محمدنبی عمری، معاون وزارت داخله طالبان میگوید در بسیاری از مناطق، جنگلها بیرویه قطع میشوند و درختان دیگر توان رویش دوباره ندارند؛ به همین دلیل، این منابع طبیعی بهطور دایمی از بین میروند. آقای عمری تاکید کرد که جنگلها سرمایه ملی کشور اند و حفاظت از آنها مسئولیت همه است.
دفتر والی طالبان در ننگرهار روز شنبه ۱۰ عقرب اعلام کرد که نشستی با حضور مقامهای بلندپایه طالبان و بزرگان قومی از زون شرق برای حفاظت از جنگلها برگزار شده است.
در این نشست، محمدنبی عمری، معاون وزارت داخله طالبان، گفت که شماری از جوانان برای حفاظت از جنگلها به کار گماشته خواهند شد.
عطاءالله عمری، وزیر زراعت، آبیاری و مالداری طالبان نیز گفت قرار است در سراسر افغانستان بهمنظور حفاظت از جنگلها، یک «کارزار ملی» راهاندازی شود.
در هفتههای اخیر، باشندگان برخی ولایتها شکایت کردهاند که جنگلهای مناطقشان توسط افراد ناشناس قطع و سپس به بیرون از کشور قاچاق میشود.
طالبان قبلا اعلام کرده بود که برای محافظت از جنگلهای افغانستان، نیروی ویژه نظامی به نام «قطعه سبز» ایجاد خواهد کرد.
پیش از این طالبان بارها از بازداشت افرادی به اتهام قطع درختان خبر داده است.
در آخرین مورد، روز چهارشنبه چهارم عقرب شش نفر در ولسوالی شیرزاد به اتهام قطع درختان جنگل بازداشت شدند.
رسانههای فرانسوی گزارش دادند که دادستانی ملی مبارزه با تروریسم در پاریس یک جوان ۲۰ ساله افغان را به اتهام همکاری و ارتباط با داعش خراسان بازداشت کرده است. بر بنیاد گزارشها، این جوان افغان به ارسال پول به داعش خراسان و پخش تبلیغات آن متهم شده است.
خبرگزاری فرانسه روز شنبه دهم عقرب به نقل از دادستانی ملی مبارزه با تروریسم نوشت که این مرد به همکاری با یک «سازمان تروریستی جنایتکار و تامین مالی اقدام تروریستی» متهم شده است.
در گزارشها آمده است که: «این مرد جوان آشکارا به ایدئولوژی جهادی پایبند است. او به ارتباط با داعش خراسان مظنون است، به ویژه بهدلیل ارسال وجوه مالی و ترجمه و پخش تبلیغات این سازمان تروریستی.»
هنوز اطلاعات درباره هویت این جوان منتشر نشده است.
بربنیاد گزارشها، او در ۲۶ اکتوبر در شهر لیون بازداشت شده است.
روزنامه لو پاریزین گزارش داد که این مرد چند سال پیش وارد فرانسه شده بود. او توسط ماموران پولیس اداره کل امنیت داخلی فرانسه در محل اقامت مهاجران در لیون دستگیر شد.
به گفته این روزنامه، تحقیقات نشان میدهد «مظنون که پیش از این بهدلیل ستایش تروریسم تحت پیگرد قانونی بود، تبلیغات داعش خراسان را در شبکههای اجتماعی مانند تیکتاک و اسنپچت ویرایش و منتشر میکرد.»
اولیویه کریستن، دادستان مبارزه با تروریسم، در سپتمبر ۲۰۲۴ گفت تهدید جهادی ۸۰ درصد از اقدامات آغاز شده اداره ملی مبارزه با تروریسم را فرانسه را تشکیل میدهد. او گفت که اقدامات علیه تروریسم نسبت به سال پیش سه برابر افزایش یافته است.
