منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که طالبان روز چهارشنبه، ۱۴ عقرب دروازه شفاخانه حوزوی هرات را به روی زنان، به شمول داکتران زن به دلیل نپوشیدن برقع، پوشش مورد نظر اداره طالبان بسته است. گزارش شده، نیروهای طالبان شماری از زنان را نیز لتوکوب کردهاند.
منابع محلی میگویند که طالبان روز چهارشنبه از ورود دهها زن به شمول بیماران، کادر صحی و مراجعان به شفاخانه حوزوی هرات به دلیل نداشتن برقع جلوگیری کردند. آنها گفتند که ماموران طالبان شماری از این زنان را لتوکوب کردهاند.
ویدیوهایی که از نزدیکی دروازه ورودی این شفاخانه به افغانستان اینترنشال رسیده، نشان میدهند که شماری زیادی از زنان بدون برقع بیرون دروازه این مرکز صحی ماندهاند. بسیاری از این زنان حجابهای سرتاپا به تن دارند. اما به گفته منابع، طالبان صرفا به زنانی که چادری (برقع) به تن دارند، اجازه ورود به شفاخانه میدهد.
یک پزشک زن از شفاخانه هرات به افغانستان اینرنشنال نوشت: «ما زنانی هستیم که برای خدمت به انسانیت گام برداشتهایم، نه برای پنهان شدن در پسِ اجبار.» او افزود که در شفاخانه برای درمان دیگران کار میکند، اما هر روز زخمی ناشی از نادیدهگرفته شدن بر دلش افزوده میشود.
یک منبع دیگر در تماس با افغانستان اینترنشنال گفت طالبان در اداره ثبت احوال نفوس در هرات نیز، امروز زنان را بدون برقع راه نداده است.
این پزشک زن در پیامی نوشت: «ما مجبور به پوشیدن برقع شدهایم؛ نه از روی انتخاب و باور، بلکه از روی دستور و اجبار.»
طالبان در چهار سال سلطه بر افغانستان محدودیتهای زیادی را بر زنان افغان اعمال کرده است. اداره طالبان آموزش دختران و زنان بالاتر از صنف ششم را منع کرده، حضور زنان بدون همراه در اجتماع و سفر بدون «محرم» زنها را غیرقانونی اعلام کرده است.
قانون امر به معروف طالبان صدای زنان را نیز، «عورت» دانسته و منع کرده است. طالبان پیش از این نیز بخشهای زنان و مردان را در مراکز صحی جدا کرده و از همکاری و همصحبی آنها جلوگیری کرده است. جلوگیری از ورود زنان بدون برقع ویژه به یک شفاخانه تازهترین محدودیت طالبان بر زنان و دختران به شمار میرود.
زلزلهای که بامداد دوشنبه ولایتهای بلخ و سمنگان را لرزاند، موجب فروریختن بخشهایی از منارهها و ریزش هزاران قطعه کاشی فیروزهای و لاجوردی مسجد کبود مشهور به «روضه سخی»، شاهکار معماری قرن پانزدهمی شد.
به گفته شهروندان مزارشریف، مسجد کبود برای آنان همچون مادری مقدس و محترم است، اما این «مادر» روزبهروز فقیرتر و فرسودهتر میشود.
نیویارک تایمز مینویسد که شکافها و ترکهای عمیق در دیوارها و منارهها نهتنها زخمهایی بر پیکر این بنای تاریخی هستند، بلکه نمادی از شکافهای عمیقتر در جامعه افغانستانند که از فقر، ناامیدی، درگیریهای داخلی و بیتوجهی اداره طالبان رنج میبرد.
در حالیکه طالبان از سال ۲۰۲۱ بار دیگر کنترول افغانستان را در دست گرفته است، بسیاری از شهروندان نسبت به بیتوجهی دولت به میراث فرهنگی و وضعیت نابسامان اقتصادی ابراز نارضایتی میکنند.
عبدالعزیز، راننده تاکسی به نیویارک تایمز گفت که پیشتر زائران بیشتری از جمله زنان و کودکان به زیارتگاه میآمدند اما طالبان ورود زنان را ممنوع کردهاند.
میرآغا، دهقانی از روستاهای آسیبدیده در زلزله گفت: «آنها امنیت آوردهاند، اما مردم فقط در قبرستان امنیت دارند.» او بیکاری و فقر گسترده را اصلیترین عوامل ناامیدی مردم افغانستان دانست و افزود: «ما نمیتوانیم سنگ به شکم خود ببندیم و بخوابیم.»
سید عثمان، کارگر ساختمانی گفت نگران است که اگر کاشیهای افتاده جایگزین نشوند و آب به درون دیوارهای ترکخورده نفوذ کند، مسجد فرو بریزد. او میگوید که آرزو داشت مسجد مرمت شود اما افزود: «دولت به این بنای تاریخی اهمیتی نمیدهد، چون بخشی از آسیبها مدتها پیش رخ داده بود و هنوز دولت آن را تعمیر نکرده است.»
برای مردم مزارشریف، مسجد کبود فراتر از یک بنای مذهبی و نشانهای از هویت و امید است. اما اکنون، همانگونه که مردم این شهر و کل افغانستان با فقر، تبعیض و ویرانی دستوپنجه نرم میکنند، این بنا نیز با هر شکاف تازه، اندوه آنان را بازتاب میدهد.
برای بسیاری از شهروندان مزارشریف و دیگر نقاط افغانستان، روضه سخی نماد آرامش بود هرچند آرامشی شکننده و رو به زوال.
محمد عارف امیری، باشنده دیگر مزارشریف، روز سهشنبه به درخواست پدرش به مسجد آمد تا ببیند چه بر سر زیبایی آن آمده است. او در حالیکه در صحن مسجد کبود قدم میزد، گفت: «وقتی این آسیبها را میبینم، احساس میکنم بخشی از بدن خودم زخمی شده است.»
