رحمتالله نبیل: پاکستان از یک نظام ترکیبی به یک دولت نظامی تبدیل شده است | افغانستان اینترنشنال
رحمتالله نبیل: پاکستان از یک نظام ترکیبی به یک دولت نظامی تبدیل شده است
رحمتالله نبیل، رئیس امنیت ملی حکومت پیشین افغانستان میگوید مقامات پاکستان اخیرا با ایجاد سروصدا درباره تهدیدات خارجی، تعدیل قانون اساسی را در خاموشی تصویب کرد.
به گفته او، این تعدیلات، نظام ترکیبی پاکستان را به یک دولت نظامی تحت کنترول قانون تبدیل کرده است.
رحمتالله نبیل، رئیس امنیت ملی حکومت پیشین افغانستان جمعه، ۲۳ عقرب در یادداشتی نوشت که ایجاد سروصدا توسط مقامات پاکستان درباره «جنگ دو جبههای و تهدیدات خارجی» برای «حواسپرتی» بوده است. او نوشت که سیاستمداران پاکستانی در این جریان بیستوهفتمین تعدیل قانون اساسی را تصویب کردند که بر اساس آن پاکستان وارد یک دوره جدید سیاسی شده است.
رئیس سابق امنیت ملی افغانستان میگوید اصلاحیه جدید در قانون اساسی پاکستان به عاصم منیر، فرمانده ارتش این کشور اختیارات گستردهای داده است. آقای منیر اکنون اقتدار رسمی بر نیروهای مسلح، نفوذ بر تصمیمات ملی و نقش گستردهتری در ساختار حکومت پاکستان دارد؛ «اختیاراتی که بسیار فراتر از فرماندهی سنتی ارتش پاکستان است.»
رحمتالله نبیل مدعی شد که سخنرانیهای تند اخیر مقامات پاکستان درباره «دشمنان خارجی» هرگز به دلیل تامین امنیت داخلی نبودند؛ بلکه پوششی بودند برای جلب توجه عمومی به سمت «تهدیدات خیالی» تا تغییر واقعی در پارلمان اتفاق بیفتد.
بیستوهفتمین اصلاحیه قانون اساسی پاکستان اوایل روز پنجشنبه توسط آصفعلی زرداری، رئیسجمهور پاکستان امضا شد. تغییرات جدید در قانون اساسی، واکنشهایی را در داخل پاکستان نیز به همراه داشته است. برخی قاضیها معتقدند که این اصلاحیه، استقلال قوه قضایه را زیر سوال برده است.
به باور آقای نبیل، تغییرات وارد شده در قانون اساسی پاکستان «کودتایی» بود که از طریق رسانهها اعلام نشد و بهطور خاموش انجام شد. «اما بحران واقعی پاکستان هنوز در داخل مرزهای این کشور پابرجاست.» آقای نبیل تصریح کرد که اقتصاد پاکستان در حال فروپاشی است، قیمتها افزایش یافته ذخایر این کشور به طرز خطرناکی کاهش یافتهاند.
در یادداشت آقای رحمتالله نبیل آمده است که با این حال، مقامات غیرنظامی پاکستان اکنون منصب دارند، اما قدرت را در دست ندارند.
این سیاستمدار افغان همچنین پیشبینی کرده است که با وارد شدن این تغییرات در قانون اساسی پاکستان، حکومت تحت رهبری نظامیان به امر عادی تبدیل خواهد شد، فعالیت تحریک طالبان پاکستانی گسترش یافته و ناامنی در این کشور افزایش خواهد یافت، فشار اقتصادی خشم عمومی و اعتراضات خیابانی را تشدید خواهد کرد.
بر اساس اصلاحیه جدید، عاصم منیر فرمانده کل نیروهای زمینی، هوایی و دریایی پاکستان شده است. این مقام جدید با عنوان «رئیس نیروهای دفاعی» درج قانون اساسی شده است. پس از پایان دوره خدمت، او درجه خود را حفظ کرده و از مصونیت قانونی مادامالعمر برخوردار خواهد بود.
