گزارش تازه سیگار: گروه‌های تروریستی در افغانستان فعال‌اند

حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان، در واکنش به این گزارش گفته است که «در افغانستان هیچ‌گونه فعالیتی از سوی داعش وجود ندارد» و آن‌چه در این گزارش آمده «پروپاگندا» است.

آقای فطرت در گفت‌وگو با تلویزیون ملی تحت کنترل طالبان گفته است که «این گزارش از واقعیت فاصله دارد» و اکنون و با حاکمیت طالبان «گروه‌های خودسر در افغانستان» از بین رفته‌اند.

این واکنش پس از آن مطرح شد که تیم نظارت بر تحریم‌های شورای امنیت سازمان ملل در گزارشی به این شورا هشدار داد که طالبان در افغانستان محیط امن برای گروه‌های تروریستی خارجی، از جمله القاعده و داعش، فراهم کرده‌ است و حضور این گروه‌ها تهدیدی جدی برای امنیت آسیای مرکزی و دیگر کشورهاست.

در گزارش آمده است که داعش خراسان حدود دو هزار جنگجو در افغانستان دارد و همچنان در حال جذب نیرو از داخل و خارج افغانستان است. همچنین ادعا شده که این گروه، کودکان زیر ۱۴ سال را در شمال افغانستان آموزش انتحاری داده است.

براساس گزارش سیگار، این برنامه‌های آموزشی عمدتا برای دختران افغان است. یک برنامه به‌طور آنلاین و دیگری در دوحه اجرا می‌شود. سومین برنامه حمایت مالی از دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان‌ ملل در زمینه مواد مخدر در افغانستان که از اوزبیکستان و اتریش مدیریت می‌شود.

سیگار با انتشار گزارش سه ماه خود به کانگرس گفت که هرچند قرار بود حمایت امریکا از دو برنامه‌ آموزشی فوق نیز در تاریخ ۳۰ جون پایان یابد، اما وزارت خارجه امریکا در ماه جولای به سیگار اطلاع داد که مسئولیت دو برنامه آموزشی آژانس توسعه بین‌المللی امریکا تحت عنوان «صندوق بورسیه تحصیلی برای زنان» و «حمایت از موفقیت دانشجویان در افغانستان» که توسط دانشگاه امریکایی افغانستان راه‌اندازی شده است را برعهده گرفته است.

وزارت خارجه امریکا این برنامه‌ها را تا سال ۲۰۲۸ تمدید کرده است. هر دو برنامه به دانشجویان افغان کمک می‌کند تا مدرک دانشگاهی خود را یا به‌طور آنلاین و یا در دانشگاه امریکایی افغانستان مستقر در دوحه کسب کنند.

سیگار می‌گوید که پایان پروژه‌های امریکا در افغانستان به معنای پایان حضور ایالات متحده در افغانستان است.

دفتر بازرس ویژه امریکا برای بازسازی افغانستان گزارش تازه سه‌ماهه‌اش را درباره «کمک‌های امریکا به افغانستان» به کانگرس ارائه کرده است.

پس از پایان پروژه‌های تحت حمایت امریکا در افغانستان و درخواست وزارت خارجه این کشور برای ارائه طرح تصفیه دارایی‌ها، دفتر کمک‌های بشردوستانه آژانس توسعه بین‌المللی امریکا نسبت به تلاش طالبان برای تصرف دارایی‌های بجامانده هشدار داده است.

این دفتر به سیگار گفت: «تصفیه دارایی‌ها در افغانستان به دلیل فشار طالبان برای تصرف دارایی‌ها همچنان چالشی بزرگ برای شرکای محلی است.»

این دفتر می‌گوید که حجم قابل‌توجهی از تجهیزات و اموال باید در زمانی کوتاه جمع‌آوری و تصفیه شود، اما به دلیل نبود مجریان و همکاران فعال در داخل افغانستان، امکان انتقال یا اهدای این دارایی‌ها به‌شدت محدود شده است.

دفتر کمک‌های بشردوستانه آژانس توسعه بین‌المللی امریکا گزارش داد که در ماه می سال جاری، طالبان دو بار به دفتر یکی از شرکای محلی در کابل یورش برده و تمامی دارایی‌های باقی‌مانده از جمله دو موتر زرهی و تجهیزات امنیتی مهم به ارزش ۴۲ هزار دالر را ضبط کرده‌ است.

این دفتر می‌گوید علاوه بر تصرف دارایی‌ها، کارکنان نیز با تهدیدات لفظی از سوی طالبان مواجه شدند.

