سخنگوی طالبان گزارش داد که روز یکشنبه ۱۳ میزان اخراج یک هزار و ۷۰ خانواده مشمول پنج هزار و ۳۸۶ نفر در مرزهای پاکستان و ایران ثبت شده است. در این روز ۵۴۵ نفر از اسلامقلعه، ۱۱۸۳ نفر از پل ابریشم، ۳۵۸۴ نفر از اسپین بولدک، ۱۲۲۳ نفر از تورخم و ۳۴ نفر از انگوراده وارد افغانستان شدند.
حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان روز دوشنبه در خبرنامهای در اکس نوشت که به بازگشتکنندگان پول نقد، سیمکارت و امکانات حملونقل کمک شده است. این کمکها عمدتا از سوی آژانسهای متعلق به سازمان ملل ارائه میشود.
سازمان بینالمللی مهاجرت گزارش داده است که از سپتامبر ۲۰۲۳ تاکنون، بیش از چهار میلیون افغان از ایران و پاکستان اخراج شدهاند. کشورهای همسایه در حالی به اخراج مهاجران افغان ادامه میدهند که این کشور از بحران بشردوستانه ناشی از زمینلرزه مرگبار، خشکسالی، فروپاشی اقتصادی و سرکوب حقوق بشر توسط طالبان رنج میبرد.
پاکستان در ماههای اخیر شماری از پناهجویان افغان را که در فهرست انتقال به امریکا قرار داشتند، به افغانستان بازگردانده است. پناهجویان اخراجشده به واشنگتنپست گفتهاند مقامات پاکستانی دیگر باور ندارند که امریکا در مورد اسکان افغانهای ساکن این کشور اقدامات جدی و عملی انجام دهد.
پاکستان با آغاز موج دیگری از اخراج، تاکنون دهها هزار افغان را بازگردانده است؛ در میان اخراجشدگان شماری از پناهجویان افغان منتظر انتقال به کشورهای اروپایی و امریکا نیز دیده میشوند.
یک مقام ارشد وزارت خارجه پاکستان به واشنگتنپست ضمن تایید اخراج شماری از پناهجویان افغان در انتظار انتقال به امریکا، گفته است که «در سطح عملیاتی، اشتباهاتی از سوی نیروهای امنیتی رخ داده است.»
با اینحال او ادعا کرد که شمار زیادی از افغانهای منتظر انتقال به امریکا، اخراج نشدهاند و «افرادی که اشتباها اخراج شدهاند، بعدا برای بازگشت شان تسهیلات لازم فراهم شده است.»
مرسل، پناهجوی ۲۸ ساله افغان که پس از استیلای طالبان، همراه با خانوادهاش مجبور به فرار به پاکستان شده بود، در ماه جولای سال جاری در حالی که پرونده اسکان آنها در امریکا در حال بررسی بود، به افغانستان اخراج شد.
آنها اکنون در افغانستان پنهان شدهاند، نه تنها از طالبان، بلکه از دوستان و بستگان خود نیز در هراساند. او به واشنگتنپست گفت: «همه میدانند ما با امریکاییها کار کردهایم، ما میترسیم اگر کسی به استخبارات طالبان گزارش دهد، چه بر سرمان خواهد آمد.»
تیمور، پیمانکار ۳۶ ساله پیشین ارتش امریکا در افغانستان که در ماه جولای به افغانستان اخراج شده است، میگوید: «ترامپ این هرج و مرج را ایجاد کرده است.»
شان وندایور، رئیس سازمان حامی پناهجویان «افغانایواک»، گفت: «دیگر از حکومت چیزی نمیشنویم. صادقانه بگویم، به نظر میرسد که دیگر برایشان اهمیتی ندارد.»
هرچند مقامات طالبان مدعی است که در قالب «عفو عمومی»، هیچ خطری متوجه بازگشتکنندگان افغان نیست، اما سازمان ملل متحد در ماه جولای هشدار داد که برخی از این افغانهای همکار با امریکا همچنان با «نقضهای جدی حقوق بشر» مواجهاند، از جمله «شکنجه و بدرفتاری، بازداشت و توقیف خودسرانه، و تهدید علیه امنیت شخصی.»