رحمتالله نبیل همچنین تصریح کرد که با از دست دادن استقلال نهادها، اعتماد خارجی به پاکستان بیش از پیش کاهش خواهد یافت و مقامات غیرنظامی مانند مدیران عمل خواهند کرد، نه تصمیمگیرندگان.
در پی تغییر قانون اساسی پاکستان، منصور علی شاه و اطهر امینالله، دو قاضی دیوان عالی این کشور عصر پنجشنبه استعقا دادند. آنها مدعی شدند که این اصلاحیه صلاحیتهای دادگاه عالی را «تضعیف» میکند.
اسد رحیم خان، وکیل مدافع روز پنجشنبه دادخواستی را به دیوان عالی پاکستان ارائه کرد تا بیستوهفتمین اصلاحیه قانون اساسی را به چالش بکشد. او مدعی شد که اصلاحیه خلاف قانون اساسی است و از دیوان عالی خواست اقداماتی را برای تضمین استقلال قوه قضایه انجام دهد.
امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان در تماس تلفنی با رزماری دیکارلو، معاون دبیرکل سازمان ملل متحد درباره وضعیت بشری در افغانستان گفتوگو کرده است.
رزماری دیکارلو خواستار همکاری اداره طالبان با کارمندان سازمان ملل در افغانستان شده است.
وزارت خارجه طالبان جمعه، ۲۳ عقرب در خبرنامهای نوشت که امیرخان متقی با معاون دبیرکل سازمان ملل در امور سیاسی و تحکیم صلح، درباره وضعیت افغانستان و منطقه، بازگشتکنندگان افغان، همکاریهای بشردوستانه و مقابله با مواد مخدر گفتوگو کرده است.
امیرخان متقی در این گفتوگو مدعی شده که اداره طالبان در سال گذشته بازگشت بیش از دو میلیون مهاجر به کشور را بهخوبی مدیریت کرده است. متقی بدون نام بردن از پاکستان با اشاره به اخراج مهاجران گفته موضوعات بشری نباید به مسائل سیاسی گره زده شود، «اما متاسفانه عملا این کار انجام میشود.»
وزارت خارجه طالبان نوشت که آنها درباره وضعیت اقتصادی افغانستان و تقویت سکتور خصوصی کشور نیز گفتوگو کردهاند.
امیرخان متقی ادعا کرده است که افغانستان در بخشهای سیاسی، امنیتی، اداری و اقتصادی پیشرفت داشته است. او باز هم از پاکستان نام نبرده، اما گفته است که روابط اداره طالبان بهجز یک کشور، با دیگر کشورهای منطقه و همسایه گسترش یافته است.
معاون دبیرکل ملل متحد تاکید کرده است که زمینه بازگشت مهاجران به افغانستان «بهطور مناسب و انسانی» فراهم شود. او همچنین تصریح کرده که ملل متحد درباره کمک به بازگشتکنندگان و زلزلهزدگان افغانستان با جوانب مختلف بهطور جدی در حال گفتوگو است.
در خبرنامه طالبان به نقل از خانم دیکارلو آمده است که دفتر دبیرکل سازمان ملل از هیچ تلاشی برای افزایش تعامل سیاسی کشورهای عضو و طرفهای مرتبط با افغانستان دریغ نکرده است.
وزیر خارجه طالبان مدعی شده که اداره آنها برای اجرای برنامههای سازمانهای بینالمللی زمینهسازی خوبی کرده و دسترسی آنها را به سراسر کشور ممکن ساخته است. او همچنین تاکید کرده که نیاز است نهادهای سازمان ملل در این زمینه کار عملی بیشتری انجام دهند.
امیرخان متقی در حالی مدعی همکاری و فراهمسازی زمینه فعالیتهای نهادهای سازمان ملل در افغانستان شده که بسیاری از دفترهای ملل متحد اخیرا به دلیل محدودیتهای اداره طالبان برکارمندان زن، فعالیتهای خود در کشور را متوقف یا محدود کردهاند.
در حالی که سازمان ملل اعلام کرد ۹۰ درصد خانوادهها در افغانستان غذای کافی ندارند و با چالشهای جدی اقتصادی دستوپنجه نرم میکنند، طالبان از افتتاح مسجد جامع «حسن بصری» در ارگ ریاست جمهوری خبر داد.
