منابع آگاه میگویند که طالبان عبدالسمیع غزنوی، روحانی را که در سه دهه گذشته استاد شماری از اعضای این گروه بود، بازداشت و محاکمه کرده است.
به گفته منابع، طالبان این روحانی را به دلیل «فتوای جنگ علیه پاکستان و انتقاد درباره ممنوعیت آموزش دختران» محاکمه کرده است.
منابع آگاه به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان عبدالسمیع غزنوی را در ۲۵ سرطان از مدرسه جهادیاش در کابل بازداشت کرده است. محکمه نظامی این گروه چهارشنبه، اول اسد او را به ۴۵ روز زندان محکوم کرده است.
به گفته منابع، شماری از مقامات امنیتی طالبان در کابل از بازداشت این روحانی به دلیل اینکه استاد آنها بوده است، سر باز زدهاند.
یک منبع طالبان گفت که سرانجام گروهی از ماموران استخبارات طالبان از قندهار به کابل آمده و این روحانی را در جریان اخذ آزمون مدرسه، بازداشت کردهاند. بربنیاد گزارشها، عبدالسمیع غزنوی به دستور رهبر طالبان بازداشت شده است.
عبدالسمیع غزنوی در یک ویدیوی که از او منتشر شده، خلیفه دینمحمد و پیروان طریقت سیفیه را به دلیل ترویج خرافات به شرک متهم میکند. تعدادی گفتهاند که یکی از دلایل بازداشت او همین سخنرانی بوده است.
بازداشت عبدالسمیع عزنوی انتقادهای بسیاری از اعضا و مقامات طالبان را در شبکههای برانگیخته است.
رحمتالله اندر، فرمانده سابق طالبان و سخنگوی شورای امنیت حکومت پیشین در انتقاد از بازداشت این روحانی نوشت: «تنها گناه عبدالسمیع غزنوی این بود که دین را آنگونه که هبتالله آخندزاده میپسندد، تفسیر و تأویل نکرد». او افزود، وقتی طالبان به استاد خود رحم نمیکند، رفتارش با دیگران چگونه خواهد بود.
امید زلاند زابلی، یکی از حامیان طالبان نوشت که دستور بازداشت عبدالسمیع را مقاماتی صادر کردهاند که از «راه خود منحرف شدهاند.» او افزود که رهبری طالبان پس از به قدرت رسیدن نسبت به کلمه جهاد علیه حکومتها حساسیت پیدا کردهاند.
این روحانی که طرفدار جهاد در پاکستان است، در یک سخنرانی خود تاکید میکند که جهاد به «فتوای امیر» نیاز ندارد. او اضافه میکند که شرایط جهاد در اسلام روشن است و «مقید به زمان و مکان» نیست.
بربنیاد گزارشها، این روحانی که از سه دهه به اینسو جایگاه استاد شماری از مقامات طالبان را دارد، سال گذشته نیز توسط اداره این گروه برای مدتی کوتاهی بازداشت شده بود.
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، فابین مندون، جنرال نیروی هوایی پیشین را به عنوان رئیس جدید ستاد کل نیروهای مسلح این کشور منصوب کرد.
آقای مندون که تجربه خلبانی هواپیماهای جنگنده را دارد، گفته است که در جریان ماموریتش در افغانستان، افراد طالبان را کشته است.
سباستین لکورنو، وزیر دفاع فرانسه اعلام کرد که آقای مندون به جای جنرال تیری بورخارد تعیین شده و این جایگزینی در راستای تطبیق ساختار نظامی فرانسه با چالشهای جهانی صورت گرفته است.
رئیس جدید ستاد کل نیروهای مسلح فرانسه که پیشتر خلبان جنگندههای میراژ اف۱ و میراژ بوده در مصاحبهای با مجله اکسپرس گفت: «در افغانستان کشتهام و میدانم چه کسانی را کشتهام. طالبان بودند. من روحیه جنگجو را دارم.»
او همچنین با تأکید بر سبک رهبری خود گفت: «رئیس بودن یعنی عادل بودن، تفکر، واگذاری مسئولیت، و نشان دادن قاطعیت در زمان مناسب.»
فابین مندون ۵۵ ساله، نخستین خلبان نیروی هوایی است که پس از سه دهه، سکان هدایت ارتش فرانسه را در دست میگیرد.