آژانس توسعه بین‌المللی امریکا در افغانستان نیز از «چالش‌های فزاینده» در اجرای طرح‌های تصفیه به سیگار گزارش داده است. این آژانس گفته که استخبارات طالبان چند بار به کمپ‌های شرکای محلی حمله کرده و تجهیزات، پول نقد و لوازم پروژه را مصادره کرده‌ است. علاوه بر تصرف دارایی‌ها، کارکنان مورد بازجویی و بازداشت موقت قرار گرفته‌اند.

این آژانس گفت: «این وضعیت امنیتی و اداری وخیم، تلاش‌های تصفیه را به شدت مختل کرده و نگرانی جدی برای امنیت کارکنان محلی ایجاد کرده است.»

یکی از کارکنان محلی آژانس توسعه‌ بین‌المللی امریکا در افغانستان به سیگار گفت: «برای من این [پایان پروژه] با چند سوال همراه است، مثلا چه کاری باید با دارایی‌ها کنیم؟ هیچ نهاد مدنی‌ وجود ندارد که این دارایی‌ها را برای آنان تحویل دهیم. صدها کامپیوتر، ۱۴ موتر، اقلام کم‌ارزش‌تر، مبلمان داریم.»

او همچنین گفت که موسسات و نهادهای غیردولتی موظف بودند دارایی‌های خود را به وزارت اقتصاد طالبان گزارش دهند و حالا که برنامه‌ها در حال بسته شدن است، «طالبان انتظار دارد بیشتر دارایی‌ها را تصرف کند.»

وزارت خارجه امریکا به سیگار گفته است که شرکای محلی آژانس توسعه بین‌المللی در افغانستان ۵۶ موتر زرهی دارند که در معرض تصرف طالبان است.سپرده شده است.»

شورای مقاومت برای نجات افغانستان روز جمعه دهم اسد در بیانیه‌ای نوشت که براساس شواهد معتبر، مردم بومی در مناطق ولسوالی بهسود میدان وردک، ولسوالی پنجاب بامیان و بخش‌هایی از ولایت غور و سایر مناطق به‌گونه‌ «سیستماتیک هدف تهدید، ارعاب، سلب مالکیت، محروم‌سازی از حقوق اساسی انسانی و اخراج قهری قرار گرفته‌اند.»

شورای مقاومت متشکل از جریان‌های سیاسی و رهبران جهادی مخالف طالبان است. در بیانیه این شورا آمده است که کوچ اجباری شهروندان برخلاف اصول بنیادین هم‌زیستی ملی، حقوق انسانی و احکام قانون و شریعت است و مصداق «جنایت جمعی، تبعیض ساختاری و پاک‌سازی قومی» به شمار می‌رود.

شورای عالی مقاومت ملی برای نجات افغانستان تاکید کرد که کوچ اجباری صرفاً یک منازعه محلی یا حادثه پراکنده نیست، بلکه بخشی از یک راهبرد خطرناک برای خاموش‌سازی هویت‌های تاریخی، حذف فرهنگی و جغرافیایی جوامع بومی، و تحمیل نظم سلطه‌محور و انحصارطلبانه توسط گروه طالبان است.

این شورا طالبان «فاقد مشروعیت سیاسی، حقوقی و مردمی» خوانده و افزوده است.

شورای عالی مقاومت ملی برای نجات افغانستان از سازمان ملل متحد، کمیساریای عالی حقوق بشر، و سایر نهادهای ناظر خواست که با اتخاذ موضع روشن، به این مناطق هیئت اعزام کنند و کوچ اجباری شهروندان را مستندسازی کنند.

در هفته‌های اخیر طالبان صدها خانواده را در ولسوالی دولت‌یار غور و ولسوالی پنجاب بامیان وادار به کوچ اجباری کرده است.

کارشناسان سازمان ملل به شورای امنیت این سازمان گزارش دادند که حضور داعش خراسان در افغانستان «جدی‌ترین تهدید» در سطح منطقه و جامعه بین‌الملل محسوب می‌شود. آنها نوشتند که داعش خراسان با داشتن حدود دو هزار جنگجو همچنان به جذب نیرو در داخل و خارج از افغانستان ادامه داده است.

در گزارش آمده است که در شمال افغانستان و مناطق نزدیک به مرزهای پاکستان، داعش خراسان کودکان را در مدارس مذهبی آموزش داده و یک دوره آموزشی انتحاری را برای کودکان کمتر از ۱۴ سال برگزار کرده است.

گزارش تصریح می‌کند که حضور القاعده در افغانستان عمدتاً متشکل از جنگجویانی با اصالت عرب‌اند که در گذشته در کنار طالبان جنگیده بودند. این افراد در ولایت‌های هلمند، قندهار، کنر، ارزگان و زابل به‌طور پراکنده حضور دارند.