این مسجد در حالی ساخته شده است که پیش از این نیز در محوطه ارگ مسجدی وجود داشت.
حمدالله فطرت، معاون سخنگوی طالبان روز جمعه در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت که در مراسم افتتاح این مسجد محمد حسن آخوند، رئیسالوزرای طالبان و دیگر مقامهای ارشد اداریه طالبان حضور داشتند.
به گفته او، مسجد جامع حسن بصری بهدست مهندسان و کارگران حرفهای افغان و با استفاده از سنگ مرمر چشت هرات، سنگ رخام هلمند، سنگهای میدان وردک و چوب کنر و نورستان ساخته شده است. مساحت این مسجد ۶۲۷ متر مربع است و گنجایش یکهزار نمازگزار را دارد.
مقامات ارشد طالبان در مراسم افتتاح مسجد
سنگبنای این مسجد پس از ورود طالبان به ارگ ریاستجمهوری از سوی ملا حسن آخند، رئیسالوزرای این گروه گذاشته شده بود.
ارگ ریاستجمهوری افغانستان، پیش از دوره اول طالبان در دهه هفتاد نیز مسجد داشت.
طالبان در دهه هفتاد خورشیدی سنگبنای مسجد جدیدی را در محوطه ارگ گذاشتند. کار اعمار این مسجد با سقوط دوره اول طالبان در سال ۱۳۸۱ نیمهکاره ماند و اما این مسجد در دوره جمهوریت ساخته شده بود.
طالبان میگوید این مسجد ظرفیت هزار نمازگزار را دارد
ساخت مسجد جدید «حسن بصری» در کنار مسجد دیگری که پیشتر در ارگ وجود داشت، پرسشهایی را درباره سرمایهگذاری طالبان در پروژههای دینی در شرایط دشوار اقتصادی کشور برانگیخته است.
براساس آخرین گزارش سازمان ملل، ۹ خانواده از هر ۱۰ خانواده در افغانستان برای بقا ناچار به کاهش میزان غذا یا فروش داراییهای خود شدهاند.
سازمان خیریه ورلد ویژن نیز پیشتر هشدار داد که افغانستان با یکی از بدترین بحرانهای غذایی در جهان مواجه است و ۳.۷ میلیون کودک زیر پنج سال و ۱.۲ میلیون زن باردار و شیرده با سوءتغذیه حاد روبهرو هستند.
طالبان در بیش از چهار سال گذشته در ولایتهای مختلف به ویژه در محوطه ادارات دولتی با هزینههای زیاد مساجد مجلل ساخته است.
طاهر اندرابی، سخنگوی وزارت خارجه پاکستان روز جمعه دریک نشست خبری اعلام کرد که این کشور هرگز از گفتگو با طالبان خودداری نکرده است.
او در عین حال تاکید کرد که پاکستان با هیچ گروه تروریستی مذاکره نخواهد کرد.
او با تاکید بر اینکه تحریک طالبان پاکستان و ارتش آزادیبخش بلوچستان دشمنان پاکستاناند، گفت: «هر کسی که به آنها پناه دهد، آنها را تشویق یا تأمین مالی کند، دوست و خیرخواه پاکستان و مردم آن محسوب نمیشود.»
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان میگوید وعدههای رژیم طالبان افغانستان توخالی و بیعمل بوده است.
او افزود : «ما متاسفیم که رژیم طالبان دائماً سعی میکند مسئله تروریستهای پنهان شده در افغانستان را به عنوان یک مسئله بشردوستانه تحریف کند.»
این مقام پاکستانی با اعلام اینکه «رژیم طالبان سعی دارد تحریک طالبان پاکستان و ارتش آزادیبخش بلوچستان را به عنوان پناهندگان در افغانستان به تصویر بکشد» خاطرنشان کرد: «این یک بحران انسانی یا پناهندگی نیست، بلکه ترفندی برای معرفی تروریستها به عنوان پناهنده است.»
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان اظهار داشت که برخی از عناصر طالبان افغانستان خواهان رویارویی با پاکستان نیستند، اما یک «لابی قوی» با حمایت مالی از سوی بازیگران خارجی وجود دارد که وظیفه «تحریک تنش» را بر عهده دارد.