به گفته سازمان ملل، زنان، کارمندان دولت پیشین، کارمندان رسانه و اعضای جامعهی مدنی در معرض خطر بالاتری هستند.
بسیاری از کسانی که اخیرا اخراج شدهاند، میتوانستند برای اسکان در اروپا یا کشورهای دیگر درخواست بدهند، اما چندین نفر به واشنگتنپست گفتند که میخواستند به ایالات متحده بروند و به وعده حکومت ترامپ اعتماد کرده بودند.
امریکا پس از سقوط افغانستان در آگوست ۲۰۲۱، حدود ۲۰۰ هزار افغان را اسکان داد. بر اساس گزارش مقامات پاکستانی، حدود ۲۰ هزار پرونده هنوز در حال بررسی بود که ترامپ روند اسکان را متوقف کرد.
بسیاری از پناهجویان هزینه اقامت خود در پاکستان را شخصا میپرداختند. در ماههای اخیر، برخی از آنان از پناهگاههایشان بیرون رانده شدند، زیرا مقامات پاکستانی تهدید کردند که صاحبان خانههایی که به مهاجران با ویزای منقضی پناه دادهاند را جریمه خواهند کرد.
به نظر میرسد سرکوب در پاکستان شدیدتر شده است. تیمور گفت که قبلاً هرگاه مأموران پاکستانی او را بازداشت میکردند، نامش را در فهرست افراد تحت حمایت امریکا پیدا کرده و رهایش میکردند، اما در ماه جولای، «دوباره آمدند، ما را گرفتند و این بار دیگر گوش ندادند.»
تنها یکی از هفت نفری که واشنگتنپست با آنان مصاحبه کرده، توانسته است با کمک بستگانش و با هزینه بالای ویزای موقت به پاکستان بازگردد؛ متباقی همچنان در افغانستان در خفا و با شرایط دشوار اقتصادی بهسر میبرند.
امیرالله شمقدری، معاون امنیتی انتظامی استاندار خراسان رضوی اعلام کرد که در حال حاضر به طور میانگین روزانه بین دو تا سه هزار مهاجر افغان فاقد مدرک، از گذرگاه دوغارون اخراج میشوند. او همچنین گفت ورود افغانهای بدون مدرک از مناطقی که با دیوار مسدود شده، کاهش یافته است.
امیرالله شمقدری روز شنبه دوازدهم میزان به خبرگزاری ایرنا گفت که روند اخراج مهاجران افغان بدون مدرک از مرز دوغارون همچنان ادامه دارد.
به گفته وی، فت: طرح استفاده از سیستم بیومتریک در راستای ثبت ورود و خروج افغانها در دوغارون به پایان رسیده است که هفته آینده مورد بهره برداری قرار می گیرد.
او میگوید با استفاده از این طرح رصد و پایش مهاجران افغان از مرز و رفت و آمد آنها در جای جای استان به صورت برخط کنترول می شود که با استفاده از آمار و تحلیل های به دست آمده نقش زیادی در ساماندهی مهاجران افغان دارد.
سازمانهای بینالمللی اخراج دستهجمعی مهاجران افغان از ایران و پاکستان را خلاف قوانین بینالمللی خواندهاند. این سازمانها هشدار دادهاند که بازگشت مهاجران افغان به کشور امن نیست.
شورای امنیت سازمان ملل گفته است که تلاشها برای ارائه کمکهای بشردوستانه در افغانستان با اخراج ادامهدار افغانها از کشورهای همسایه پیچیدهتر شده است. بر اساس گزارش سازمان بینالمللی مهاجرت، در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱.۵ میلیون افغان از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند.
این شورا تاکید کرد که بازگشتکنندگان افغان در معرض خطر آزار و شکنجه، مجازاتهای ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز و یا آسیبهای جبرانناپذیر قرار دارند.
خبرگزاری باختر تحت کنترول طالبان گزارش داد که روز یکشنبه هزار و ۱۹۲ خانواده مهاجر از ایران و پاکستان وارد افغانستان شدند.
طبق گزارش، ۴۸۸ خانواده از مسیر ننگرهار، ۴۲۴ خانواده از طریق گذرگاه اسپینبولدک در قندهار و ۱۱۱ خانواده از طریق گذرگاه بهرامچه هلمند از پاکستان بازگشتند.
