روسیه روز چهارشنبه حمله اسرائیل به رهبران حماس در دوحه پایتخت قطر را محکوم کرد و از همه طرفها خواست از اقداماتی که باعث تشدید بیشتر درگیری اسرائیل و فلسطین میشوند، خودداری کنند. مسکو این حمله را «نقض قوانین بینالمللی» خوانده است.
وزارت خارجه روسیه در بیانیهای نوشت: ««مسکو این حادثه را نقض فاحش حقوق بینالملل و منشور سازمان ملل، تجاوز به حاکمیت و تمامیت ارضی یک کشور مستقل و گامی منجر به تشدید بیشتر و بیثباتی اوضاع در خاورمیانه میداند.»
در این بیانیه همچنین آمده است: «چنین روشهایی برای مقابله با کسانی که اسرائیل آنها را دشمن و مخالف خود میداند، سزاوار شدیدترین محکومیت است.»
این وزارت افزود: «حمله موشکی به قطر نمیتواند چیزی جز اقدامی برای تضعیف تلاشهای بینالمللی در جهت یافتن راهحلهای صلحآمیز تلقی شود.»
یک زوج گردشگر روس چشمدیدهای خود را از سفر به افغانستان بازگو کردهاند. این گردشگران میگویند در سفر به افغانستان با شوک مواجه شدهاند. به گفته آنان در حاکمیت طالبان، زندگی زنان بدون مردان محکوم به نابودی است و زنان فقیر به دلیل ممانعت از کار، چارهای جز گدایی ندارند.
در روایت این گردشگران روس آمده است که اگر مرد زنی بمیرد، او فقط مجبور به گدایی است، چون در حاکمیت طالبان، زنان از کار منع شدهاند.
ماریا و پاول زوجی از منطقه خودمختار خانتی-مانسیسک روسیه هستند که با موتورسیکلت اخیرا به افغانستان سفر کردهاند.
ماریا بلودنووا میگوید به محض ورود به افغانستان با انبوهی از نگاههای کنجکاو و مشکوک مواجه شد، چون بدون چادری بود.
ماریا بلودنوف که موفق شد با زنان محلی صحبت کند، نتیجه صحبتش را «ترسناک» توصیف کرده است.
او میگوید « تمام زندگی یک زن افغان کاملا به یک مرد بستگی دارد و اگر مرد بتواند از خانوادهای حمایت کند، همه چیز خوب است، اما اگر او بمیرد یا نتواند عزیزانش را سیر کند، زن بلافاصله خود را در ته خط میبیند. او هیچ امیدی ندارد، زیرا کار کردن زنان در این کشور ممنوع است.»
این زن اهل یوگورسک از خانتی-مانسی افزود: «آنها با فرزند در آغوششان به گدایی میروند. آنها در جادهها مینشینند. به دنبال چالههایی میگردند که سرعت موترها در آن کند میشوند و آنجا زیر آفتاب سوزان مینشینند.»
خبیب غفران، سخنگوی وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان ماه اسد اعلام کرد که پس از بازگشت این گروه به قدرت، حدود ۲۴ هزار گردشگر خارجی از کشور بازدید کردهاند.
طالبان از دیپلوماسی گردشگری استفاده میکنند تا وضعیت در افغانستان را برای جامعه جهانی عادی جلوه دهند.
صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف) خواستار حمایت فوری مالی ۲۲ میلیون دالری برای کودکان در مناطق زلزلهزده افغانستان شد. این سازمان میگوید که این کمک را برای حمایت از بیش از ۲۱۲ هزار کودک و ۴۰۰ هزار نفر از آسیبدیدگان در ولایتهای کنر و ننگرهار طی شش ماه آینده به مصرف میرساند.
این سازمان در خبرنامهای هشدار داد که بسیاری از بازماندگان زلزله در مناطق کوهستانی دورافتاده زندگی میکنند و با سرد شدن هوا در آستانه زمستان، با خطرات جدی مواجه هستند.
تاجالدین اویواله، نماینده یونیسف در افغانستان، ضمن هشدار درباره وضعیت بحرانی میگوید که نیازها بسیار فراتر از ظرفیت فعلی سازمان امدادی است.
یونیسف میگوید که ارائه خدمات درمانی فوری و اعزام تیمهای سیار پزشکی، تأمین آب آشامیدنی سالم و بهداشت محیط برای پیشگیری از بیماریها، شناسایی و درمان کودکان دچار سوءتغذیه از اولویتهای امدادرسانی این سازمان به کودکان هستند.
این سازمان میگوید حمایت مالی اضطراری از بیش از ۱۳ هزار خانواده آسیبپذیر، ارائه خدمات روانی-اجتماعی برای کودکان، بهویژه با مشارکت مددکاران اجتماعی زن و ایجاد فضاهای آموزشی موقت تا بازسازی مکاتب آسیبدیده نیز از اولویتهای دیگر کمکهای این سازمان در مناطق زلزله زده است.
یونیسف همچنین هشدار داد که محدودیت دسترسی، جغرافیای سخت و محدودیتهای فرهنگی برای حضور زنان از جمله موانع جدی در امدادرسانی هستند.
