نورالدین عزیزی، وزیر صنعت و تجارت طالبان، با شماری از بازرگانان ۱۲ کشور دیدار کرد و از آنان خواست در افغانستان سرمایهگذاری کنند. این افراد از کشورهای ترکیه، قطر، بحرین، فلسطین، یمن، عمان، اردن، جیبوتی، اتیوپیا، سومالیا، مالیزیا و هند بودند.
براساس خبرنامه وزارت صنعت و تجارت طالبان که روز سهشنبه، ۱۴ اسد، منتشر کرد، نورالدین عزیزی در این دیدار با اشاره به آنچه «سهولتهای سرمایهگذاری» و «زمینه مساعد فعالیت در افغانستان» خوانده، گفته است: «ما برخلاف هیچ انسانی در زمین نیستیم و تنها هدف ما، تطبیق قانون و شریعت الهی در زمین است.»
افغانستان از مدتها پیش یک کشور مصرفی و وارداتی بوده و پس از تسلط دوباره طالبان، بسیاری از کمکها به افغانستان قطع شده و شمار زیادی از سرمایهگذاران نیز سرمایههای خود را از این کشور خارج کردهاند.
طالبان با آنکه بهجز روسیه از سوی هیچ کشوری به رسمیت شناخته نشدهاند و در انزوای سیاسی و اقتصادی قرار دارند، همواره تلاش میکنند سرمایهگذاران خارجی را به سرمایهگذاری در افغانستان تشویق کنند.
دیدهبان حقوق بشر روز سه شنبه در اعلامیهای گفت که چهار سال پس از تسلط طالبان بر افغانستان، کشورهای عضو سازمان ملل متحد نتوانستهاند اقدامات موثر و عملی برای توقف نقض فاحش حقوق بشر در این کشور انجام دهند. این نهاد بر ایجاد سازوکار جامع حسابگیری از طالبان تاکید کرده است.
این نهاد روز سهشنبه با توجه به فرارسیدن چهارمین سالگرد برگشت طالبان به قدرت در گزارشی نوشت که با وجود مستندات گسترده درباره سیاستهای سرکوبگرانه طالبان از جمله ممنوعیت تحصیل برای دختران، محدودیتهای شدید بر زنان، بازداشت روزنامهنگاران و سرکوب مخالفان، هیچ سازوکار موثری برای پاسخگو کردن طالبان ایجاد نشده است.
این سازمان تاکید کرده است که شورای حقوق بشر سازمان ملل باید فوراً یک سازوکار مستقل بینالمللی برای پیگیری و ثبت شواهد نقض حقوق بشر در افغانستان ایجاد کند. ائتلافی از نهادهای حقوق بشری افغان و بینالمللی نیز در سپتمبر ۲۰۲۴ این درخواست را مطرح کردهاند، اما همچنان بدون پاسخ مانده است.
دیدهبان حقوق بشر همچنین از اتحادیه اروپا خواسته است که در قطعنامه سالانهاش که به شورای حقوق بشر ارائه میدهد، پیشنهاد تشکیل یک سازوکار جامع برای پاسخگویی در قبال جنایات طالبان را مطرح کند.
این نهاد هشدار داده است که تداوم انفعال جامعه جهانی، به طالبان اجازه داده است سیاستهای زنستیزانه، خشونتبار و سرکوبگرانه خود را بدون مواجهه با تبعاتی دنبال کنند که پیامد آن گسترش بحران انسانی در افغانستان است.
دیدهبان حقوق بشر گفت که طالبان از زمان تسلط بر افغانستان، سرکوب زنان، روزنامهنگاران و منتقدان را تشدید کرده است.
به گفته این نهاد، چهار سال پس از به قدرت رسیدن طالبان، افغانستان با یکی از بدترین بحرانهای انسانی جهان روبرو است.
این نهاد با نگرانی از تشدید بحران گفت که اخراج ۱.۹ مهاجر افغان از ایران و پاکستان و کاهش کمکهای بینالمللی بشردوستانه بحران را عمیقتر کرده است.
علی احمد جلالی، وزیر داخله سابق افغانستان و استاد دانشگاه دفاعی امریکا، اظهار داشت که رژیم طالبان در افغانستان برای جمهوری اسلامی ایران یک سرمایه استراتژیک محسوب میشود.
او باور دارد که هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان با نسخه برداری از جمهوری اسلامی، نیرویی شبیه سپاه پاسداران ساخته است.
