دولت پاکستان پنج کمپ پناهجویان افغان را که حدود ۴۰ سال پیش ایجاد شده بودند، مسدود کرد. مقامهای پاکستانی گفتند این تصمیم پس از بازگرداندن صدها هزار افغان در چارچوب «طرح بازگشت اتباع غیرقانونی» گرفته شده است.
بر اساس گزارش رسانههای پاکستان، سه کمپ در منطقه هریپور، یکی در چترال و دیگری در دیر بالا موقعیت داشتند. کمپ پانین در هریپور زمانی بیش از ۱۰۰ هزار پناهجو را در خود جای داده بود.
پاکستان تنها در ماههای اخیر بیش از ۶۰۰ هزار افغان را از طریق تورخم و گذرگاههای دیگر به افغانستان بازگردانده است.
کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل از این تصمیم ابراز تأسف کرده و مقامهای محلی در خیبرپختونخوا نیز مخالفت خود را با بازگرداندن اجباری افغانها اعلام کردهاند.
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان میگوید این کشور بهدلیل حضور مهاجران افغان با مسائل متعددی مواجه است و تاکید کرد که همه افغانها باید به کشور خود بازگردند. آقای آصف بار دیگر تصریح کرد که از خاک افغانستان علیه پاکستان اقدامات تروریستی انجام میشود که باید مهار شود.
خواجه آصف روز سهشنبه، اول میزان با اشاره به موضع پاکستان گفت که بارها از طالبان خواسته شده است تا برای مهار «تروریستهایی» که از خاک افغانستان فعالیت کرده و صلح پاکستان را بر هم میزنند، تدابیر سختگیرانه اتخاذ کند.
بهرغم تاکید مکرر پاکستان مبنی بر عدم استفاده از خاک افغانستان علیه پاکستان، طالبان افغان متهم به حمایت از گروههای شورشی است که برعلیه دولت پاکستان حملاتی را انجام میدهند.
خواجه آصف در حالی بر اخراج همه مهاجران افغان تاکید میکند که نهادهای حقوقبشری و بینالمللی هشدار دادهاند بازگرداندن آنان میتواند خطر آزار و شکنجه، و اعمال مجازاتهای ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز را بهویژه علیه زنان و دختران در پی داشته باشد.
بر مبنای آمار سازمان بینالمللی مهاجرت از سپتامبر ۲۰۲۳ تاکنون بیش از ۴ میلیون افغان از ایران و پاکستان اخراج شدهاند؛ فقط در سال جاری بیش از ۱.۵ میلیون افغان از کشورهای همسایه اخراج شدهاند.
در پرتو سیاستهای کشورهای همسایه، روند بازداشت و اخراج مهاجران افغان از کشورهای همسایه همچنان ادامه دارد.
جسیکا بردلی راشینگ از سازمان «افغان ایواک» میگوید بیسرنوشت گذاشتن پناهجویان افغان در کشورهای ثالث، نه تنها خودسرانه بلکه ظالمانه است. ابراهیم بهیس از گروه بینالمللی بحران نیز طرح پاکستان برای اخراج اجباری افغانها را «اهرم فشار بر شرکای خارجی در کارزار ضد تروریسم» دانسته است.
او میگوید: «این اقدامات پاکستان نه تنها برای فشار وارد کردن بر طالبان، بلکه برای نشان دادن جدیت پاکستان به جامعه بین المللی است.»
پس از آنکه دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، در ماه فبروری سال جاری میلادی پذیرش پناهجویان را بهطور نامحدود تعلیق کرد، حدود ۱۵ هزار افغان واجد شرایط، بلاتکلیف ماندند.
هزاران نفر دیگر نیز در این شهر منتظر انتقال به کشورهای غربی هستند، اما تغییر نگرش جهانی نسبت به پناهجویان، شانس آنها را کاهش داده و خطر موج جدید اخراج توسط پاکستان را افزایش داده است.
برای دختران و زنان، این چشمانداز بهویژه ویرانگر است؛ بازگشت به تنها کشوری در جهان که آنها را از حق آموزش و مشاغل محروم کرده است.
زهرا، پناهجوی افغان در پاکستان، به خبرگزاری فرانسه گفت: «ما هر کاری لازم باشد میکنیم تا خودمان را پنهان کنیم. برای دخترانی مثل ما، در افغانستان هیچ آیندهای وجود ندارد.»
پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱، دهها هزار افغان مجبور به فرار به پاکستان شدند تا در آنجا درخواست پناهندگی و اسکان مجدد خود را در سفارتهای غربی ثبت کنند.
بسیاری برای نیروهای ناتو به رهبری امریکا یا سازمانهای غیردولتی غربی کار کرده بودند، در حالیکه عدهای دیگر فعال مدنی، موسیقیدان یا روزنامهنگار بودند.
با گذشت حدود چهار سال، هنوز هم هزاران نفر هنوز در انتظار اسکان مجدد به کشورهای مقصدند؛ این درحالیست که در هفتههای اخیر، صدها نفر بازداشت و اخراج شدهاند
یک مقام دولت پاکستان به خبرگزاری فرانسه گفت: «این کشور یک اردوگاه موقت بیپایان نیست.» او افزود پاکستان تنها در صورتی به افغانهای دارای پرونده اجازه اقامت خواهد داد که کشورهای غربی به دولت اطمینان دهند آنها را اسکان خواهند داد.
یکی از کارکنان پیشین دفتر هماهنگکننده وزارت خارجه امریکا برای انتقال افغانها میگوید که در آغاز سرکوبهای پاکستان در سال ۲۰۲۳، سفارت امریکا فهرستی از افغانهای در دست بررسی خود را به دولت داد تا از اخراج آنها جلوگیری شود، اما آن دفتر و حمایتهایش اکنون از سوی حکومت ترامپ از بین رفته است.
