اداره تجارت و ترانزیت پاکستان اعلام کرد که در پی توافق آتشبس با طالبان در دوحه، تجارت ترانزیت با افغانستان را بهطور مرحلهای از سر گرفته است. این اداره نوشت که حدود ۳۰۰ موتر باربری که در مناطق مختلف متوقف شده بودند، اجازه ترخیص یافتهاند.
اداره تجارت و ترانزدیت پاکستان پنجشنبه، اول عقرب در بیانیهای اعلام کرد که کامیونهای باربری متوقف شده در پاکستان از طریق گذرگاه چمن ترخیص خواهند شد. این اداره افزود که از سرگیری تجارت ترانزیت با افغانستان در سه مرحله اجرا میشود.
در بیانیه این اداره آمده است که تمام فعالیتهای منظم تجارت ترانزیت پس از ترخیص کالاهای متوقف شده، بر اساس «اولین ورودی و خروجی» از سر گرفته خواهد شد.
به گزارش این اداره، در مرحله نخست ۹ کامیون باربری که هنگام بسته شدن دروازه دوستی بازگردانده شده بودند، دوباره وزن و اسکن میشوند. هرگونه مغایرت منجر به بازرسی کامل خواهد شد.
مرحله دوم شامل ۷۴ لاری است که از محوطه پایانه مرزی با افغانستان بازگردانده شدهاند. به این کامیونهای حامل کالاهای تجاری نیز پس از وزن و اسکن شدن و بررسی فنی اجازه خروج داده میشود.
اداره تجارت و ترانزیت پاکستان نوشت که مرحله سوم شامل ترخیص ۲۱۷ لاری باربری است که در حال حاضر در محوطه پایانه مرزی متوقفاند. این لاریها نیز اجازه عبور از مرز به افغانستان را دریافت خواهند کرد.
بیانیه اداره تجارت و ترانزیت پاکستان میافزاید که از تمام موترهای باربری متوقف شده، هنگام ترخیص تصویر برداری شده و در اداره گمرک آرشیف میشود تا شفافیت و اسناد لازم تضمین شود.
رسانههای پاکستان به نقل از مقامات بخش تجارت و ترانزیت این کشور نوشتند که انتظار میرود از سرگیری تجارت ترانزیت، به بازرگانان، شرکتهای حمل و نقل و اپراتورهای باربری برای جلوگیری از افزایش خسارت کمک کند. آنها افزودند که بررسیهای امنیتی و رویههای بازرسی برای جلوگیری از قاچاق و تجارت غیرقانونی تشدید شده است.
گذرگاه چمن از مهمترین مسیر تجارت زمینی پاکستان با افغانستان است و روزانه دهها کامیون و محموله از آن عبور میکنند. مقامات امیدوارند که بازگشایی مرحلهای، تجارت و ترانزیت بین دو کشور را به حالت عادی برگرداند و روابط اقتصادی را تقویت کند.
پاکستان در ۱۹ میزان در پی درگیری مرزی طالبان با مرزبانان پاکستانی گذرگاههای خود با افغانستان را به روی ترانزیت کالا و رفتوآمد مسافران بست.
سخنگوی والی طالبان در بلخ گفت که آقای وفا در راس هیئتی به دعوت تاجیکستان به شهر دوشنبه رفته است.
دفتر مطبوعاتی والی طالبان در بلخ نوشت که یوسف وفا در این سفر با خورشید عطازاده، فرمانده مرزها و سیدمومن ستاراویچ، وزیر استخبارات تاجیکستان دیدار کرده است.
یوسف وفا در این دیدار گفته است «ما خواهان روابط در چارچوب نظام اسلامی و منافع ملی هستیم و زیر نفوذ هیچ کشوری قرار نخواهیم گرفت.»
والی طالبان گفته است «میان ما و شما باید روابط دیپلوماتیک، اسلامی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی، تجاری و بهویژه علمی تقویت شود، زیرا در موفقیت اقتصادی افغانستان و ایجاد سهولتهای اقتصادی، همه کشورها نفع میبرند.»
یوسف وفا همچنان پیشنهاد کرده است که روند صدور ویزا برای شهروندان افغانستان تسهیل و هزینههای آن کاهش یابد و «روابط رسمی از طریق قونسلگری فعال شود.»
تاجیکستان روابط دیپلوماتیک با طالبان ندارد و پس از سقوط نظام جمهوری، میزبان شماری چهرههای مخالف طالبان نیز بوده است. تاجیکستان بر خلاف دیگر کشورهای آسیای میانه سفارت افغانستان را به طالبان واگذار نکرده است.
در حال حاضر سفارت افغانستان در شهر دوشنبه در کنترول نماینده دولت ساقط شده افغانستان است اما یک قنسولگری افغانستان در شهر خاروغ تاجیکستان به طور مستقیم تحت حمایت و زیر نظر وزارت خارجه طالبان کار میکند.