او گفت: «این عناصر در سوءاستفادهها و ادعاهای ظالمانه علیه پاکستان دست داشتهاند و با انجام این کار، به سرعت هرگونه حسن نیتی را که داشتهاند، از بین میبرند.»
اندرابی همچنین گفت که برخی از عناصر درون رژیم طالبان افغانستان «سعی در تحریک ناسیونالیسم پشتون در پاکستان دارند.»
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان افزود که با «افزایش شدید تروریسم مبتنی بر شواهد و مستند که پس از اکست ۲۰۲۱ از افغانستان به پاکستان سرچشمه میگیرد، رژیم طالبان نه میتواند واقعیت را انکار کند و نه از مسئولیت خود شانه خالی کند.»
او گفت که پاکستان همچنان به حل اختلافات دوجانبه از طریق مذاکره متعهد است. با این حال، نگرانیهای اصلی پاکستان، یعنی تروریسم ناشی از افغانستان، باید «اول و مهمتر از همه» مورد توجه قرار گیرد.
«افزایش حملات در پاکستان از خاک افغانستان»
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان میگوید که حملات تروریستی از خاک افغانستان در داخل پاکستان به شدت افزایش یافته است.
طاهر اندرابی گفت که انتظار پاکستان این بود که «رژیم طالبان» علیه تیتیپی اقدام کند.
او افزود: «رژیم طالبان در افغانستان ادعا میکند که کل کشور را کنترول میکند، اما در مورد تروریسم ناشی از خاک افغانستان، ناتوانی خود را به نمایش میگذارد.»
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان تاکید کرد که این کشور در طول این سالها، علیرغم تلفات نظامی و غیرنظامی، خویشنداری کرده و تنش را تشدید نکرده است.
این دیپلومات پاکستان افزود که این کشور حتی تعدادی امتیاز تجاری به افغانستان داد؛ اما حمایت اسلامآباد متقابل نبود و حالا تجارت و ترانزیت با افغانستان تنها در صورتی امکانپذیر است که رژیم طالبان اقدامات روشن و مشخصی علیه تروریسم انجام دهد.
طاهر اندرابی تاکید کرد که پاکستان در طول سالهای گذشته تلاش کرد تا با رژیم طالبان افغانستان تعامل مثبتی داشته باشد.
به گفته وی، اقدام علیه تروریسم مسئولیت اداره طالبان است و پاکستان هم تمام اقدامات لازم را برای محافظت از مردم خود انجام خواهد داد.
طی هفتههای گذشته سه دور مذاکره میان پاکستان و طالبان برگزار شد. در دور نخست این مذاکرات که در دوحه انجام شد دو طرف با آتشبس موقت موافقت کردند. دور دوم و سوم این گفتوگوها در استانبول ادامه پیدا کرد اما این مذاکرات بدون نتیجه پایان یافتند.
خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان پیشتر گفت که گفتوگوها میان اسلامآباد و طالبان در استانبول به بنبست کامل رسیده و فعلاً هیچ برنامهای برای دور بعدی مذاکرات وجود ندارد. او گفت «بازگشت ما با دست خالی نشانه آن است که حتی میانجیها نیز دیگر به طالبان افغانستان امیدی ندارند.»
پس از آن ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان شکست مذاکرات استانبول را تایید کرد. او بامداد شنبه ۱۷ عقرب در اکس نوشت که مذاکرات با پاکستان در استانبول «هیچ نتیجهای» نداشت. ذبیحالله مجاهد در عین حال گفت اداره طالبان به «هیچکسی اجازه نخواهد داد که از قلمرو افغانستان علیه کشور دیگری استفاده کند.»
پولیس ترکیه در شهر چاناکقلعه، ۲۴ مهاجر افغان از جمله ۱۵ کودک را بازداشت کرد. گارد ساحلی ترکیه میگوید این افراد در یک قایق بادی خطرناک در سواحل آیواجیک شناسایی شدند. گفته شده این مهاجران قصد داشتند غیرقانونی به اروپا سفر کنند.
رسانههای ترکیه روز جمعه ۲۳ عقرب گزارش دادند که در میان بازداشتشدگان زنان نیز حضور دارند.
