در حالی که وزارت خارجه طالبان تلاش میکند کشورها را برای بهرسمیتشناختن حکومت این گروه متقاعد کند، یوسف وفا، والی بلخ و از افراد نزدیک به هبتالله آخندزاده اظهار داشته که بهرسمیتشناسی جهانی برای آنها اهمیتی ندارد.
او روز پنجشنبه در یک گردهمایی در این ولایت اعلام کرد: «برای ما مشروعیت از جانب خداوند و مردم مهم است، نه مشروعیت خارجی.»
یوسف وفا همچنین بر لزوم اطاعت از هبتالله آخندزاده تاکید کرده و از مردم خواست تا از وی حمایت کنند. این چهره نزدیک به رهبر طالبان بر اجرای فرامین، احکام و دستورات هبتالله تاکید ورزیده و اظهار داشت که اجرای این احکام بر همه واجب است.
یوسف وفا از افراد مورد اعتماد هبتالله به شمار میرود و ناظران از او بهعنوان «حاکم شمال» یاد میکنند.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که محور اصلی فعالیت مقامات طالبان در کابل، بهویژه وزارت خارجه این گروه، طی چهار سال گذشته تلاش برای کسب بهرسمیتشناسی جهانی بوده است. ناظران معتقدند مذاکرات طالبان با کشورهای منطقه و جهان عمدتاً حول محور بهرسمیتشناسی رژیم آنها متمرکز بوده و حتی همکاری در مبارزه با برخی گروههای رادیکال منطقهای را به این امر مشروط کردهاند.
طالبان بهویژه از بهرسمیتشناسی رژیم خود توسط روسیه بهطور گسترده استقبال کردند. با این حال، سخنان والی نزدیک به هبتالله نشاندهنده وجود دوگانگی در رویکرد طالبان است. هبتالله آخندزاده همواره تاکید کرده که برای او اجرای کامل شریعت اولویت دارد، نه مطالبات جامعه جهانی.
به همین دلیل، وی در چهار سال گذشته در برابر فشارهای جهانی برای رعایت حقوق زنان، بهویژه بازگشایی مکاتب و دانشگاهها به روی دختران، تسلیم نشده و گفته است: «از سرم میگذرد، اما از اجرای شریعت نه.»
دهها نفر از صرافان هلمند روز پنجشنبه در مقابل هزینههای سنگین دریافت مجوز فعالیت در برابر دفتر والی طالبان و نمایندگی بانک مرکزی در شهر لشکرگاه تظاهرات کردند. طالبان از حدود دو هفته به اینسو جلو فعالیت صرافیهای بدون مجوز را در شهر لشکرگاه گرفته است.
دهها صراف در لشکرگاه میگویند آنان توانایی پرداخت مبلغ هنگفتی را که طالبان بهعنوان تضمین، برای دریافت مجوز تعیین کرده، ندارند.
یک صراف دستفروش در شهر لشکرگاه که نخواست نامی از او برده شود، به افغانستان اینترنشنال گفت طالبان از آنها خواسته است در ازای پرداخت سه میلیون و ۳۰۰ هزار افغانی بهعنوان ضمانت، از بانک مرکزی مجوز فعالیت بگیرند. این صراف گفت تعیین هزینههای سنگین بهعنوان شرط فعالیت، باعث میشود او کار خود را از دست بدهد.
معترضان میگویند با طالبان در دفتر والی هلمند گفتوگو کردهاند اما گفتوگوها به نتیجه نرسیده است. تاکنون مقامهای محلی طالبان در هلمند در باره گفتوگو با معترضان ابراز نظر نکردهاند.
یکی دیگر از معترضان گفت: «کارمندان دفتر والی پاسخ قانعکنندهای ندادهاند.» او افزود: «تصمیم گرفتیم مشکل خود را با بانک افغانستان در میان بگذاریم، ولی اجازه ورود به بانک را به ما ندادند».