مذاکرات چهار روزه طالبان و پاکستان در استانبول بدون نتیجه پایان یافت. دو طرف یکدیگر را به نبود اراده لازم برای رسیدن به توافق متهم میکنند. ظاهرا سطح هیئتها در عدم موفقیت گفتوگوهای طولانی نقش داشته است. قرار است دور سوم مذاکرات ۱۵ عقرب در سطح بالاتر برگزار شود.
دور دوم مذاکرات که برای دو روز برنامهریزی شده بود، چهار روز طول کشید. این دور در مقایسه با نشست نخست در دوحه ناکام ارزیابی میشود. زیرا، در دوحه، طرفین بر توقف درگیریها، برقراری آتشبس و امضای توافقنامه موقت توافق کردند؛ اما در استانبول نهتنها پیشرفتی حاصل نشد بلکه لحن دو طرف تندتر شد.
پاکستان هشدار داد که اگر حملات شبهنظامیان ادامه یابد، طالبان را «سرنگون کرده و به کوههای تورهبوره بازمیگرداند». در مقابل، مقامهای طالبان نیز شدیدترین حملات لفظی را متوجه اسلامآباد کردند.
با وجود این تنشها، قطر و ترکیه از فروپاشی کامل گفتوگوها جلوگیری کردند و با تهیه اعلامیه مشترکی که بر تمدید آتشبس تاکید داشت، زمینه برگزاری دور سوم را فراهم کردند.
از اظهارات وزیر دفاع پاکستان برمیآید که ترکیه حافظ منافع اسلامآباد و قطر حافظ منافع طالبان شناخته شده است.
نارضایتی از سطح نمایندگان
اعلامیه پایانی دور دوم، نشاندهنده نارضایتی میانجیگران از سطح هیئتها بود. بیشتر نمایندگان طالبان و پاکستان از چهرههای ردهسوم و چهارم بودند؛ مسئلهای که تصمیمگیری درباره منازعات پیچیده را دشوار کرد. نمایندگان دو طرف در جریان گفتوگوها ساعتها سرگرم رایزنی با کابل و اسلامآباد بودند.
این در حالی است که حضور نمایندگان سطح بالا در نشست اول دوحه به نتیجه فوری منجر شد. از اینرو انتظار میرود دور سوم با شرکت مقامهای ارشد –به احتمال زیاد وزیران دفاع یا خارجه– برگزار شود تا شانس دستیابی به توافق افزایش یابد.
محور اختلاف
اختلاف اصلی بر سر حضور و فعالیت تحریک طالبان پاکستان در خاک افغانستان است. اسلامآباد از طالبان خواسته تضمین کتبی ارائه کنند که از خاک افغانستان برای حمله به پاکستان استفاده نشود، فعالیت تیتیپی متوقف شود و جنگجویان این گروه از مناطق مرزی به شمال افغانستان منتقل شوند. پاکستان خواستار راستیآزمایی تعهدات طالبان است.
پاکستان خواستار تروریستی اعلامکردن تحریک طالبان پاکستان توسط هبتالله آخندزاده رهبر طالبان افغانستان است. این درخواست با توجه به ریشه مشترک طالبان افغان و پاکستانی غیرعملی به نظر میرسد.
طالبان تاکید میکند که اجازه استفاده از خاک افغانستان علیه پاکستان را نمیدهد، اما تضمینی برای توقف کامل حملات داخل پاکستان نمیتواند ارائه کند. سخنگوی طالبان گفته تامین امنیت مرز ۲۶۰۰ کیلومتری – که بیشتر مناطق کوهستانی و جنگلی را دربر میگیرد – به نیروی انسانی و منابع مالی هنگفت نیاز دارد.
امضای توافقی که پایان حملات تیتیپی را تضمین کند، عملی نیست. طالبان نه اراده سیاسی و نه توان کنترول کامل بر جنگجویان تیتیپی را دارد. تیتیپی با چند بازیگر منطقهای رابطه دارد و طالبان تنها یکی از آنهاست.
