عقب‌نشینی هبت‌الله؛ اینترنت و شبکه‌های مخابراتی در افغانستان فعال شد

محمود سیادت نهم میزان در گفت‌وگو با یک خبرگزاری داخلی ایران درباره اجرایی‌شدن مکانیسم ماشه و اهمیت مرز دوغارون گفت: «در رابطه با افغانستان این میزان بسیار اندک هست، به خاطر اینکه روابط ما از مرز‌های زمینی است.»

او در عین حال افزود: «باید در مرز میلک که هم مرز با ولایت نیمروز افغانستان و سیستان و بلوچستان ایران است، تمهیداتی برای تسریع تردد کامیون‌ها و افتتاح پل دوم باهدف تسهیل و تسریع تردد کامیون‌ها به وجود آید، تا چابهار بتواند جایگاه واقعی خودش را در ترانزیت افغانستان ایجاد کند.»

به گفته مقامات ایرانی، تعاملات اقتصادی ایران و افغانستان از مرز دوغارون سالانه سه میلیارد دالر است.

شورای اتحادیه اروپا هفتم میزان اعلام کرد که در پی فعال‌سازی مکانیسم ماشه، اجرای مجموعه‌ای از تحریم‌های هسته‌ای تعلیق‌شده علیه جمهوری اسلامی به‌طور رسمی آغاز شده است.

بریتانیا، فرانسه و آلمان یک ماه پیش فرآیند فعال‌‎سازی مکانیسم ماشه را آغاز کردند.

قطعنامه پیشنهادی چین و روسیه برای تعلیق این ساز و کار، چهارم میزان در شورای امنیت به تصویب نرسید.

بر همین اساس، تمامی تحریم‌های سازمان ملل علیه جمهوری اسلامی ساعت ۳:۳۰ بامداد ششم میزان به وقت ایران دوباره اعمال شدند.

در پی آن، اتحادیه اروپا خبر داد بار دیگر مسدود کردن دارایی‌های بانک مرکزی جمهوری اسلامی و چند بانک تجاری بزرگ ایرانی را اعمال می‌کند.

این نهاد همچنین مجددا تدابیری را برای جلوگیری از دسترسی پروازهای باری ایرانی به فرودگاه‌های کشورهای عضو اتحادیه اروپا برقرار می‌کند.

ممنوعیت ارائه خدمات تعمیر و نگهداری برای هواپیماها یا کشتی‌های باری ایرانی حامل کالاها یا مواد ممنوعه نیز دوباره در دستور کار اتحادیه اروپا قرار می‌گیرد.

میترا خُجندی، روانشناس بالینی در پاریس می‌گوید که برای بسیاری از افغان‌ها، مخصوصا نسل جوان، اینترنت دریچه‌ای به سوی امید و الهام بود و راهی برای آشنایی با فرصت‌ها و احساس زنده بودن در جهانی بزرگتر.

به نظر خانم خجندی، این محدودیت بی‌سابقه باعث می‌شود که افسردگی اجتماعی در میان شهروندان افغانستان به طرز غیر قابل تصوری افزایش یابد و سطوح بالایی از اضطراب جمعی، ترس از آینده و انتظار مداوم برای فاجعه و همچنین بیقراری عمومی را در پی داشته باشد.

دختر جوانی در ویدیویی که به افغانستان اینترنشنال فرستاده، گفته است که با قطع اینترنت شهر کابل در سکوت فرو رفته است و این وضعیت او را به یاد روزهای سقوط کابل می‌اندازد.

پیمان مددی ، مشاور روان در ایران می‌گوید که با قطع اینترنت در افغانستان مراجعانی داشته که به دلیل اضطراب ناشی از ناتوانی در رساندن حمایت مالی به خانواده‌هایشان احساس درماندگی می‌کنند. او می‌گوید که بسیاری از افرادی که به او مراجعه کرده‌اند به شدت از فاصله عاطفی و گسست ارتباطی وحشت‌زده هستند.

تماس تصویری و صوتی، برای بسیاری تنها راه حفظ روابط خانوادگی، تربیت فرزندان از راه دور، یا مراقبت از والدین سالخورده بود.

آقای مددی می‌گوید که این گسست یکباره نوعی داغ‌دیدگی عاطفی ایجاد می‌کند و فرد دچار «حس فقدان» عزیزانش می‌شود.

به گفته پیمان مددی، افراد با تجربه جنگ، خشونت یا تروما داشته‌اند حالا دوباره در موقعیت ناامن بدون دسترسی به ابزارهای اطلاع‌رسانی قرار گرفته‌اند. او می‌گوید که قطع ارتباط باعث می‌شود تا فرد احساس کند در فاجعه انسانی غرق شده و دیگر کسی او را نمی‌بیند.

