم نظام آن را به او گوش زد کند.
به گفته آقای حسینی «در صورت عدم رعایت حقوق اسلامی و قوانین بینالمللی باید تمام روابط دیپلوماتیک قطع و سفیر ایران اخراج و درب سفارت بیکفایت آن مسدود شود.»
یک شهروند خواهان احضار سفیر ایران شد
یک کاربر به نام مهدی از طالبان خواسته است در برابر بدرفتاری با افغانها «اقدام قاطع و فوری انجام دهد و تا زمان اصلاح وضعیت، سفارت ایران در کابل را به صورت کامل تعطیل کند».
او در شبکه اجتماعی اکس نوشت: «احترام، احترام میآورد؛ بیاحترامی باید با واکنش قاطع پاسخ داده شود».
تویت یک کاربر
رضا احسان، نویسنده نیز در فیسبوک نوشت که «سفارت ایران در کابل، و قونسولگریهای ایران در شهرهای هرات، بلخ و ننگرهار برای هزاران شهروند افغانستان جهت رفتن به زیارتهای کربلا، مشهد و همینطور جهت بزنس، تجارت، تحصیل و درمان ویزه صادر میکنند و از این بابت میلیونها دالر نصیب دولت ایران میشود.»
به گفته آقای احسان «با این حال، با تأسف مردم و مقامات ایران به ویزه سفارت و قونسولگریهای خودش و به پاسپورتهای مردم افغانستان احترام نمیگذارند و در صدها موارد پاسپورتهای معتبر با ویزههای معتبر را پاره کردهاند.»
در ادامه یادداشت رضا احسان آمده است که «وقتی به ویزههای صادر شده خویش احترام نمیکنند، نیاز جدی است مردم به دروازههای سفارت و قونسولگریهای ایران بروند و اگر بتوانند این سفارت و قونسولگریهای غیرضروری را بسته کنند و باید تحت فشار قرار دهند که چرا چنین برخوردی صورت میگیرد».
کاربران شبکههای اجتماعی از طالبان انتقاد میکنند که تاکنون در برابر رفتار غیرقانونی در قبال مهاجران افغان در ایران واکنش قاطع نشان نداده است.
در روزهای گذشته همزمان با اخراج دستهجمعی مهاجران افغان از ایران گزارشهایی از خشونت و بدرفتاری با شهروندان افغانستان در ایران منتشر شده است.
برخی از مهاجران اخراجشده از ایران میگویند با آنکه ویزای معتبر در دست داشتند، نیروهای انتظامی جمهوری اسلامی پاسپورتهای آنان را پاره کردهاند.
مقامهای ایرانی به شمار زیادی از خانوادهها فرصت نداده است پول رهن خانهها را از صاحبخانهها و دستمزدهای خود را از کارفرمایان پس بگیرند.
گزارشهای متعددی نیز از باجگیری از مهاجران افغان در مسیر توسط مقامهای ایرانی منتشر شده است.
عبدالسلام حنفی، معاون اداری رئیسالوزرای طالبان روز پنجشنبه گفت که در مسیر راه و همچنین در اردوگاههای ایران با مهاجران افغان رفتار درستی صورت نگرفته و حقوق مهاجران از سوی برخی از شهروندان ایرانی هم تلف شده است.