او پیشتر ریاست ستاد ویژه رئیسجمهور را برعهده داشت و سابقهای طولانی در عملیاتهای برونمرزی از جمله در افغانستان، چاد و افریقای مرکزی دارد.
جنرال ماندون در طول خدمت خود، فرماندهی پایگاه هوایی آوور، یکی از مراکز کلیدی در توان بازدارندگی هستهای فرانسه را نیز برعهده داشته است.
همرزمانش از او به عنوان فردی آرام، با ثبات روانی بالا و دارای شجاعت نظامی مثالزدنی یاد کردهاند.
با بیش از هشت سال حضور در حوزههای سیاستگذاری دفاعی و استراتژیک، آقای مندون در نهادهایی مانند مدیریت کل روابط بینالملل و استراتژی ، دفتر وزرای دفاع و در نهایت ستاد ویژه رئیسجمهور خدمت کرده است.
پسر زوج مسن بریتانیایی که بیش از پنج ماه در زندان طالبان بسر میبرند، بار دیگر هشدار داد که اگر والدین او آزاد نشوند، ممکن است در زندان جان بدهند.
جاناتان رینولدز گفته است که پدرش دچار تشنجهای شدید است و پاهای مادرش نیز بهدلیل کمخونی و سوءتغذیه دچار بیحسی شده است.
باربی رینولدز ۷۶ ساله و شوهرش پیتر رینولدز ۸۰ ساله در ماه دلو سال گذشته هنگام بازگشت بسوی خانهاش در بامیان از سوی طالبان بازداشت شدند. این زوج مسن بریتانیایی از ۱۸ سال به اینسو در حوزه آموزش در بامیان فعالیت میکردند.
دلیل دقیق بازداشت آنها مشخص نیست؛ باری طالبان گفت که بازداشت آنان ناشی از «سوءتفاهم» بوده و به زودی آزاد میشوند. با گذشت بیش از پنج ماه از بازداشت آنان، تاکنون این زوج مسن بریتانیایی در بند طالبان بهسر میبرند.
وزیر خارجه طالبان گفته است که این زوج تحت مراقبتهای پزشکی قرار دارند و «تلاشهایی برای آزادی آنها جریان دارد، اما این روند هنوز کامل نشده است.»
امیرخان متقی روز چهارشنبه در کابل به خبرنگاران گفت: «تمام حقوق بشری آنها رعایت میشود»، و افزود که این دو نفر «هرازگاهی با خانوادهشان تماس دارند.»
سازمان ملل متحد روز دوشنبه هشدار داد که اگر این زوج فورا به مراقبتهای پزشکی دسترسی پیدا نکنند، ممکن است «در چنین شرایط تحقیرآمیزی» جان خود را از دست بدهند. این سازمان بازداشت آنها را «غیرانسانی» خوانده است.
جاتان رینولدز به بیبیسی گفت که در پنج ماه گذشته در انتظار آزادی پدر و مادرش که ۱۸ سال در افغانستان زندگی کردهاند و شهروندی این کشور را داشتهاند و پروژههای آموزشی را اداره میکردند، بسیار «دردناک» بوده است.
آقای رینولدز گفت که پدر و مادرش بهرغم آنکه از سوی یک قاضی «بیگناه» شناخته شدهاند، در شرایط بسیار سختی نگهداری میشوند.
او افزود: «پدرم با قاتلان و مجرمان زنجیر شده بود»، و افزود که آنها در مقطعی برای شش هفته در زیرزمین بدون نور خورشید زندانی بودهاند و اجازه خروج نداشتهاند.
آقای رینولدز گفت که در آخرین تماس والدیناش در ۱۵ جون، درباره «وضعیت وخیم سلامتی شان» نگران بودهاند.
او از اینکه مقامهای بریتانیایی هفته گذشته به دیدار والدینش رفته و عکسی از آنها با خانواده به اشتراک گذاشتهاند به عنوان «اثبات زندهبودن» آنها، قدردانی کرد. اما گفت که این تلاشها هنوز به آزادیشان منجر نشده و «ناامیدکننده» است.
وزارت خارجه بریتانیا اعلام کرده که به دلیل نبود نمایندگی دیپلوماتیک در افغانستان، خدمات به شهروندان بریتانیایی در این کشور «به شدت محدود» است و سفر به افغانستان را کاملا نامناسب میداند.