طبق گزارشها، این مهاجران توسط قاچاقچیان به امید سفر به اروپا به این منطقه آورده شده بودند.
مهاجران پس از انجام معاینات پزشکی، برای طی مراحل قانونی به مراکز نگهداری پناهجویان منطقه منتقل شدهاند.
مقامهای ترکیه تاکید کردهاند که نظارت شدید بر مهاجرت غیرقانونی و قاچاق انسان در دریای اژه ادامه خواهد داشت.
شناسایی و بازداشت پناهجویان بهویژه افغانها در این کشور تسریع شده است.
براساس گزارشها، پولیس ترکیه روزانه در شهرهای مختلف تعدادی از پناهجویان را بازداشت و اخراج میکند.
این کشور همچنین مسیر مهاجرت غیرقانونی به اروپا را بسته و اجازه خروج مهاجران بدون مدرک از مسیرهای غیرقانونی را نمیدهد.
با این حال، سالانه هزاران شهروند افغانستان به امید رسیدن به اروپا وارد مسیر پرخطر از ترکیه میشوند.
اخیرا وزارت داخله ترکیه اعلام کرد که از جنوری تا اکتبر سال جاری میلادی، ۳۰ هزار و ۹۹ مهاجر افغان در شهرهای مختلف این کشور شناسایی و بازداشت شدهاند.
منابع محلی در دایکندی میگویند که طالبان مغازههای زنان در دو بازار شهر نیلی را به دلیل «فعالیت در بین مردان» بسته و حدود ۳۰۰ زن را بیکار کرده است.
زنان تجارتپیشه در اعتراض به این اقدام به دفتر والی طالبان مراجعه کردند که به گفته منابع با برخورد «نادرست» طالبان مواجه شدند.
منابع به افغانستان اینترنشنال گزارش دادند که شهرداری طالبان روز سهشنبه، ۲۰ عقرب با بستن دکانهای زنان در بازارهای شهر نیلی، به آنها گفته است که تجارت خود را در پارکی در گوشه شهر ادامه دهند.
مقامات محلی طالبان به این زنان گفتهاند که برای ادامه فعالیت خود باید غرفهای خریداری کنند که قیمت آن بیش از ۵۰ هزار افغانی است و سپس به مکان تعیینشده از سوی شهرداری منتقل شوند.
منابع افزودند که این هزینه برای زنانی که سرپرست خانواده هستند، دشوار است. به گفته منابع طالبان پیش از این نیز زنان را تهدید کرده بود تا بازار کهنه و جدید شهر نیلی را تخلیه کنند.
براساس اطلاعات رسیده، پیش از این حدود ۶۰ زن تجارتپیشه به مکان دیگری که از سوی شهرداری طالبان در شهر نیلی تعیین شده بود منتقل شدهاند. منابع میگویند که این زنان نیز خواستار بازگشت به بازار نیلی هستند.
طالبان مغازههای زنان را در شهر نیلی، مرکز ولایت دایکندی بست
یکی از زنانی که دکانش بسته شده است، به افغانستان اینترنشنال گفت: «مغازههای ما از چهار روز پیش به دلیل اینکه نباید در بین مردان فعالیت کنیم، بسته شده است.»
پس از بسته شدن دکانها، زنان چندین بار به دفتر والی مراجعه کرده است. منابع گفتند والی طالبان حاضر به ملاقات با این زنان نشده است. منابع گفتند که با اصرار زنان، معاون والی طالبان با برخی از نمایندگان زنان دیدار کرده اما با برخورد نادرست و «توهینآمیز» مواجه شدند.
منابع افزودند که مقامهای طالبان به زنان گفتهاند: «یا از دستورات شهرداری پیروی کنید و یا دکانهای خود را جمع کرده و در خانه بمانید.»
یک منبع گفت که هنوز زنان تجارتپیشه در حال رایزنی با مقامهای طالبان هستند.
تصاویر رسیده به افغانستان اینترنشنال نیز نشان میدهد که برخی دکانها مهر و لاک شده و گروهی از زنان در مقابل دفتر والی طالبان در دایکندی تجمع کردهاند.