از نظر این متخصص روان، شهروندان افغانستان بخصوص در جوانانی که هویت خود را در شبکه‌های اجتماعی شکل داده‌اند و حالا ناگهان قطع شده‌اند این عدم مشاهده‌پذیری به معنای انکار وجودشان است.

جواهر یوسفی، کارشناس ارشد جامعه شناسی و روزنامه‌نگار می‌گوید که ارتباط لازمه حیات اجتماعی به شمار می‌رود و برای جوامع و گروه‌های تحت فشار و اقلیت‌ها که از سوی طالبان مورد سرکوب قرار می‌گیرند اینترنت یک راه برای اطلاع رسانی بود.

او می‌گوید که در چنین شرایطی بی‌خبری مطلق ایجاد شده که برای بسیاری تحمل‌ناپذیر است و تصور وقوع اتفاقات بد (بازداشت، درگیری و حمله) بدون امکان اطمینان‌خاطر، باعث افزایش اضطراب مزمن و حملات اضطرابی می‌شود.

فیصل زمانی، صراف در هامبورگ می‌گوید که او و همکارانش از طریق اینترنت کارهای حواله پول را برای مشتریان افغان انجام می‌دادند اما حالا با قطع اینترنت بسیاری از مراجعان او سراسیمه شده‌اند و نمی‌دانند که چطور به خانواده‌های نیازمندشان کمک برسانند.

پیمان مددی می‌گوید بسیاری از افغان‌ها در خارج از کشور، از طریق اپلیکیشن‌ها یا پیام‌رسان‌ها برای خانواده‌شان پول می‌فرستادند یا راهنمایی مالی می‌دادند. او می‌گوید که با قطع ارتباط و قطع شدن حمایت‌های مالی اعضای خانواده اضطراب و نگرانی شدید از ناتوانی برای کمک رساندن به اعضای خانواده‌شان رخ می‌دهد.

خانم یوسفی می‌گوید با قطع ارتباطات در عصر نوین، احساس درماندگی شکل می‌گیرد، چون فرد هیچ کاری از دستش برنمی‌آید.

به باور خانم یوسفی، در دنیای امروزی، اینترنت فقط وسیله‌ی ارتباط نیست، بلکه بستر کامل زندگی مانند پیگیری وضعیت سلامتی، مشکلات فوری، حتی مرگ و زندگی به آن وابسته است.
او می‌گوید طالبان با قطع ارتباطات نشان دادند که برای کنترول و سرکوب حداکثری حتی می‌توانند تا پای حذف بقای اجتماعی شهروندان افغانستان نیز پیش بروند.

ارتش پاکستان روز سه‌شنبه، هشتم میزان با نشر ویدیویی از لحظه آزمایش موشک جدید فتح-۴ اعلام کرد که این سامانه تسلیحاتی به دلیل ویژگی‌های احاطه‌کننده زمین و دقت بالا در هدف‌گیری، قادر به گریز از «سامانه‌های دفاعی دشمن» است.

در خبرنامه است که فتح-۴ به عنوان بخشی از فرماندهی نیروی موشکی، ظرفیت تسلیحاتی ارتش در بُرد، کشندگی و بقای سامانه‌های موشکی متعارف این کشور را بیش از پیش افزایش خواهد داد.

آزمایش این موشک روز سه‌شنبه با حضور رئیس ستاد کل ارتش پاکستان، شماری از فرماندهان، افسران ارشد نیروهای مسلح، دانشمندان و مهندسان سازنده انجام شد.

رئیس‌جمهور، نخست‌وزیر و شماری دیگر از مقامات پاکستانی آزمایش این موشک را یک دستاورد مهم خوانده و به مهندسان، دانشمندان و ارتش این کشور تبریک گفته‌اند. ارتش پاکستان در این خبرنامه درباره منظور از قابلیت گریز این موشک از «سامانه‌های دفاعی دشمن» وضاحت نداده است. پاکستان به دلیل تنش‌ها و ختلافاتی که با هند دارد، این کشور را دشمن خطاب می‌کند.

یک مقام نظامی هند اخیرا ادعا کرد نیروهای دفاعی کشورش در جریان جنگ اخیر با پاکستان دست‌کم هفت جنگنده و هواپیمای نظامی پاکستان را سرنگون کرده است. پاکستان در مقابل مدعی است که در این درگیری‌ها شش هواپیمای هندی، از جمله یک جنگنده رافال ساخت فرانسه را سرنگون کرده است. هند برخی تلفات را تایید کرده، اما سرنگونی شش هواپیما را نپذیرفته است.