یوسف وفا از افراد نزدیک و مورد اعتماد رهبر طالبان است. او در دیدار با مقامات تاجیک تاکید کرده است که «ما خاک خود را علیه هیچ کشوری استفاده نمیکنیم و به هیچکس نیز اجازه چنین کاری را نمیدهیم.»
والی طالبان در بلخ گفته است که طالبان پیش از تسلط بر افغانستان در نبرد با داعش قربانیهای فراوان داده است و اکنون هم مانع فعالیت داعش میشود و اجازه نمیدهد که منطقه بیثبات شود.
نگرانیهای امنیتی تاجیکستان و اطمینان طالبان
تاجیکستان از حضور گروههای تروریستی در افغانستان تحت کنترول طالبان نگران است. رئیسجمهور تاجیکستان در جوزا ۱۴۰۲ هشدار داد که افغانستان، به ویژه ولایات شمالی آن به محل پرورش تروریسم بینالمللی تبدیل شده است.
امامعلی رحمان گفته است که پس از به قدرت رسیدن طالبان، تولید مواد مخدر به طور چشمگیری افزایش یافته است.
یوسف وفا در سفر به تاجیکستان اطمینان داده است که هیچکس اجازه ندارد در افغانستان گیاهان مخدر را کشت یا خریدوفروش کند.
پارسال، سید مومن رئیس کمیته دولتی امنیت ملی تاجیکستان در سفر به کابل با مقامهای استخبارات طالبان دیدار کرد. منابع دیپلوماتیک به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که این مقام امنیتی تاجیکستان در ماه اگست گذشته به کابل سفر کرده و با مقامهای طالبان درباره تقویت روابط تاجیکستان با طالبان مذاکره کرده است.
دفتر مطبوعاتی والی طالبان در بلخ نوشت که وزیر استخبارات تاجیکستان گفته است که او سال گذشته در کابل با مقامات طالبان دیداری داشته است.
این دفتر نوشت که وزیر استخبارات تاجیکستان اطمینان داده است تاجیکستان و افغانستان همچون دو کشور برادر در صلح و دوستی زندگی کنند. وی تاکید کرده است «ما اجازه نخواهیم داد هیچ عنصر شروری از خاک ما برای تهدید افغانستان استفاده کند.»
منابع در کابل به افغانستان اینترنشنال تأیید کردند که آقای خلیلزاد در جریان این سفر با وزیر دفاع و شماری از مقامهای ارشد طالبان دیدار کرده است.
وزارت خارجه طالبان روز گذشته از سفر زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین امریکا به کابل و دیدار «غیررسمی» او با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان خبر داد. این وزارت گفت که دو طرف درباره راههای گسترش روابط دوجانبه میان طالبان و ایالات متحده گفتوگو کردهاند.
یک منبع معتبر در کابل میگوید که زلمی خلیلزاد در این سفر از طالبان خواسته برای مشروعیت بخشیدن به اداره شان برخی چهرههای تاجیک را در بدنه حکومت خود داخل کنند. این منبع میافزاید که خلیلزاد در گفتوگو با طالبان از چهار الی پنج اسم مشخص نام برده است اما این اسمها در اختیار ما قرار نگرفته است.
منبع گفت «خلیلزاد طالبان را تشویق کرده است تا چند تاجیک بیخاصیت را در اداره خود حذب کند تا مشروعیت حاصل کند.»
خلیلزاد به طالبان گفته که برای فایق آمدن به مشکلات با پاکستان، طالبان نیاز دارند تا به یک شکلی مشروعیت کسب کنند و برای کسب مشروعیت شامل ساختن برخی چهرهها حتمی است.
منبع گفت که خلیلزاد تاکید کرده است طالبان با گستردهتر کردن اداره خود میتواند در برابر اسلامآباد با پشتوانه سیاسی بیشتری ظاهر شود.
او به طالبان وعده داده با در صورت جذب چهرهها تلاش میکند تا کشورهای زیادی دولت طالبان را به رسمیت بشناسند.
پیشتر، سمیع یوسفزی، خبرنگار، درباره تلاش خلیلزاد برای گرفتن رسمیت برای اداره طالبان گزارش داده بود. این خبرنگار افغان از قول منابع خود در اداره طالبان نوشت که زلمی خلیلزاد، دونالد ترامپ را تشویق کرده بود تا در مورد بهرسمیت شناختن اداره طالبان موضع مثبتی اتخاذ کند. منابع طالبان به این خبرنگار گفتند که دیدگاه ترامپ پس از دیدار با عاصم منیر، رئیس ستاد ارتش و شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان تغییر کرد.
بیشتر بخوانید: پاکستان «مانع شناسایی اداره طالبان شد»
آقای خلیلزاد روز چهارشنبه ۳۰ میزان وارد کابل شد و تاکنون درباره هدف این سفر چیزی نگفته است.
زلمی خلیلزاد در حال حاضر سمت رسمی در اداره ترامپ ندارد اما در ماههای گذشته در ترکیب هیئتهای امریکایی برای گفتوگو درباره آزادی گروگانهای امریکایی به کابل سفر کرده است.