صرافان دستفروش که در ساختمان اداره بانک مرکزی در لشکرگاه تجمع کرده بودند، میگویند در ۱۵ روز گذشته جلو کار شان گرفته شده و آنها نتوانستهاند درآمدی داشته باشند.
صرافانی که توانایی پرداخت پول بهعنوان تضمین را ندارند، میگویند مقررات مالی جدید طالبان به بحران بیکاری در جامعه دامن میزند.
طالبان در سرطان ۱۴۰۳ هر نوع فعالیت بدون مجوز صرافان را ممنوع کرد.
حسیب نوری، سخنگوی بانک مرکزی افغانستان در آن زمان به رسانهها گفت که فروش اسعار بدون جواز غیرقانونی است.
پیش از این جلو فعالیت صرافان بدون مجوز در کابل و برخی دیگر از ولایتها نیز گرفته شده است. کابل، هرات، قندهار و مزار شریف نیز در سالهای گذشته شاهد اعتراضات صنفی صرافان بودند.
در کابل طالبان از صرافان خواسته بود که برای گرفتن مجوز، پنج میلیون افغانی ضمانت پرداخت کنند و پنجاه میلیون افغانی پول نقد هم باید در اختیار داشته باشند.
پیش از این بانک مرکزی افغانستان تحت کنترول طالبان اعلام کرده بود صرافانی که «جواز فعالیت را از بانک مرکزی افغانستان اخذ کردهاند به صورت عادی به فعالیت خود ادامه میدهند»، اما افرادی که خدمات پولی را مسدود میسازند «مشکل شخصی» آنها است که نتوانستهاند مجوز بگیرند.
اخراج و بازگشت صدها هزار مهاجر افغان، پایتخت افغانستان را با بحران جدی مسکن روبهرو کرده است. مهاجران اخراجی از ایران و پاکستان در کابل با کمبود خانه، گرانی کرایه، نبود آب و برق و محرومیت دختران از آموزش مواجهاند.
مهاجران میگویند که با بازگشت به افغانستان همه چیز خود را از دست دادهاند. برخی از آنها که برای ادامه تحصیل کودکان دختر خود به ایران پناه برده بودند، میگویند حالا فرزندان شان در حکومت طالبان حق آموزش ندارند.
به شهادت مخاطبان افغانستان اینترنشنال، افزایش ناگهانی تقاضا برای اجارهخانه باعث شده است قیمت کرایه مسکن در کابل سرسامآور شود. این معضل نهتنها مهاجران تازهوارد، بلکه خانوادههایی را هم که سالها در کابل زندگی کردهاند، تحت تاثیر قرار داده است.
مشاوران املاک میگویند که اجاره یک خانه سهاتاقه که سال گذشته ۱۰ هزار افغانی بود، حالا به ۲۰ هزار افغانی رسیده است.
این در حالی است که طبق آمار سازمان ملل، ۸۵ درصد از ۴۸ میلیون جمعیت افغانستان با کمتر از یک دالر در روز زندگی میکنند.
صدف، باشنده منطقه گلباغ گفت که «قبلا میتوانستیم در مناطق غیر متمرکز شهری و در حومه ولایت کابل با چهار تا پنج هزار افغانی خانهای پیدا کنیم ولی حالا با دوبرابر مبلغ نیز خانه پیدا نمیشود.»
او میگوید که مهاجران بازگشته از ایران فقط به دنبال یک سرپناه هستند و حتی قادر نیستند یک سقف بدون هیچ امکاناتی برای خودشان پیدا کنند.
در همین حال شهروند دیگری از غرب کابل در پیامی گفت: «از زمانی که مالکان دیدند مهاجران برمیگردند، اجارهها را دو برابر کردند.» او از اداره طالبان خواست تا برای خانهها نرخ تعیین کنند.
بحران مسکن تنها به پایتخت محدود نیست و بسیاری از مهاجران در کلان شهرهای دیگر افغانستان نیز پس از اخراجهای اجباری دریافتن خانه مناسب و ارزان مشکل دارند.