انتقال شبهنظامیان به شمال افغانستان
محور دیگر گفتوگوها، انتقال شبهنظامیان از مرزهای پاکستان به شمال افغانستان است. طالبان پیشتر بخشی از نیروهای تیتیپی را از ولایتهای شرقی کنر، ننگرهار، پکتیا، پکتیکا و خوست به شمال و جنوب منتقل کردهاند. با این حال، گزارشها نشان میدهد انتقال کامل صورت نگرفته یا برخی جنگجویان به مرزها بازگشتهاند.
مقامهای پاکستانی ادعا میکنند طالبان در ازای جابهجایی این نیروها ۳۵ میلیون دالر خواستهاند. سخنگوی طالبان نیز تایید کرده اجرای این طرح به منابع مالی هنگفت نیاز دارد.
با این حال، دو طرف باید بدانند که انتقال جنگجویان تحریک طالبان پاکستان مشکل را حل نمیکند، زیرا تغییر مکان اهداف و انگیزههای گروه را دگرگون نمیکند. این اقدام نگرانیهایی را درباره «تغییر جغرافیای جنگ» و «تغییر دموگرافیک» در بخشهایی از افغانستان برانگیخته است.
از سوی دیگر، انتقال جنگجویان به نزدیکی مرزهای تاجیکستان و اوزبیکستان میتواند زنگ خطر تازهای برای مسکو، دوشنبه و تاشکند باشد و زمینه تنشهای جدید را فراهم کند.
چشمانداز مذاکرات
با توجه به فشارهای منطقهای، احتمال دستیابی به توافق در نشست سوم در استانبول وجود دارد؛ زیرا ترکیه و قطر که بر پاکستان و طالبان نفوذ دارند، اجازه نمیدهند مذاکرات بینتیجه پایان یابد.
با این حال، مواضع و لحن طرفین نشان میدهد که رسیدن به توافق پایدار و جامع هنوز دور از دسترس است. از حملات دیپلوماتیک و لفاظی دو طرف برمیآید که روابط به آخرین مرحله بحران رسیده است.
در ماههای اخیر لحن مقامها و رسانههای پاکستان تغییر کرده است. برخی مقامهای پاکستانی حتی تهدید به سرنگونی طالبان کرده و نبود مشروعیت مردمی و قانون اساسی در افغانستان را برجسته کردهاند.
خبرنگاران نزدیک به ارتش و فعالان سیاسی پاکستان علیه طالبان فعال شدهاند و از مخالفان طالبان حمایت و ستایش میکنند.
همزمان، فعالان رسانهای طالبان لحن تند و شدید علیه پاکستان و ارتش دارند و بیشتر از اصطلاحاتی مثل «پنجاب» و «ارتش پاکستان» استفاده میکنند. آنان میکوشند میان حکومت و مردم پاکستان تمایز قائل شوند.
ادبیات حکومتی پاکستان در برابر طالبان تغییر کرده است. وزارت خارجه پاکستان حکومت طالبان را «رژیم کابل» مینامد. این برخوردها نشاندهنده اوج تنش است و بیانگر آنکه هر دو طرف به اصل مذاکره باور ندارند.
در مقابل، طالبان پاکستان را متهم میکنند که در پی تحقق پروژهای خارجی است. ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، گفته ارتش پاکستان در تلاش برای ایجاد بحران است تا زمینه بازگشت امریکا به بگرام فراهم شود. او نیت اسلامآباد برای تحقق صلح را نیز زیر سؤال برده است.
از آنجا که اجرای خواستهای پاکستان دشوار یا غیرممکن به نظر میرسد و طالبان نیز سابقه پایبندی به تعهدات ندارد، احتمال ادامه بحران میان دو طرف بالاست.
