مردم مولداوی برای شرکت در انتخابات پارلمانی روز یکشنبه به پای صندوقهای رای رفتهاند؛ انتخاباتی که سرنوشت تلاش دولت برای پیوستن به اتحادیه اروپا را رقم خواهد زد. در این میان، یک جریان پرطرفدار طرفدار روسیه در تلاش است مسیر این کشور کوچک را از نزدیکی به بروکسل منحرف کند.
پارلمان مولداوی ۱۰۱ کرسی دارد و در صورت ناکامی هر یک از دو جناح اصلی در کسب اکثریت، معاملههای سیاسی و شکلگیری ائتلافهای شکننده محتمل خواهد بود.
خبرگزاری رویترز یکشنبه ششم میزان گزارش داد این انتخابات میتواند ثبات یکی از فقیرترین کشورهای اروپا با جمعیت ۲.۴ میلیون نفری را که همزمان با جنگ اوکراین و دخالتهای مشکوک روسیه تحت فشار قرار دارد، بیش از پیش تضعیف کند.
برای دولتی که پیوستن به اتحادیه اروپا را هدف قرار داده، در اختیار داشتن پارلمان برای پیشبرد اصلاحات و فرایندهای قانونگذاری بلندمدت امری حیاتی به شمار میرود.
قدرت سیاسی در این جمهوری سابق شوروی طی دهههای اخیر میان جریانهای طرفدار اروپا و روسیه دستبهدست شده است.
هماکنون نزدیک به یکسوم خاک کشور، در اختیار دولت جداییطلب طرفدار روسیه است که یک یگان کوچک نظامی روسی نیز در آن مستقر شده است.
روابط روسیه و اکثر کشورهای عضو اتحادیه اروپا پس از آغاز جنگ به سردی گراییده است.
در روزهای اخیر، اقدام روسیه در نقض حریم هوایی جناح شرقی ناتو، از جمله بر فراز پولند و استونی با واکنشهای شدید مقامات این کشورها و متحدانشان مواجه شده است.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهوری اوکراین، دوم میزان در جریان سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل هشدار داد: «روسیه در تلاش است با مولداوی همان کاری را بکند که ایران روزی با لبنان کرد.»
او افزود: «ما پیشتر گرجستان را از دست دادیم و بلاروس نیز سالهای طولانی است که به سمت وابستگی به روسیه حرکت میکند. اروپا نباید اجازه دهد مولداوی هم از دست برود.»
نگرانیها درباره مداخله روسیه در انتخابات پارلمانی مولداوی
مایا ساندو، رئیسجمهوری مولداوی، هفته گذشته انتخابات پارلمانی را آزمونی سرنوشتساز برای این کشور توصیف کرد و هشدار داد کارزار گسترده روسیه برای تاثیرگذاری در این رویداد، تهدیدی مستقیم علیه مولداوی محسوب میشود. او ۳۱ سنبله گفت: «اگر روسیه کنترول مولداوی را به دست گیرد، پیامدهای آن فوری و برای کشور ما و کل منطقه خطرناک خواهد بود.»
بر اساس نظرسنجیها، حزب «اقدام و همبستگی» به رهبری ساندو برای حفظ اکثریت در پارلمان با چالش جدی روبهرو است.
در همین حال، جریانهای مخالف از جمله «بلوک میهنپرستانه» طرفدار روسیه میکوشند از نارضایتی رایدهندگان ناشی از بحران اقتصادی و کندی روند اصلاحات بهرهبرداری کنند؛ انتقاداتی که مقامهای دولتی میگویند با انتشار گسترده اطلاعات گمراهکننده شدت یافته است.
دولت مولداوی در هفتههای اخیر صدها عملیات بازرسی را برای مقابله با منابع مالی غیرقانونی احزاب و شبکههای وابسته به روسیه که به گفته مقامها قصد ایجاد ناآرامی در آستانه انتخابات را دارند، به اجرا گذاشته است.
چهارم میزان، کمیسیون انتخابات مولداوی حزب «قلب مولداوی» را که عضو جریان طرفدار روسیه به شمار میرود، بهدلیل انجام تحقیقات درباره دریافت منابع مالی غیرقانونی از حضور در انتخابات محروم کرد.
کرملین هرگونه مداخله در امور داخلی مولداوی را رد و دولت این کشور را متهم کرده که برای جلب حمایت عمومی، به فضای «ضدروسی» دامن زده است.
رئیسجمهور مولداوی و حزبش پیوستن به اتحادیه اروپا را ضامن آینده کشور و راهی برای گسستن از نفوذ مسکو میدانند.
از سوی دیگر، بسیاری از رایدهندگان همچنان دغدغههای داخلی را در اولویت قرار دادهاند و نسبت به پیامدهای نزدیکی به اتحادیه اروپا برای اقتصاد مولداوی که عمدتا بر کشاورزی استوار است، تردید دارند.
این طرح همچنین بهطور محتاطانه امکان تشکیل دولت فلسطینی در آینده را مطرح میکند، اما با تردید و مخالفتهایی از سوی اسرائیل و حماس روبهروست.