نهادهای ناظر میگویند شهر کابل که پیش از این نیز با فقر، بیکاری و کمبود امکانات شهری روبهرو بود با افزایش مشکلات زیستمحیطی و کوچک شدن اقتصاد کشوری ظرفیت پذیرش بازگشت صدها هزار مهاجر را ندارد.
در حالیکه ساکنان و فعالان حوزه مسکن خواستار مداخله حکومت طالبان برای کنترول بازار اجاره هستند، شهرداری کابل تحت اداره این گروه به خبرگزاری فرانسه گفت که بحران مسکن در پایتخت وجود ندارد.
شهروندان کابل میگویند که با اجرای طرحهای شهرسازی و تخریب خانههای قدیمی، امکان دسترسی به مسکن برای قشرهای آسیبپذیر سختتر شده است.
اداره مهاجرت و پناهندگی آلمان اعلام کرد که شمار زنان افغان متقاضی پناهندگی در این کشور بهگونهای بیسابقه افزایش یافته است. به گزارش هفتهنامه اشپیگل، تنها در ماه جولای امسال، بیش از سه هزار زن افغان در آلمان درخواست پناهندگی ثبت کردهاند؛ رقمی که بیش از دو برابر ماه قبل است.
از آغاز سال ۲۰۲۵ تاکنون، حدود ۹۵۹۳ زن افغان در آلمان تقاضای پناهندگی دادهاند. نیمی از این درخواستها، مربوط به زنانی بوده است که پیشتر نیز در آلمان اقامت داشتهاند و اکنون درخواست تجدیدنظر یا وضعیت حمایتی جدید ارائه کردهاند.
اداره مهاجرت آلمان گفته است که وضعیت حقوقی زنان در افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ «بهشدت رو به وخامت گذاشته» و این گروه زنان را «بهگونهای نظاممند و نهادینه از زندگی عمومی حذف کرده است.»
اشپیگل به نقل از اداره مهاجرت آلمان نوشت که یکی از عوامل اصلی افزایش درخواستها، به حکم دیوان دادگستری اتحادیه اروپا در پاییز سال ۲۰۲۴ بازمیگردد. در آن حکم، دادگاه اعلام کرد که «زنان در افغانستان بهطور عمومی تحت تعقیب سیاسی قرار دارند»؛ موضوعی که به گفته اداره مهاجرت آلمان، «احتمال اعطای حمایت پناهندگی را بهشکل چشمگیر افزایش داده است.»
پارسال، دادگاه عالی اتحادیه اروپا در حکمی اعلام کرد که ملیت و جنسیت زنان افغان بهتنهایی میتواند دلیلی کافی برای پذیرش درخواست پناهندگی آنها باشد.
بیشتر بخوانید: دادگاه عالی اروپا حکم داد که پناهندگی زنان افغانستان به دلیل جنسیت و ملیتشان پذیرفته شود
پس از صدور این حکم، شماری از نهادهای حقوق بشری و امدادی به زنانی که پیشتر فقط اقامت موقت یا وضعیت حفاظتی پایینتری داشتند، توصیه کردهاند که برای بهروزرسانی وضعیت خود، درخواست جدید ثبت کنند.
روزنامه اعتماد چاپ ایران نوشت که کاهش کشف و ضبط سالانه تریاک، صنعت داروسازی را در این کشور با چالش مواجه کرده است. به گزارش این روزنامه، کشف تریاک افغانستان از ۷۵۰ تُن در سال ۱۴۰۰ به ۲۰۹ تُن در سال ۱۴۰۳ کاهش یافته است.
این روزنامه روز چهارشنبه، ۱۵ اسد در مقالهای به نقل از مقامات بهداشت جمهوری اسلامی نوشت که ایران برای تولید داروهای مخدر سالانه به ۵۰۰ تُن تریاک خالص به عنوان ماده اولیه نیاز دارد.
در این مقاله آمده است که به دلیل تغییر رویکرد کشت خشخاش در افغانستان، پولیس مواد مخدر و نیروهای امنیتی ایران پارسال از کاهش شدید کشف تریاک و افزایش کشف و ضبط شیشه و داروهای روانگردان خبر دادهاند.