۱۴۴ خانواده از طریق گذرگاه اسلامقلعه هرات و ۲۵ خانواده نیز از طریق پل ابریشم نیمروز وارد افغانستان شدهاند.
پاکستان و ایران در ماههای اخیر اخراج مهاجران افغان را تشدید کردهاند.
به گزارش روزنامه دان، پاکستان تصمیم گرفته است تا ۱۶ اردوگاه مهاجران افغان را در خیبر پختونخوا، بلوچستان و پنجاب مسدود کند. با اجرایی شدن این تصمیم، بیش از ۹۰ هزار مهاجر افغان تنها از یک اردوگاه در معرض آوارگی قرار خواهند گرفت.
بر مبنای اطلاعیههای که هفته گذشته از سوی وزارت امور ایالتی و مناطق مرزی پاکستان صادر شد و نسخه آن به دسترس روزنامه پاکستانی دان قرار گرفته، اردوگاههای موردنظر در هریپور، چترال و دیرعلیا در خیبر پختونخوا، چاغی، لورلایی، قلعه سیفالله، پشین و کویته در بلوچستان و میانوالی در پنجاب قرار دارند.
اطلاعیههای وزارت مذکور تصریح کرده است که تمام زمینها در اردوگاههای مذکور به حکومتهای استانی و معاونان کمیساران ولسوالیهای مربوطه تحویل داده خواهد شد. همچنین آمده است که تمام داراییهای غیرمنقول در مناطق اعلامشده نیز به استانها و معاونان کمیساران تحویل داده خواهد شد.
بیشتر بخوانید: پاکستان پنج کمپ پناهجویان افغان را پس از ۴۰ سال بست
حکومت پاکستان ماه گذشته به ایالتها اطلاع داد که بازگشت رسمی و اخراج بیش از ۱.۳ میلیون افغان دارای کارتهای ثبت «پیاوآر» را از اول سپتامبر آغاز کنند.
بیشتر این اردوگاهها در اوایل دهه ۱۹۸۰ پس از تهاجم اتحاد جماهیر شوروی به افغانستان ایجاد شده بودند.
کمیساری عالی سازمان ملل در امور پناهندگان نسبت به تصمیم پاکستان برای لغو اردوگاههای مهاجران ابراز نگرانی کرده است. این نهاد تأکید کرده که بازگشت به افغانستان باید داوطلبانه، مرحلهای، ایمن و با کرامت باشد.
قیصر خان افریدی، سخنگوی کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهندگان در پاکستان، روز شنبه به دان گفت: «بسیاری از افرادی که تحت تأثیر این تصمیم قرار میگیرند، مهاجران افغانی هستند که سالها در این اردوگاهها زندگی کردهاند.»
پاکستان روند بازگرداندن مهاجران افغان را در سال ۲۰۲۳ به دلیل نگرانیهای امنیتی و در بحبوحه تنش با طالبان افغان آغاز کرد. پاکستان همچنین استدلال میکند که جنگ در افغانستان پایان یافته و مهاجران باید بازگردند.
کمیسیون طالبان برای رسیدگی به مشکلات مهاجران اعلام کرد که ایران و پاکستان روز جمعه چهارم میزان، ۷ هزار و ۱۱۷ مهاجر افغان را اخراج کردند. طبق ارقام این کمیسیون، ۵ هزار و ۸۷۵ مهاجر افغان از پاکستان و یک هزار و ۲۴۲ نفر از ایران اخراج شدند.
سازمانهای بینالمللی اخراج دستهجمعی مهاجران افغان از ایران و پاکستان را خلاف قوانین بینالمللی خواندهاند. این سازمانها هشدار دادهاند که بازگشت مهاجران افغان به کشور امن نیست.
شورای امنیت سازمان ملل گفته است که تلاشها برای ارائه کمکهای بشردوستانه در افغانستان با اخراج ادامهدار افغانها از کشورهای همسایه پیچیدهتر شده است. بر اساس گزارش سازمان بینالمللی مهاجرت، در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱.۵ میلیون افغان از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند.
این شورا تاکید کرد که بازگشتکنندگان افغان در معرض خطر آزار و شکنجه، مجازاتهای ظالمانه، غیرانسانی و تحقیرآمیز و یا آسیبهای جبرانناپذیر قرار دارند.