کارشناسان ملل متحد نوشتند که چندین پایگاه آموزشی مرتبط با القاعده در سراسر افغانستان وجود دارد. آنها از شناسایی سه پایگاه جدید نیز خبر دادند که در آن‌ها به جنگجویان القاعده و تحریک طالبان پاکستانی آموزش داده می‌شود.

انتقال جنگجویان القاعده به افغانستان

این کارشناسان نوشتند که همزمان نگرانی‌هایی وجود داشت که برخی از جنگجویان افراطی از سوریه به افغانستان منتقل شده تا عملیات‌هایی را علیه کشورهای آسیای مرکزی انجام دهند.

گفته شده است که شماری از تروریست‌های خارجی که از عملکرد دولت موقت سوریه ناراضی هستند و تلاش می‌کنند تا از این کشور خارج شوند.

در این بخشی از گزارش آمده است «برخی از تروریست‌های خارجی، از جمله از آسیای مرکزی و وابسته به القاعده مانند کتیبه امام بخاری و جنبش اسلامی اوزبیکستان از سوریه به شمال افغانستان منتقل شده‌اند.»

برخی کشورهای منطقه‌ گزارش دادند که در دسامبر ۲۰۲۴، هیئتی سه‌نفره شامل یک نماینده جنبش اسلامی ترکستان شرقی، از دمشق به کابل سفر کرده و با مقامات طالبان درباره جنگجویان تروریست خارجی گفت‌وگو کرده‌اند.

100%

اعزام جنگجویان داعش از افغانستان به سوریه

از سوی دیگر، داعش خراسان مستقر در افغانستان، از جنگجویان خود خواسته است تا برای تقویت صفوف خود به سوریه بروند. کارشناسان سازمان ملل گفتند که گزارش‌های تأییدنشده‌ای وجود دارد مبنی بر اینکه شاخه داعش خراسان با اعزام شمار قابل‌توجهی از جنگجویان خود به سوریه موافقت کرده و برخی از آن‌ها در حال انتقال هستند.

سرمایه ۱۰ میلیون دالری داعش خراسان

در این گزارش آمده است که رقم دقیقی از میزان درآمدهای داعش خراسان در دست نیست، اما کشورهای عضو سازمان ملل اعلام کرده‌اند که این گروه از نظر مالی با محدودیت مواجه نیست و برای انجام عملیات‌های خود با کمبود بودجه روبه‌رو نمی‌باشد.

درآمدهای داعش خراسان از دفتری در سومالی تأمین می‌شود، علاوه بر آن، این گروه از طریق دریافت کمک‌های مالی و ادامه عملیات آدم‌ربایی با هدف اخاذی از تاجران در افغانستان نیز درآمدزایی می‌کند. گزارش شده است که داعش خراسان حدود ۱۰ میلیون دالر پس‌انداز دارد که بخشی از آن در املاک و مستغلات در خاورمیانه سرمایه‌گذاری شده است.

هماهنگی شبه‌نظامیان بلوچ و تی‌تی‌پی در جنوب افغانستان

طبق این گزارش، گروه شبه‌نظامی تحریک طالبان پاکستانی (تی‌تی‌پی) با حدود ۶ هزار جنگجو از حمایت «قابل‌توجه لجستیکی و عملیاتی» طالبان برخوردار است. کارشناسان نوشتند که مقامات طالبان در حمایت از تی‌تی‌پی دچار اختلاف نظر هستند. برخی از آنها برای تقویت روابط منطقه‌ای خواستار فاصله‌گیری از تحریک طالبان پاکستانی‌اند.

کارشناسان سازمان ملل می‌گویند که برخی کشورهای عضو سازمان ملل اعلام کردند که هماهنگی نزدیکی میان ارتش آزادی‌بخش بلوچ از جمله «لشکر مجید»، و تحریک طالبان پاکستانی در بخش‌هایی از جنوب افغانستان وجود دارد.

یکی از کشورهای عضو سازمان ملل گزارش داده است که این دو گروه از چهار اردوگاه آموزشی مشترک استفاده می‌کنند (مانند ولسوالی‌های شاه‌ولی‌کوت و شورابک در قندهار) و القاعده آموزش‌های ایدئولوژیک و تسلیحاتی در اختیار آن‌ها قرار می‌دهد.

مقامات طالبان همواره گفته‌اند که این گروه داعش خراسان را سرکوب کرده و داعش حضور فعال در کشور ندارد. طالبان حضور گروه‌های تروریستی خارجی در افغانستان را «تبلیغات» می‌دانند.

کارشناسان ملل متحد نوشتند که تلاش‌های طالبان قابلیت‌های داعش خراسان را کاهش داده اما داعش با مصونیت نسبی به فعالیت خود ادامه داده و از نارضایتی‌ها نسبت به حاکمیت طالبان استفاده کرده است.