به گزارش مقامات جمهوری اسلامی، کشف تریاک افغانستان در سال ۱۴۰۰ حدود ۷۵۰ تُن، در سال ۱۴۰۱ حدود ۵۰۹ تُن، در ۱۴۰۲ به ۴۰۴ تُن و پارسال به ۲۰۹ تُن کاهش یافته است.
روزنامه اعتماد نوشت که کشف و ضبط مجموعی تریاک در سراسر ایران در سال ۱۳۹۹ به بیش از هزار تُن میرسید. این آمار پارسال به ۳۷۲ تُن کاهش یافته است. همچنین مقامات جمهوری اسلامی تصریح کردهاند که درصد ناخالص تریاکهای کشف شده در سالهای پسین نیز به شدت افزایش یافته است. گفته شده که میزان تریاک خالص در میان محمولههای کشف شده در این بازه زمانی از ۲۶ درصد به ۱۱ درصد کاهش یافته است.
روزنامه اعتماد به نقل از منابع بهداشتی نوشت که کاهش کشف و ضبط تریاک تاکنون به تولید داروهای مخدر صدمه نزده و ذخایر استراتژیک ایران تاکنون ظرفیت تولید این داروها را دارا است. اما ادامه این وضعیت ممکن است صنعت داروسازی را به چالش روبهرو کند.
حسین ذوالفقاری، دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر ایران ۱۴ اسد اعلام کرد که کاهش شدید کشفیات تریاک باعث ایجاد مشکل در تامین ماده اولیه داروهای مسکن و ترک اعتیاد شده است. او گفت: «وزارت بهداشت به طور رسمی اعلام کرده که برای تولید داروهای مخدر با کمبود ماده اولیه مواجه است و باید برای آن تصمیمگیری شود، در غیر این صورت سلامت مردم به خطر میافتد».
گزارشها حاکی است که ستاد مبارزه با مواد مخدر و وزارت بهداشت ایران در پی کاهش کشف تریاک و چالش فراراه تولید داروهای مخدر، گزینههای واردات تریاک و ازسرگیری کشت قانونی خشخاش را بررسی میکنند.
روزنامه اعتماد به نقل از یک منبع آگاه در سازمان غذا و داروی ایران نوشت: «اگر وضعیت فعلی ادامه یابد، تولید داروهای حیاتی مانند متادون، مرفین و پتیدین در سال آینده غیرممکن یا بسیار دشوار خواهد شد».
نویسنده روزنامه اعتماد ایران باور دارد که دستور هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان برای منع کشت خشخاش و تولید تریاک در افغانستان تاثیر مستقیمی بر بازار مواد مخدر در منطقه و جهان گذاشته است. مقاله میافزاید که قیمت هر کیلوگرم تریاک در افغانستان در سالهای گذشته تا ۱۰ برابر افزایش یافته است.
طالبان میگوید که رهبر این گروه در دیدار با شماری از روحانیون گفته است که در نظامهای پیشین در افغانستان، موضوعات غیراسلامی رشد کرد و مردم با «دین بیگانه» شدند. هبتالله آخندزاده گفت: «امروز ذهن مردم آنقدر فاسد شده است که شریعت برای آنها ناآشنا به نظر میرسد.»
سخنگوی طالبان روز پنجشنبه گفت که هبتالله آخندزاده در قندهار با شماری از روحانیون دیدار کرده است.
براساس اطلاعیهای که سخنگوی طالبان منتشر کرد، هبتالله آخندزاده گفته است «در نظامهای پیشین، امور غیرشرعی گسترش مییافت و مردم با دین بیگانه میشدند. آن نظامها فساد و فحشا را ترویج و ذهن و فکر مردم را تخریب کرده بودند و آنها را به مقابله با دین و مذهب تشویق میکردند، و برای این هدف سرمایهگذاری زیادی کردند.»