در این میان، طالبان تلاش کردهاند از تنش با پاکستان برای تقویت جایگاه داخلی خود بهره ببرند. اداره طالبان که پیشتر از نبود مشروعیت داخلی و حمایت داخلی رنج میبرد با تحریک احساسات ناسیونالیسم افغانی تلاش کرده حمایت عمومی را جلب کند و همزمان این روایت را در منطقه ترویج دهد که پاکستان در پی تحقق برنامههای امریکا در افغانستان است. این موضع باعث نزدیکی سیاسی بیشتر طالبان با کشورهایی مانند روسیه، ایران و دولتهای آسیای میانه شده است.
با این حال، پاکستان همچنان بازیگر کلیدی و باتجربه در معادلات افغانستان است. اسلامآباد پیشتر در سقوط حکومتهای کابل نقش داشته و اگر اراده کند، میتواند طالبان را با چالشهای جدی مواجه کند.
سازمان حقوق بشری ههنگاو گزارش داد که جمهوری اسلامی حکم اعدام ۹ زندانی بهشمول دو شهروند افغانستان را اجرا کرده است. در گزارش آمده است که دستگاه قضایی ایران قبلا این دو زندانی افغان را به اتهام «تجاوز به عنف» به اعدام محکوم کرده بود.
به گزارش سازمان حقوق بشری ههنگاو، این دو زندانی بامداد چهارشنبه، هفتم عقرب در زندان قزلحصار کرج اعدام شدند.
در گزارش اطلاعاتی درباره هویت اعدامشدگان نیامده است.
همزمان هفت زندانی ایرانی به اتهامهای مختلف در زندانهای جمهوری اسلامی اعدام شدند.
ههنگاو پیشتر اعلام کرده بود که جمهوری اسلامی تنها در ماه سپتامبر ۱۰ شهروند افغانستان را اعدام کرده است. در این ماه در مجموع ۱۸۷ نفر در زندانهای ایران اعدام شدند.
پولیس خیبرپختونخوای پاکستان از کشتهشدن چهار نفر بهشمول سه شهروند افغانستان در این ایالت خبر داد. در خبرنامه پولیس آمده است این افراد در جریان درگیری با پولیس کشته شدند. پولیس گفت آنان از سالها به اینسو تحت تعقیب بودند و در سرقتهای مسلحانه دست داشتند.
تاکنون سفارت طالبان در پاکستان به کشتهشدن سه شهروند افغانستان در پشاور واکنشی نشان نداده است.
پولیس پیشاور روز شنبه ۱۰ عقرب اعلام کرد نیروهایش پس از دریافت اطلاعات استخباراتی درباره حضور یک «گروه دزدان» در محل حاضر شدند، اما مظنونان بر آنان آتش گشودند. به نقل از خبرنامه، در پاسخ متقابل پولیس، هر چهار عضو این گروه از پا درآمدند.
پولیس میگوید این افراد از سال ۲۰۰۳ میلادی با استفاده از لباس پولیس دست به سرقت میزدند و در یکی از آخرین رویدادها، از خانه یک پزشک میلیونها روپیه پول نقد و زیورات را به سرقت برده بودند.
مسعوداحمد بنگش، افسر ارشد پولیس پیشاور، به شبکه خبری «جیونیوز» گفت که هویت چهار نفر کشتهشده مشخص شده و سه تن از آنان از افغانستان هستند. او افزود که این گروه در فهرست افراد تحت تعقیب پولیس در پیشتور، راولپندی و نوشهره قرار داشت و در روزهای اخیر دو سرقت بزرگ انجام داده بودند.
به گفته پولیس، از نزد این افراد سلاحهای مختلف از جمله کلاشنکوف، رایفل، دو تفنگچه و چند موترسایکل بهدست آمده است.
این رویداد در حالی رخ میدهد که روابط امنیتی میان طالبان و پاکستان در روزهای اخیر پرتنش شده است.
چند روز پیش، طالبان اعلام کرده بود که دو شهروند پاکستانی را به اتهام سرقت در ولایت بغلان بازداشت کرده است.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان میگوید بهدلیل وجود کوهها و جنگلهای خطرناک، کنترول مرز میان افغانستان و پاکستان دشوار است. آقای مجاهد گفت که پاکستان خود نتوانسته این مرز را کنترول کند و امریکا هم ۲۰ سال هزینه کرد، اما قادر به کنترول سرحد با پاکستان نشد.