علی احمد جلالی روز سهشنبه در مصاحبه با افغانستان اینترنشنال تاکید کرد که دشمنی طالبان با غرب و امریکا از اهمیت ویژهای برای ایران برخوردار است. به گفته جلالی، روابط ایران و طالبان نهتنها استراتژیک، بلکه اقتصادی نیز است. این استاد دانشگاه دفاعی امریکا ابراز داشت که طالبان نهتنها خطری برای ایران ایجاد نمیکند، بلکه با توجه به مخالفت این گروه با غرب، در راستای منافع ایران عمل میکند.
جلالی همچنین به نقش طالبان در مبارزه با داعش اشاره کرد و گفت که این موضوع یکی از دلایل علاقمندی ایران به تقویت روابط با طالبان است. او در ادامه به مقایسه رژیمهای طالبان و جمهوری اسلامی پرداخت و اظهار داشت که این دو رژیم ویژگیهای مشترکی دارند: هر دو دیکتاتوری هستند، همه امور تحت کنترول رهبر قرار دارد، دارای ایدئولوژی واحدی هستند و هر کدام نوعی ارتش ویژه دارند.
جلالی افزود که در نظامهای تمامیتخواه، رهبر نقش محوری دارد و هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، نماد این تمامیتخواهی است.
او تاکید کرد که هبتالله تمام اختیارات حکومت و ارتش طالبان را در کنترول خود دارد و از میان قوم نورزایی نیرویی شبیه سپاه پاسداران ایران جمهوری اسلامی ایجاد کرده است.
نفوذ ایران کاهش یافته است
اما آرین شریفی، پژوهشگر امنیت بینالملل، دیدگاه متفاوتی ارائه داد و مدعی شد که رابطه استراتژیک تنگاتنگی میان ایران و طالبان وجود ندارد.
شریفی با اشاره به اینکه طالبان در گذشته بهعنوان گروه نیابتی ایران و پاکستان عمل کرده، اظهار داشت که نفوذ ایران در افغانستان در مقایسه با دوره جمهوریت بهطور قابلتوجهی کاهش یافته است.
به گفته او، در دوره جمهوریت، نفوذ ایران در نهادهای افغانستان بسیار بیشتر از امروز بود. شریفی همچنین تاکید کرد که ائتلاف استراتژیک میان ایران و طالبان غیرممکن است، زیرا جمهوری اسلامی بهعنوان یک رژیم شیعه افراطی نمیتواند با رژیم سنی افراطی طالبان اتحاد استراتژیک برقرار کند.
وزارت صحت عامه طالبان اعلام کرد که عبدالولی حقانی، معاون بخش خدمات صحی این وزارت، با نمایندگان بنیاد بیل گیتس دیدار کرد. بر بنیاد خبرنامه، آقای حقانی از نمایندگان این بنیاد خواستار همکاری بیشتر برای گسترش کمپین واکسین فلج اطفال در افغانستان، به ویژه در ولسوالیهای محروم شد.
وزارت صحت عامه روز سهشنبه ۱۴ اسد نوشت که در این نشست درباره بهتر شدن برنامه واکسین پولیو و گسترش آن در شش ولسوالیای که پوشش کمتری دارند، گفتوگو شده است.
در خبرنامه وزارت صحت طالبان آمده است که در ساختار برنامه معافیت عمومی، علاوه بر کمپاین پیشگیری از بیماری سرخکان، گسترش واکسین پولیو و حمایت از کودکان نیز شامل است و قرار است نظارت مشترک بر این روند صورت گیرد.
بنیاد بیل گیتس تاکنون در مورد این دیدار ابراز نظری نکرده است.
براساس گزارشها، در سال روان تنها دو مورد مثبت پولیو در افغانستان ثبت شده، در حالیکه این رقم در سال گذشته ۲۵ مورد بوده است.
سه هفته پیش، رادیو عمومی ملی (انپیآر) در امریکا در گزارشی به نقل از سازمانهای صحی هشدار داد که ویروس پولیو در افغانستان و پاکستان در حال گسترش است.
بنیاد بیل و ملیندا گیتس یکی از بزرگترین نهادهای خیریه در جهان است که در سال ۲۰۰۰ توسط بیل گیتس، بنیانگذار مایکروسافت، و همسرش ملیندا تاسیس شد.
این بنیاد با هدف بهبود سلامت جهانی، کاهش فقر، گسترش آموزش و دسترسی به فناوری در کشورهای کمدرآمد فعالیت میکند.
