نخستین نشست گروه تماس وزیران سازمان همکاری اسلامی درباره افغانستان در نیویارک برگزار شد. سازمان همکاری اسلامی گفت که گروه تماس با هدف ایجاد سازوکاری مؤثر برای اجرای تصمیمات درباره افغانستان و تقویت همکاری برای عبور از چالشهای انسانی، سیاسی و اقتصادی این کشور تشکیل شده است.
سازمان همکاری اسلامی گفت که این نشست در حاشیه هشتادمین مجمع عمومی سازمان ملل برگزار شده است.
در این نشست، نمایندگان کشورهای عضو تأکید کردند که افغانستان همچنان با بحرانهای انسانی و اقتصادی جدی روبهرو است و بدون یک چارچوب منسجم منطقهای، عبور از این وضعیت دشوار خواهد بود.
دبیرکل سازمان همکاری اسلامی در پیامی، بر اهمیت تداوم گفتوگو با مقامات طالبان در خصوص مسائل اساسی تأکید کرد.
براساس اعلامیه این سازمان، دبیرکل سازمان همکاری اسلامی از کشورهایی که در ارائه کمکهای بشردوستانه به مردم افغانستان، بهویژه از طریق «صندوق اعتماد بشردوستانه افغانستان» و دفتر سازمان در کابل، مشارکت داشتهاند، بهویژه عربستان سعودی از طریق «مرکز امداد و کمکهای بشردوستانه ملک سلمان»، قدردانی کرد.
سخنرانان گفتند ایجاد این گروه تماس میتواند به هماهنگی کمکهای بشردوستانه و سیاسی کشورهای اسلامی شتاب بیشتری بدهد.
محمد اسحاقدار، وزیر خارجه پاکستان در این نشست گفت که در زمانی که اولویتهای جهانی بهسمت دیگر مناطق بحرانی در جهان تغییر یافتهاند، کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی نباید از وضعیت افغانستان غافل شوند. او گفته افغانستان با مشکل فلجکننده، تروریسم، قاچاق مواد مخدر، نظام بانکی ناکارآمد، بیکاری، فقر، نگرانیهای حقوق بشری و ساختار سیاسیای که پس از بیش از چهار سال همچنان بهرسمیت شناخته نشده، مواجه است.
اسحاق دار افزود کشورهای عضو این سازمان باید از تعامل و گفتوگو با طالبان در سطوح منطقهای و چندجانبه حمایت کنند تا طالبان را به پایبندی به تعهدات بینالمللیشان تشویق کنند.
وزیر خارجه پاکستان گفته است که گروه تماس باید طالبان را ترغیب کند تا محدودیتهای غیرموجه علیه زنان و دختران را که برخلاف اصول اسلامی و هنجارهای جوامع مسلمان است، رفع کنند. وی تاکید کرد تلاشها در زمینه تعامل باید طالبان را به بازنگری در سیاستهایشان در این زمینه سوق دهد.
اسحاق دار در این نشست گفته است پاکستان بهشدت نگران حضور گروههای تروریستی بهویژه تحریک طالبان پاکستان، ارتش آزادیبخش بلوچستان و جنبش ترکستان شرقی در داخل افغانستان است.
او گفته این گروهها بهطور فعال با القاعده همکاری دارند و تهدیدی جدی برای صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی محسوب میشوند.
ابولفضل ظهرهوند عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی ایران است. او در گفتوگو با رسانه ایراف درباره موضوع بازگشت نیروهای امریکایی به پایگاه پایگاه بگرام واکنش نشان داد. این مقام جمهوری اسلامی گفت که امریکا در چارچوب راهبرد منطقهای خود، پروژه تازهای برای پاکستان تعریف کرده است.
او بازگشت امریکا به پایگاه بگرام را در تضاد جدی با منافع سازمان همکاری شانگهای توصیف کرد و گفت چین به دلیل نگرانی از بازگشت نیروهای امریکایی به این پایگاه، پیشتر با یعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان گفتوگو کرده است.
ابولفضل ظهرهوند درباره امکان تسلیمی طالبان در برابر فشار امریکا و واکنش احتمالی کشورهای همسایه افغانستان گفت که چین، روسیه، ایران، تاجیکستان و اوزبیکستان از ظرفیتهای منطقهای خوبی برای مقابله با امریکا برخوردارند.
این مقام جمهوری اسلامی گفت: «امریکا در موضوع افغانستان به این نتیجه رسیده که از هر جهت بازنده بوده است؛ بهویژه به دلیل خروج شتابزده از پایگاه هوایی بگرام. به همین دلیل، تلاش میکند با طرح بازگشت به بگرام، شکست گذشته خود را جبران کنند.»
این عضو مجلس ایران تاکید کرد که امریکاییها با توجه به رخدادهای اخیر در خلیج فارس، از جمله حمله اسرائیل به قطر نشان دادند که نمیتوانند امنیت کشورهای منطقه را تضمین کنند. او افزود که این موضوع نگرانیهای جدی کشورهای حاشیه خلیج فارس را به دنبال داشته است.
به باور این مقام ایرانی، کشورهای حاشیه خلیج فارس دریافتند که هر میزان سرمایهگذاری نظامی که انجام داده باشند، در شرایط بحرانی کارساز نخواهد بود و قادر به حل مشکلات امنیتیشان نیست.
آقای ظهرهوند افزود: «بگرام برای امریکا همچون دشنهای به سمت روسیه، چین و ایران است و میتواند خطر بالقوه برای کشورهایی باشد که با یکجانبهگرایی واشنگتن مخالفاند.» او تصریح کرد که در صورت بازگشت نیروهایی امریکایی به این پایگاه، کشورهای منطقه از مخالفان طالبان حمایت میکنند.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا پیشتر از طالبان خواست پایگاه هوایی بگرام را به ایالات متحده تحویل دهد. ترامپ هشدار داد: «اگر افغانستان پایگاه هوایی بگرام را به کسانی که آن را ساختهاند، یعنی ایالات متحده امریکا، بازنگرداند، اتفاقات بدی رخ خواهد داد.»
این اظهارات ترامپ واکنشهای زیادی را برانگیخته است.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان گفته که پایگاه بگرام بخشی از خاک افغانستان است و متعلق به چین یا امریکا نیست. آقای مجاهد خطاب به امریکا گفته است که این کشور باید با افغانها از دریچه دیپلوماتیک و منطقی برخورد کند.
وزارت خارجه چین در واکنش به تلاشهای امریکا برای بازگشت به بگرام، بر احترام به حاکمیت افغانستان تاکید کرده و هشدار داد که تشدید تنش و درگیری در منطقه نامطلوب است. سخنگوی این وزارت اخیرا اعلام کرد که سرنوشت افغانستان باید در دست مردم این کشور باشد.