بر اساس نسخهای از این سند که روزنامه واشنگتنپست به دست آورده، اولین گام توقف فوری جنگ و تثبیت خطوط نبرد است. طی ۴۸ ساعت باید ۲۰ گروگان زنده آزاد و اجساد گروگانهای کشتهشده تحویل داده شوند. در ادامه، حماس باید تمام تسلیحات تهاجمی خود را نابود کند؛ اعضایی که به «همزیستی مسالمتآمیز» متعهد شوند، مشمول عفو خواهند شد و خروج امن به کشورهای ثالث برای کسانی که مایل به ترک هستند، فراهم میشود.
آزادی زندانیان و کمکهای بشردوستانه
طرح پیشبینی کرده که پس از آزادی گروگانها، اسرائیل ۲۵۰ زندانی محکوم به حبس ابد و ۱۷۰۰ زندانی غزهای بازداشتشده پس از ۷ اکتبر را آزاد کند. همچنین برای هر جسد گروگان اسرائیلی که تحویل داده شود، پیکر ۱۵ فلسطینی بازگردانده خواهد شد.
همزمان، ارسال گسترده کمکهای بشردوستانه شامل بازسازی زیرساختهای آب، برق، بیمارستانها، نانواییها و پاکسازی خرابهها آغاز خواهد شد. توزیع این کمکها زیر نظر سازمان ملل و نهادهای بینالمللی انجام میگیرد تا از مداخله اسرائیل یا حماس جلوگیری شود.
حکمرانی و امنیت
در بخش حکمرانی، سند خواستار تشکیل یک دولت موقت انتقالی متشکل از فلسطینیهای متخصص و کارشناسان بینالمللی برای اداره امور روزمره غزه است. این نهاد تحت نظارت یک سازمان جدید بینالمللی به ابتکار امریکا فعالیت خواهد کرد تا در آینده، پس از انجام اصلاحات در تشکیلات خودگردان فلسطین، کنترل غزه به آن سپرده شود.
در حوزه امنیتی نیز امریکا وعده داده با همکاری کشورهای عربی و بینالمللی یک نیروی تثبیت موقت بینالمللی ایجاد کند که امنیت غزه را تضمین کند. بهتدریج ارتش اسرائیل از غزه خارج خواهد شد و تنها یک «حضور پیرامونی» نامشخص باقی خواهد گذاشت. برخی دولتهای عربی بهطور مشروط با مشارکت در این نیرو موافقت کردهاند.
اختلافها و انتقادات
ترامپ در جریان کمپین انتخاباتی خود وعده داده بود که جنگ غزه را سریع پایان دهد. او روز جمعه مدعی شد که «بسیار نزدیک» به توافق است و این طرح «آزادی گروگانها و پایان جنگ» را تضمین خواهد کرد. با این حال، مقامات اسرائیلی میگویند هنوز نیاز به بررسی بیشتر دارند و حماس نیز تاکنون نسخهای از طرح دریافت نکرده است.
در طرح همچنین آمده است که اسرائیل متعهد خواهد شد غزه را اشغال یا به اسرائیل الحاق نکند و حملات جدید علیه قطر انجام ندهد. این سند نقش قطر بهعنوان میانجی را به رسمیت میشناسد. هرچند مقامات اسرائیلی در خفا گفتهاند برخی رهبران عرب از کشتهشدن رهبران حماس توسط اسرائیل استقبال کردهاند، به شرطی که این حملات در خاک خودشان صورت نگیرد.
دولت فلسطینی؛ وعدهای محتاطانه
در یکی از بحثبرانگیزترین بخشها، سند تصریح میکند که در صورت اجرای کامل بازسازی و اصلاحات سیاسی، «شرایط ممکن است برای یک مسیر معتبر به سوی تشکیل دولت فلسطینی فراهم شود»؛ مسیری که امریکا وعده داده از طریق گفتوگو میان اسرائیل و فلسطینیها دنبال شود. این بخش برای جلب حمایت بیش از ۱۵۰ کشوری که تاکنون فلسطین را به رسمیت شناختهاند و دولتهای عربی طراحی شده است.
واکنشها
نتانیاهو در سخنرانی اخیر خود در مجمع عمومی سازمان ملل هیچ اشارهای به این طرح نکرد و بار دیگر تاکید کرد که اسرائیل اجازه نخواهد داد «یک دولت تروریستی» بر آنها تحمیل شود. او پیشتر نیز گفته بود اسرائیل نه تشکیل دولت فلسطینی و نه اداره غزه توسط تشکیلات خودگردان را نخواهد پذیرفت.
در دو سال گذشته، حملات اسرائیل به غزه به کشتهشدن بیش از ۶۰ هزار فلسطینی منجر شده و صدها هزار نفر را به اردوگاههای موقت رانده است. در همین حال، سازمان ملل در برخی مناطق غزه وضعیت قحطی اعلام کرده است. پیشتر یک کمیسیون تحقیقی سازمان ملل متحد اعلام کرد که اسرائیل در غزه مرتکب نسلکشی شده و مقامهای ارشد این کشور، از جمله بنیامین نتانیاهو، در تحریک و پیشبرد این اقدامات نقش داشتهاند.
جنگ جاری در غزه پس از آن آغاز شد که گروههای فلسطینی حماس و جهاد اسلامی با حمله به جنوب اسرائیل دستکم ۱۲۰۰ نفر که بیشترشان غیرنظامی بودند را کشتند و دستکم ۲۵۰ نفر را نیز به گروگان گرفتند.