این سازمان بر اعزام نیروهای زن برای تضمین دسترسی برابر زنان و دختران به خدمات تأکید کرده است.
وزارت خارجه فرانسه در واکنش به حمله اسرائیل به دوحه اعلام کرد که با قطر اعلام همبستگی میکند. این وزارت در بیانیهای این حمله را محکوم کرد بر احترام خود به حاکمیت و تمامیت ارضی قطر تاکید نمود.
این وزارت در بیانیهای که روز چهارشنبه، ۱۹ سنبله منتشر کرد، نوشت: «فرانسه از شنیدن خبر حملات دیروز در دوحه که اسرائیل مسئولیت آن را بر عهده گرفته است، عمیقا نگران شد.»
فرانسه با اشاره به نقش قطر در میانجیگری برای تضمین آزادی گروگانها و آتشبس در غزه، تاکید کرد که پاریس به تعهد خود نسبت به احترام به حاکمیت، تمامیت ارضی و قوانین قطر پایبند است.
در این بیانیه آمده است: «فرانسه محکومیت صریح جنایات فجیع حماس، این جنبش تروریستی، را تکرار میکند، و خواستار آن است که گروگانها را فورا و بدون قید و شرط آزاد کرده، خلع سلاح شود و برای همیشه از حکومت بر نوار غزه کنار گذاشته شود.»
گزارش تازه سازمان جهانی بهداشت از مناطق زلزلهزده افغانستان نشان میدهد که نابرابری جنسیتی علیه زنان بهشدت دسترسی آنان به خدمات صحی را محدود کرده است. این سازمان هشدار داد که عدم دسترسی به خدمات پزشکی و نبود کادر درمانی زن، جان زنان و کودکان را در معرض خطر میدهد.
بر اساس این گزارش، زنان در مناطق آسیبدیده نهتنها به خدمات تخصصی پزشکی دسترسی کمتری دارند، بلکه کمبود نیروی زن در مراکز درمانی نیز موانعی جدی در مسیر دریافت مراقبتهای سلامت باروری، روانی و عمومی ایجاد کرده است.
سازمان جهانی بهداشت میگوید که این چالش بهویژه در ولایات کنر، ننگرهار و لغمان که اخیرا از زلزلهای ویرانگر آسیب دیدهاند، وضعیت بحرانیتری یافته است.
یافتههای سازمان ملل حاکی از فقر شدید، شرایط نامطلوب کمپها، محدودیت تردد زنان به دلیل نداشتن محرم و آسیبپذیری کودکان به ویژه کودکان بیسرپرست در برابر سوءاستفاده است.
گزارش افزوده که در حال حاضر، بسیاری از کارکنان زن بخش صحی، بهدلیل نبود محل اقامت ایمن، امکان حضور شبانه در مراکز درمانی را ندارند و مجبورند روزانه ساعتها با همراهی محرم از مناطق شهری به روستاها رفتوآمد کنند.
براساس ارزیابی سازمان بهداشت جهانی این محدودیتها نهتنها ارائه مداوم خدمات درمانی را مختل کرده، بلکه سبب شده بسیاری از زنان بهویژه در زمانهای اضطراری نتوانند از مراقبتهای مورد نیاز بهرهمند شوند.
گزارش افزوده که از سوی دیگر به دلیل محدودیتهای فرهنگی و اجتماعی، بسیاری از زنان تنها در حضور پزشکان یا پرستاران زن حاضر به مراجعه به مراکز درمانی هستند و کمبود شدید کادر درمان زن باعث شده که زنان در بسیاری از مناطق عملا از خدمات بهداشتی محروم بمانند.
طبق این ارزیابی، بلایای طبیعی و بحران انسانی افغانستان فقط مشکل خدمات پزشکی و امدادرسانی نیستند بلکه عوامل دیگری چون فقر، ایمنی و نابرابری نقش کلیدی در شدت گرفتن آسیبها دارند.
سازمان بهداشت جهانی هشدار داده که با نزدیک شدن فصل زمستان در هفتههای آینده، خطرات بهداشتی در حال افزایش است.
گزارش افزوده که خانوادهها در پناهگاههای موقت و شلوغ، در معرض بیماریهای واگیردار مانند سرخکان، عفونتهای حاد تنفسی و اسهال قرار دارند.
وضعیت بیمارستانها و خدمات درمانی
ارزیابی سازمان بهداشت جهانی از دادههای پنج بیمارستان نشان میدهد که شایعترین آسیب، تروماهای متعدد پس از زلزله، سپس صدمات سر و پس از آن آسیبهای نخاعی در رتبههای بعدی قرار دارند.
همچنین طبق این گزارش ۱۰ مرکز صحی فرعی، شش مرکز بهداشت ابتدایی، دو مرکز بهداشت جامع، یک بیمارستان ولسوالی و یک بیمارستان ولایتی از زلزلههای اخیر آسیب دیدهاند.