سازمان ملل در گزارشی تازه اعلام کرد بازگشتکنندگان افغان بهویژه زنان، نظامیان، کارمندان دولت پیشین و خبرنگاران با خطر جدی شکنجه، بازداشت خودسرانه و نقض حقوق بشر از سوی طالبان روبهرو هستند.
نظامیان و کارمندان حکومت پیشین گفتهاند که به دلیل ترس از طالبان در خفا زندگی میکنند.
هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) و دفتر حقوق بشر سازمان ملل این گزارش را تهیه کرده و با ۴۹ بازگشت کننده در سال ۲۰۲۴ مصاحبه کرده است.
این افراد عمدتاً از پاکستان و ایران اخراج شدهاند.
یوناما گفته است این تخطیها در برگیرنده «شکنجه و بدرفتاری، دستگیری و توقیف خودسرانه و تهدید به امنیت فردی از سوی مقامات حاکم میباشد.»
در بخشی از این گزارش یک کارمند دولت پیشین گفته که پس از بازگشت، توسط طالبان بازداشت و در جریان دو شب بازداشت مورد شکنجه شدید – از جمله لتوکوب با شاخچه درخت، چوب، کیبل و روشهایی مانند خفگی زیر آب و شبیهسازی اعدام – قرار گرفته و یک پایش شکسته است.
یک زن خبرنگار نیز گفته است که پس از بازگشت اجباری، آزادیهای ابتدایی از جمله کار، رفتوآمد و آموزش برای دخترانش را از دست داده و عملاً در «حبس خانگی» به سر میبرد.
ولکر تورک، کمیشنر عالی حقوق بشر سازمان ملل، در واکنش به این یافتهها گفت: «هیچکس نباید به کشوری بازگردانده شود که در آن به دلیل هویت یا پیشینهاش با خطر آزار و اذیت روبهرو است.»
او تأکید کرده است که زنان و دختران در افغانستان به دلیل جنسیتشان بهطور خاص هدف سرکوب و محدودیت هستند.
زندگی در خفا
نظامیان و کارمندان حکومت پیشین گفتهاند که از زمان بازگشت به کشور، به دلیل ترس از آزار و اذیت توسط طالبان مجبور شدهاند در خفا زندگی کنند.
در گزارش تأکید شده که اخراج افراد به کشوری که در آن با شکنجه، ناپدیدشدن اجباری، بازداشت مخفیانه یا رفتارهای غیرانسانی مواجهاند، نقض آشکار قوانین بینالمللی است.
سازمان ملل از کشورها خواسته است تا پیش از اخراج افغانها، ارزیابی فردی و دقیق از وضعیتشان انجام دهند و از بازگرداندن کسانی که با خطر جدی نقض حقوق بشر مواجهاند، خودداری کنند.
سازمان ملل همچنین بر لزوم فراهمسازی مسیرهای امن برای خروج افغانهای در معرض خطر تأکید کرده است.
این گزارش در حالی منتشر میشود که از سال ۲۰۲۳ به اینسو، صدها هزار افغان بهطور اجباری از کشورهای همسایه به افغانستان اخراج شدهاند. سازمان ملل از کشورهای کمککننده خواسته تا حمایت مالی خود را برای ادغام مجدد این افراد افزایش دهند.
سازمان جهانی مبارزه با شکنجه اخیرا جزئیات تازهای از شکنجه فیزیکی و خشونت روانی در بازداشتگاههای طالبان را فاش کرد. در این گزارش، قربانیان روایتهای تکاندهندهای را، از سوزاندن بدن با میله داغ تا ضربوشتم شدید با کیبل برق و شوک الکتریکی، افشا کردهاند.
فرماندهی پولیس طالبان در پکتیا اعلام کرد که بیش از ۲۰۰ قبضه سلاح سبک و سنگین و مقداری مهمات را از مناطق مختلف این ولایت کشف و ضبط کرده است.
مهمات ضبط شده شامل تسلیحات هندی، چینایی، روسی و امریکایی است.
دفتر رسانهای فرماندهی پولیس طالبان در پکتیا پنجشنبه، دوم اسد در خبرنامهای نوشت که این تسلیحات شامل ۹۷ میل کلاشنکوف، ۷ میل ام-۱۶، ۸۴ اسلحه کمری، ۷ میل راکت چینی و ۴ میل ماشیندار پیکا است.