این بنیاد متعهد شده بیش از ۱.۲ میلیارد دالر به برنامه جهانی ریشهکنسازی پولیو کمک کند.
افغانستان یکی از معدود کشورهایی است که ویروس پولیو هنوز در آن ادامه دارد.
سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان و شماری دیگر از مقامات این گروه، از سمیعالله، کودک تیزهوش افغان، به دلیل تواناییهای او در محاسبات ریاضی ستایش کردند.
این کودک هفتساله، ساکن ولایت لوگر، که هماکنون با خانوادهاش در کمپ مهاجران اکوره خیبرپختونخوا زندگی میکند، به دلیل مهارتها در جمع، تفریق، ضرب و تقسیم مورد توجه مخاطبان قرار گرفته و به او لقب «ماشین حساب» را داده اند.
سراجالدین حقانی، روز سهشنبه در دیدار با سمیعالله، تعهد کرد که به او هزینه تحصیل و امکانات زندگی آبرومندانه را در افغانستان فراهم شود. همچنین، وی مقداری پول نقد و یک لپتاپ به این کودک اهدا کرد.
همزمان، احمدالله وثیق، رئیس کمیته المپیک و تربیت بدنی طالبان، در مراسمی ویژه از استعداد سمیعالله ستایش کرد و او را «نابغه» خواند.
وثیق تاکید کرد که افغانستان به چنین سرمایههای انسانی نیاز دارد. سمیعالله نیز در این مراسم اظهار داشت که آرزو دارد تحصیل کند و در آینده به مردم افغانستان خدمت کند.
در پی پخش و نشر گسترده ویدیوهای این کودک در شبکههای اجتماعی، طالبان وی را از خیبرپختونخوا به کابل فرا خوانده اند.
یافتههای روزنامه شرق، چاپ ایران نشان میدهد که شماری از مهاجران افغان در این کشور بهدلیل ترس از دستگیری و اخراج، از مراجعه به مراکز درمانی خودداری میکنند.
در این گزارش که روز سهشنبه نشر شد، به نقل از یک مددکار اجتماعی در یکی از شفاخانههای دولتی تهران آمده است که نداشتن مدرک اقامت، دخالت پولیس و اداره اتباع در روند درمان، دسترسی مهاجران به خدمات درمانی را محدود کرده است.
این مددکار گفته است که کارمندان امور اجتماعی، در صورت بروز خشونت در خانوادههای مهاجر، مداخله نمیکنند و موضوع را به پولیس ارجاع میدهند. او گفت در یک مورد، دختری که به دلیل خشونت خانگی به شفاخانه مراجعه کرده بود، در معرض خطر اخراج قرار گرفت.
هزینههای بلند
بیماران افغان برای خدمات درمانی در شفاخانهها هزینههای غیرمنصفانه میپردازند. مثلا، مسئولان یک شفاخانه تلاش میکنند آنان در بخشهای گرانقیمت بستری شوند. همچنین، برخی اعضای کادر درمان رفتار نامناسب با مهاجران، از جمله تهدید به تماس با پولیس هم داشته اند.
در گزارش شرق آمده است که در مواردی مانند خودکشی یا خشونت خانوادگی نیز گاهی بیتوجهی صورت میگیرد و وضعیت فرودست بیماران مهاجر بر نحوه رسیدگی به وضعیت آنها تاثیر گذاشته است.
شفاخانهها در ایران تنها یک نامه رسمی از معاونت درمان وزارت بهداشت ایران دریافت کردهاند که مربوط به تاریخ ششم جوزای امسال است. در این نامه تاکید شده است که از صدور گواهی نیاز به درمان برای مهاجران خودداری شود. به گفته یک مصاحبه کننده با روزنامه شرق، نبود مقررات مشخص، روند دسترسی مهاجران افغان به خدمات درمانی را با محدود کرده است.
ایران از آغاز سال جاری خورشیدی روند اخراج مهاجران افغان را بهگونهای کمسابقه شدت بخشید. بهدنبال پایان جنگ دوازدهروزه میان اسرائیل و ایران، موج تازهای از اخراج مهاجران آغاز شده است. در برخی روزها شمار افراد اخراج شده از مرزهای اسلامقلعه و نیمروز به حدود ۵۰ هزار نفر رسیده است.
بسیاری از سازمانهای بینالمللی وضعیت در این دو مرز را بحرانی و خطرناک عنوان کردند.