او گفت که کنترول ساحات خطرناک، جنگلی و کوهها در دو طرف سرحد کار سادهای نیست، اما افزود که آنچه از توان طالبان بربیاید انجام میدهند. ذبیحالله مجاهد گفت که در کنترول سرحد طولانی نیازمند پول هنگفت است.
آقای مجاهد افزود که پاکستان از ما میخواهد جلو حملات در داخل این کشور را بگیریم، اما او تاکید کرد که این مسئولیت پولیس و ارتش پاکستان است.
مجاهد: پاکستان برای برگشت امریکا به بگرام زمینهسازی میکند
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان میگوید که نظامیان پاکستانی با برهمزدن وضعیت، برای برگشت امریکا به پایگاه بگرام زمینهسازی میکنند. آقای مجاهد گفت که حملات هوایی بر کابل، بینتیجه بودن مذاکرات و تهدیدهای پیهم نشان میدهد که پاکستان در پی بحران است تا امریکا به سادگی برگردد.
وی در مصاحبه با تلویزیون خیبر تصریح کرد: «در عین حال که امریکا بگرام را میخواهد، پاکستان خاک افغانستان را بمباران میکند، به کابل بیحرمتی میکند، حریم آن را نقض میکند، مذاکرات به نتیجه نمیرسد و تهدیدهایشان پیدرپی ادامه مییابد.»
آقای مجاهد افزود که این اقدامات نشان میدهد آنها در پی «آلودهکردن آب هستند تا ماهی بگیرند».
به گفته وی، در چنین شرایطی تداوم آتشبس قابل اطمینان نیست؛ زیرا به گفته او، «یک طرف اصلاً اختیاری از خود ندارد و برای اجرای سیاست دیگران کار میکند.»
سخنگوی طالبان تاکید کرد که نظامیان پاکستانی برای بازگشت آسان امریکا به بگرام زمینهسازی میکنند.
تناقض در عملکرد حکومت ملکی و نظامی
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی حکومت طالبان، همچنان مدعی شد که حکومت ملکی و نظامی پاکستان دو آجندای متفاوتی را دنبال میکنند.
او گفت که حکومت ملکی پاکستان خواهان بهبود روابط با کابل است، اما نظامیان آن کشور در پی سبوتاژ و برهمزدن این روابطاند.
آقای مجاهد در مصاحبهای از سیاستهای پاکستان به شدت انتقاد کرد و گفت که عملکرد این کشور متناقض و دوگانه است. به گفته او، پاکستان از یکسو نماینده ویژه خود را به کابل میفرستد، و از سوی دیگر، خاک افغانستان را هدف حملات هوایی قرار میدهد.
سخنگوی طالبان در بخشی از سخنانش از برخورد حکومت پاکستان با مهاجران افغان به تندی یاد کرد و گفت که از یک طرف مهاجران افغان را به زور سوار کامیونها کرده و اخراج میکنند، و از طرف دیگر گذرگاه تورخم و دیگر بنادر را میبندند.
او افزود که چنین اقداماتی با عقل و منطق سازگار نیست و در هیچ جای جهان نمونهای ندارد. مجاهد تاکید کرد که حکومت پاکستان با بروز کوچکترین رویداد، پاکستان فوراً تورخم و سایر گذرگاهها را میبندد و به گفته او، «زور و قدرتش همینقدر است.»
مجاهد تصریح کرد که به تعهدات مقامات پاکستانی اعتماد و باور ندارند.
سخنگوی طالبان همچنین از مقامات پاکستانی، بهویژه وزیر دفاع آن کشور، انتقاد کرد که در جریان مذاکرات استانبول اظهارات تهدیدآمیز داشته است. مجاهد گفت: هیچگاه با زبان تهدید با افغانها سخن نگویید.