در تصاویری که طالبان از این تسلیحات منتشر کرده است، دستکم یک میل سلاح پیکای هندی نیز دیده میشود. طالبان میگوید این تسلیحات توسط افرادی بهطور غیرقانونی نگهداری میشدند.
فرماندهی پولیس طالبان در پکتیکا نیز در یازدهم ماه جوزا از کشف و ضبط یک میل پیکای هندی در ولسوالی متاخان این ولایت خبر داده بود.
طالبان در این خبرنامه واضح نکرده است که افرادی را به اتهام نگهداری این سلاحها بازداشت کردهاست یا خیر.
این در حالی است که پس از افزایش تنش و درگیری میان هند و پاکستان، اسلامآباد دهلی نو را به حمایت شبهنظامیان در افغانستان متهم کرده است. با این حال، کشف ضبط مقدار زیادی از سلاح و مهمات، به ویژه سلاح هندی در ولایت هممرز با پاکستان سوال برانگیز شده است؛ جایی که بربنیاد گزارشها، تحریک طالبان پاکستانی در آن مناطق حضور دارند.
طالبان اما درباره حاملان و نگهدارندگان این سلاحها وضاحت ندارده و مشخص نیست که این مهمات از سوی چه کسانی و برای چه مقصدی استفاده میشده است.
سفارت طالبان در اسلامآباد روز چهارشنبه اعلام کرد که افغانستان و پاکستان توافقنامه تجارت ترجیحی را برای کاهش تعرفه هشت محصول زراعتی امضا کردند.
این توافقنامه توسط احمدالله زاهد، معین وزارت تجارت طالبان، و جواد پال، معین وزارت تجارت پاکستان، در اسلامآباد به امضا رسید.
بر اساس این توافق، تعرفههای گمرکی بر چهار محصول صادراتی افغانستان به پاکستان شامل انگور، انار، سیب و بادنجان رومی و چهار محصول صادراتی پاکستان به افغانستان شامل کیله، ام، کچالو و کینو کاهش خواهد یافت. تعرفه این اقلام که قبلا بیش از ۶۰ درصد بود، اکنون به سقف ۲۷ درصد محدود میشود.
سفارت طالبان در صفحه اکس خود نوشت این توافقنامه از اول اگست ۲۰۲۵ به مدت یک سال اجرایی خواهد شد و قابل تمدید است. همچنین در آینده امکان افزودن اقلام دیگری به فهرست توافقشده وجود دارد.
دو طرف همچنین توافق کردند گذرگاه انگور هده تا ۳۱ اگست ۲۰۲۵ به روی رفتوآمد بازگشایی شود.
این توافق در حالی انجام میشود که روابط سیاسی و امنیتی طالبان و اسلامآباد پس از ماهها تنش، رو به گرمی گذارده است. گشایش در روابط پس از سفر معاون نخست وزیر پاکستان به کابل و کاهش حملات شبه نظامیان از افغانستان به پاکستان رخ داده است.
تیرگی روابط میان طالبان و حکومت پاکستان از حجم تجارت میان دو کشور کاسته بود. بسته شدن مرزهای دو کشور به دنبال درگیری نیروهای سرحدی طالبان و پاکستان بارها آسیب زیادی به بازرگانان افغان وارد کرده است.
در حال حاضر، در شش ماه نخست سال ۲۰۲۵، حجم تجارت دوجانبه پاکستان و افغانستان به نزدیک یک میلیارد دالر رسید؛ صادرات افغانستان به پاکستان ۲۷۷ میلیون دالر و صادرات پاکستان به افغانستان ۷۱۲ میلیون دالر بوده است. بخشی از این رشد به دلیل افزایش صادرات پاکستان از جمله مواد طبی، برنج نیمپخته و بوره عنوان شده است. با این حال، حجم تجارت هنوز پایینتر از ظرفیت بالقوه برآورد شده بوده و تخمینها نشان میدهد در صورت رفع موانع، میتواند به ۸ تا ۱۰ میلیارد دالر در سال برسد.
از جمله موانع تجارت میان دو کشور، بستهشدن مکرر گذرگاههای مرزی مانند تورخم و اسپینبولدک به دلیل تنشهای سیاسی یا رویدادهای امنیتی، نگرانیهای امنیتی، و مشکلات در روند تسهیل تجاری و زیرساختهای ترانزیتی عنوان شده است که باعث اختلال در جریان تجارت و زیان مالی به تاجران میشود.