هبتالله آخندزاده تاکید کرد: «امروز ذهن مردم آنقدر فاسد شده که شریعت برایشان ناآشنا به نظر میرسد.»
رهبر طالبان از روحانیون خواست که در اجرای فرمانهای او فعالتر و نقش ایفا کنند.
سخنگوی طالبان گفت که این نشست در دفتر والی قندهار و با حضور علمای دینی ۱۵ حوزه شهر قندهار برگزار شد. طالبان میگوید که هبتالله در این نشست سخنرانی کرد.
براساس خبرنامه طالبان، هبتالله آخندزاده، علمای دین را «عزیزترین بندگان خداوند» توصیف کرده و گفته است و روحانیون «با نیتهای پاک» در این مجلس حضور یافتهاند.
طالبان هیچ عکس و ویدیوی از این نشست منتشر نکرده است.
رهبر طالبان خطاب به علمای دین، گفت: «شما علمای دینی، عزیزترین بندگان خداوند بر روی زمین هستید، و چون مسئولیت علما سنگین است، باید آن را به بهترین شکل ادا کنید.»
رهبر طالبان همچنان گفته است که جامعه از علمای دین و حاکمان پیروی میکنند. به گفته او اگر این دو قشر جامعه اصلاح شوند، جامعه نیز اصلاح میشود، و در صورتی که این دو طبقه «گرفتار فساد» شدند، مردم نیز دچار فساد خواهد شد.
علمای دین و حوادث جادهای
رهبر طالبان همچنین از علمای دین خواست درباره قوانین ترافیکی و کاهش تلفات حوادث جادهای آگاهیدهی کنند.
هبتالله گفته است که حوادث جادهای اخیرا افزایش یافته که در نتیجه آن شماری کشته شدهاند. او گفته که علمای دینی آگاهیدهی کنند تا مردم با بیاحتیاطی باعث هلاکت خود و دیگران نشوند.
بر اساس آمار اداره ترافیک طالبان، تنها طی ده ماه آخر سال گذشته میلادی ۴ هزار حادثه ترافیکی در افغانستان ثبت شده و دستکم دو هزار نفر جان خود را در این رویدادها از دست دادهاند.
هبتالله آخندزاده: جوانان را اصلاح میکنم
براساس اطلاعیه طالبان، ملا هبتالله آخندزاده گفته است که جوانان افغانستان «مانند فرزندانم هستند و من برای اصلاح آنها تلاش میکنم و انشاءالله مسئولیت خود را در این زمینه ادا خواهم کرد.»
او از علما خواسته تا برای «اصلاح جامعه»، بهویژه در زمینههای دینی، نقش تعیینکنندهای داشته باشند. رهبر طالبان در این سخنرانی مدعی شده است که «تمام قوانین، تصمیمها و احکام» طالبان بر اساس شریعت تنظیم شده و اجرای آن باید تبلیغ شود.
طالبان میگوید علمای شرکت کننده در این نشست بار دیگر با هبتالله آخندزاده «بیعت» کردند.
هفته گذشته نیز هبتالله آخندزاده، در دیدار با اعضای شورای علمای هرات خواستار اجرای احکام و فرمانهای خود شد و از مردم خواست که از علمای دینی پیروی کنند.
او با ابراز نگرانی از آنچه «تلاش برای تضعیف نظام» خوانده، گفته بود که اکنون نیز تلاشها برای تضعیف این نظام ادامه دارد. به گفته او، «میخواهند در میان علما تفرقه و اختلاف ایجاد کنند، تبلیغات میکنند و در پی بیاعتمادی مردم نسبت به علما و بدنامکردن طبقه دینی هستند.»
طالبان تحت عنوان شریعت اسلامی، آموزش دختران بالاتر صنف ششم را منبع و زنان را از بسیاری مشاغل محروم کرده است.
دیوان کیفری بینالمللی اخیرا به دلیل نقض حقوق بشر و حذف زنان از جامعه توسط طالبان، حکم بازداشت رهبر و قاضیالقضات طالبان را صادر کرد.