شیوع بیماریهای واگیردار در مناطق زلزلهزده
سازمان جهانی بهداشت میگوید که بین ۲ تا ۹ سپتامبر، یک هزار و ۱۹۵ مورد بیماریهای عفونی گزارش شده که شامل ۷۷۵ مورد عفونت تنفسی حاد، ۶۰ مورد مشکوک به مالاریا، ۴۳ مورد مشکوک به کووید و ۳۱۷ مورد اسهال بوده در ولایت کنر گزارش شده است.
این سازمان میگوید که روز دوشنبه مقدار ۳۵.۹ تن تجهیزات اضطراری پزشکی از مرکز لجستیکی خود در دبی دریافت کرد. این تجهیزات شامل ۱۸۳ بسته بیماریهای غیرواگیر، ۹۸ بسته پزشکی تروما و جراحی اضطراری، و ۲۰ بسته سلامت اضطراری بینسازمانی بودهاند.
سازمان بهداشت جهانی میگوید که تاکنون مجموعا ۴۳ تن تجهیزات به مناطق آسیبدیده از زلزله فرستاده شده است.
عمران خان، رهبر زندانی حزب تحریک انصاف پاکستان در پیامی به علیامین گنداپور، وزیر اعلی ایالت خیبر پختونخوا دستور داد برای مذاکره مستقیم با طالبان به کابل سفر کند. رهبر تحریک انصاف فرمانده ارتش را به اجرای «سیاستهای کوتهاندیشانه» و تخریب تلاشهای صلحجویانه این حزب متهم کرد.
دستور مذاکرات مستقیم صلح با طالبان افغان در حساب رسمی عمران خان، رهبر زندانی حزب تحریک انصاف پاکستان منتشر شده است. این دستور همزمان با افزایش حملات مرگبار در مناطق مرزی پاکستان با افغانستان صادر شده است.
عمران خان با ترغیب گنداپور به رهبری مذاکرات با طالبان افغان، عملاً این ایالت را به نقشی سوق داده که بهطور سنتی برای مقامات محلی حکومت فدرال پاکستان در نظر گرفته شده بود.
علیامین گنداپور، وزیر اعلی ایالت خیبر پختونخوا از معدود مقامات حزب تحریک انصاف است که تاکنون سمت خود را در دولت فدرال پاکستان حفظ کرده است. بسیاری مقامات این حزب توسط دولت پاکستان بازداشت و زندانی شدهاند.
رسانههای پاکستانی نوشتهاند که دستور عمران خان برای مذاکره مستقیم گنداپور با طالبان افغان نشان دهنده «یک تغییر سیاسی و دیپلوماتیک بزرگ» است.
عمران خان همواره روابط نزدیکی با طالبان افغانستان داشته و خواستار حل مسائل از راه گفتوگو با این گروه بوده است. او باری حملات حکومت پاکستان به پایگاههای نظامی تیتیپی در خاک افغانستان را «احمقانه» توصیف کرده بود.
رهبر زندانی تحریک انصاف قبلا خطاب به دولت پاکستان گفته بود: «شما علیه تیتیپی عملیات انجام میدهید، آنها فرار میکنند و به داخل افغانستان میروند. تا زمانی که توسط طالبان افغان حمایت نشوید، نمیتوانید در این عملیات پیروز شوید.»
فیض حمید، رئیس پیشین آیاسآی نخستین مقام پاکسانی بود که در زمان حکومت عمران پس از سقوط جمهوریت و به قدرت رسیدن طالبان به کابل سفر کرد. از او به عنوان معمار کابینه طالبان یادآوری شده است. طالبان در جریان سفر او به کابل کابینه موقت خود را رسما معرفی کرد.
علی امین گنداپور، وزیر اعلی خیبر پختونخوا بارها تلاش کرده است مسئولیت مذاکرات مستقیم با طالبان افغان را به عهده بگیرد اما مقامات بلندپایه پاکستان این اجازه را به او نداده و گفتهاند که گفتوگوها باید از طریق حکومت مرکزی انجام شود.
وزیر اعلی خیبر پختونخوا در اوایل ماه حوت اعلام کرده بود که طالبان افغانستان برای مذاکره درباره مسایل امنیتی موافقت کرده و کمیتهای هم برای پیشبرد امور تشکیل شده، اما حکومت فدرال پاکستان در این مورد با ایالت خیبرپختونخوا همکاری نمیکند.
حکومت محلی خیبر پختونخوا گفتوگو با طالبان افغان برای مهار تروریسم در مناطق مرزی را ضروری خوانده است.
محمدعلی سیف، مشاور ارشد ایالت خیبر پختونخوا قبلا گفته بود حکومت پاکستان، افغانستان را مسئول تروریسم میداند اما تمایلی برای انجام مذاکرات دیپلوماتیک با طالبان افغان ندارد.
علی امین گنداپور در اوایل ماه حمل از حکومت مرکزی پاکستان خواست که مسئولیت رسمی مذاکرات با طالبان افغان را به او واگذار کند. وزیر اعلی خیبر پختونخوا تأکید کرد که اگر مسئولیت مذاکرات به او سپرده شود، با هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان دیدار خواهد کرد.
علیامین گنداپور بر این باور است که گفتوگو با طالبان افغانستان، تنها راه ممکن برای دستیابی به صلح در خیبر پختونخوا است.