سازمان بهداشت جهانی گفته است که در نیمه اول ماه سپتامبر، بیش از ۱۱۳ هزار مهاجر افغان از کشورهای همسایه بازگشتهاند. این سازمان میگوید اکثر مهاجران بازگشته با بیماریهای مزمن همچون عفونتهای تنفسی، اسهال، کمبود تغذیه کودکان وغیره مواجهاند.
سازمان بهداشت جهانی روز دوشنبه، ۳۱ سنبله، گزارش وضعیت سلامت بازگشتکنندگان و ارائه خدمات به آنان را در پنج مرز اصلی افغانستان در بازه زمانی ۱ تا ۱۵ سپتامبر منتشر کرد.
در این گزارش آمده است که شایعترین بیماریها در میان مهاجران بازگشته از پاکستان، فشار خون بالا، عفونتهای تنفسی، اسهال و مشکلات بهداشتی مادران بوده است.
سازمان بهداشت جهانی میگوید حداقل ۱۱۷ زن بهدلیل مشکلات صحی اعم از تب بالا، مالاریا، عفونتهای گوارشی، اسهال و دردشکم بستری شدهاند. این سازمان خدمات واکسیناسیون را در مرزها به مهاجران بازگشته ارائه میدهد.
سازمان مذکور خواستار تامین مالی بیشتر برای پیشگیری از شیوع بیماریها و حمایت روانی و اجتماعی بازگشتکنندگان شده است.
کمبود نیروی انسانی بهویژه پرسنل بهداشتی مرزی و واکسیناتور از دیگر چالشهایی است که سازمان بهداشت جهانی با آن مواجه است.
سازمان جهانی بهداشت پیش از این در اواسط ماه سرطان امسال نیز نسبت به افزایش موارد ابتلا به بیماریهای واگیر و شرایط بهداشتی نامناسب در میان مهاجران اخراجی افغان هشدار داده بود.
این سازمان از موارد ابتلا به عفونتهای تنفسی، اسهال، بیماری پوستی و موارد مشکوک به کووید-۱۹ در میان بازگشتکنندگان خبر داده است.
کمیسیون عالی طالبان برای رسیدگی به مشکلات مهاجران گزارش داد که روز شنبه ۲۹ سنبله، نزدیک به هشت هزار مهاجر افغان دیگر از ایران و پاکستان اخراج شدند. این کمیسیون گفت ۶ هزار و ۹۷۵ مهاجر افغان از گذرگاههای پاکستان و ۸۲۹ نفر دیگر از گذرگاههای ایران وارد افغانستان شدند.
سازمانهای بینالمللی از «پیامدهای فاجعهبار» بازگشت مهاجران هشدار دادهاند.
این سازمانها گفتهاند که شرایط در افغانستان برای بازگشتکنندگان، به ویژه زنان، فعالان جامعه مدنی، خبرنگاران و کارمندان حکومت پیشین امن نیست.
سازمان بینالمللی مهاجرت پیشتر نسبت به بازگشت دستهجمعی افغانها از کشورهای همسایه هشدار داد و خواستار تأمین فوری منابع مالی این سازمان برای رسیدگی به بازگشتکنندگان شد. این سازمان اعلام کرد که پس از سپتامبر ۲۰۲۳ بیش از ۴ میلیون افغان از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند.
شورای امنیت سازمان ملل گفته است که تلاشها برای ارائه کمکهای بشردوستانه در افغانستان با اخراج ادامهدار افغانها از کشورهای همسایه پیچیدهتر شده است. بر اساس گزارش سازمان بینالمللی مهاجرت، فقط در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱.۵ میلیون افغان از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند.
این شورا تاکید کرد که بازگشتکنندگان افغان در معرض خطر آزار و شکنجه، مجازاتهای ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز و یا آسیبهای جبرانناپذیر قرار دارند.
کمیسیون عالی طالبان برای رسیدگی به مشکلات مهاجران گزارش داد که روز یکشنبه ۲۳ سنبله، نزدیک به هفت هزار مهاجر افغان از ایران و پاکستان اخراج شدند. طبق ارقام ارائه شده، ۵ هزار و ۴۴۰ مهاجر افغان از گذرگاههای پاکستان و یک هزار و ۵۲۴ نفر دیگر از گذرگاههای ایران وارد افغانستان شدند.
سازمانهای بینالمللی از «پیامدهای فاجعهبار» بازگشت مهاجران هشدار دادهاند.
این سازمانها گفتهاند که شرایط در افغانستان برای بازگشتکنندگان، به ویژه زنان، فعالان جامعه مدنی، خبرنگاران و کارمندان حکومت پیشین امن نیست.
سازمان بینالمللی مهاجرت پیشتر نسبت به بازگشت دستهجمعی افغانها از کشورهای همسایه هشدار داد و خواستار تأمین فوری منابع مالی این سازمان برای رسیدگی به بازگشتکنندگان شد. این سازمان اعلام کرد که پس از سپتامبر ۲۰۲۳ بیش از ۴ میلیون افغان از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند.
شورای امنیت سازمان ملل گفته است که تلاشها برای ارائه کمکهای بشردوستانه در افغانستان با اخراج ادامهدار افغانها از کشورهای همسایه پیچیدهتر شده است. بر اساس گزارش سازمان بینالمللی مهاجرت، فقط در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱.۵ میلیون افغان از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند.
این شورا تاکید کرد که بازگشتکنندگان افغان در معرض خطر آزار و شکنجه، مجازاتهای ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز و یا آسیبهای جبرانناپذیر قرار دارند.