وزارت خارجه قطر اعلام کرد که نماینده ویژه رئیس‌جمهور قزاقستان به دوحه سفر کرده است. تاکنون جزئیات بیشتری از گفت‌وگوها منتشر نشده است.

قطر و قزاقستان از جمله کشورهایی هستند که هرچند طالبان را به رسمیت نمی‌شناسند، اما روابط نزدیکی با این گروه دارند.

قاسم‌ جومارت توکایف، رئیس‌جمهور قزاقستان در هشتادمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد بر صلح و ثبات در افغانستان تاکید کرده بود. او گفت قزاقستان معتقد است که توسعه فراگیر در افغانستان کلید صلح و ثبات بلندمدت در منطقه است.

فرشته عباسی، پژوهشگر بخش افغانستان در دیده‌بان حقوق بشر گفت: «اقدامات طالبان برای قطع اینترنت معیشت میلیون‌ها افغان را آسیب می‌زند و آنان را از حقوق اساسی‌شان برای آموزش، مراقبت‌های بهداشتی و دسترسی به اطلاعات محروم می‌کند.»

خانم عباسی تاکید کرد که طالبان باید بهانه‌های بی‌اساس خود را کنار بگذارد و به قطعی مخابرات پایان دهد.

طالبان از عصر روز دوشنبه به این‌سو اینترنت و خدمات مخابراتی سراسری در افغانستان را قطع کرد؛ امری که عملا بسیاری از خدمات، کسب‌وکارها، فرودگاه‌ها و تلویزیون‌ها را از کار انداخته است.

با قطع اینترنت، صنف‌های آموزش آنلاین که عمدتا آخرین امید دختران محروم از دانشگاه و مکتب در افغانستان بودند، متوقف شده‌اند.

استاد یک صنف آنلاین برای دانشجویان دانشگاه به دیده‌بان حقوق بشر گفت که از میان ۲۸ دانشجو، از جمله ۱۸ زن در افغانستان، تنها ۹ نفر توانستند وارد صنف شوند.

دیده‌بان حقوق بشر تاکید کرد که قطعی مخابرات زنان و دختران را بیشتر از پیش منزوی می‌کند و یکی از معود مسیرهای باقی‌مانده برای یادگیری، دسترسی به اطلاعات، اشتغال آنلاین و خدمات وابسته به ارتباطات دیجیتال را می‌بندد.

فعالان گفته‌اند که این ممنوعیت تلاش‌های آنان برای حمایت از مردم محلی را تضعیف خواهد کرد و ابتکارات و خدمات زنان برای زنان و دختران به طور خاص آسیب می‌بیند.

دیده‌بان حقوق بشر به نقل از خبرنگاران در افغانستان نوشت که آن‌ها به‌دلیل تأثیر قطعی بر شبکه‌های موبایل و فیبر نوری، از جمله واتس‌اپ و سیگنال، قادر به برقراری تماس‌های محلی و بین‌المللی نشدند.

این سازمان گفت که مستندسازی پیامدهای قطعی مخابرات در افغانستان دشوار است چرا که امکان تماس با کسی داخل کشور وجود ندارد.

گروه‌های کمک‌رسان بشردوستانه گفتند که قطعی اینترنت، عملیات بشردوستانه‌ها آن‌ها را در افغانستان مختل می‌کند زیرا فعالیت‌های امدادی به ارتباطات اینترنتی برای هماهنگی و رساندن کمک وابسته است.

ایندریکا راتوته، هماهنگ‌کننده امور بشردوستانه سازمان ملل در افغانستان، گفت: «این بحران دیگری علاوه بر بحران‌های موجود است و تأثیر آن مستقیماً بر زندگی مردم افغانستان خواهد بود.»

دیده‌بان حقوق بشر تصریح کرد که دسترسی به اینترنت به‌طور گسترده به‌عنوان ابزاری ضروری برای تحقق طیف وسیعی از حقوق بشر شناخته می‌شود.

پیشتر دفتر حقوق بشر سازمان ملل درباره تأثیرات شدید قطعی اینترنت، از جمله بر آزادی بیان، مشارکت سیاسی، امنیت عمومی، آموزش، کار، سلامت و تشدید نابرابری‌های اجتماعی، اقتصادی و جنسیتی هشدار داد.

فرشته عباسی افزود که افغان‌ها پیش از این نیز جهان منزوی شده بودند اما قطع اینترنت به طور کامل آن‌ها را از جهان جدا کرده است.

خانم عباسی گفت: «تا هر اندازه قطعی‌های اینترنتی طالبان طولانی‌تر شود، پیامدهای آن برای مردم و کشور زیان‌بارتر خواهد بود.»