یک ارزیابی به رهبری سازمان ملل نشان میدهد که افغانستان برای بازسازی خانهها، مکاتب و ارائه خدمات مهم در شهرهای زلزلهزده در شرق کشور به ۱۲۸.۸ میلیون دالر نیاز دارد. این گزارش هشدار میدهد که با کاهش شدید حمایت مالی اهداکنندگان، روند بازسازی با چالشهایی روبرو خواهد شد.
«ارزیابی سریع نیازها برای بهبود و بازسازی» که با همکاری بانک جهانی، اتحادیه اروپا و بانک توسعه آسیایی انجام شده، برنامهای سهساله برای بازسازی خانهها، مراکز بهداشتی، سیستمهای آبرسانی و زمینهای زراعتی در ولایتهای کنر، ننگرهار و لغمان ارائه میدهد.
این ارزیابی در حالی منتشر شده است که کمکهای بینالمللی به افغانستان کاهش یافته است. سازمان ملل نیاز مالی افغانستان برای امسال را ۳.۲ میلیارد دالر و برای سال ۲۰۲۶ نیز رقم مشابه برآورد کرده است. تاکنون کمتر از نیمی از این مبلغ تامین شده است.
استفان رودریگز، نماینده مقیم برنامه توسعه سازمان ملل در افغانستان به خبرگزاری رویترز گفت: «جوامع آسیبدیده از زلزله پیشاپیش تحت فشار خشکسالی، بازگشتهای گسترده و انقباض شدید اقتصادی قرار دارند و ظرفیت بسیار اندکی برای مقابله با شوک دیگری باقی مانده است.»
در این ارزیابی آمده است که زلزلهها بیش از ۸۶ میلیون دالر خسارت در ۱۰ ولسوالی وارد کرده و ۵۶ هزار خانواده را تحت تاثیر قرار دادهاند. طبق گزارش، بیش از شش هزار خانه کاملا تخریب، دو هزار خانه بهشدت آسیب دیده و ۲۲ مرکز صحی و ۸۰ مکتب نیز آسیب دیدهاند.
مسکن به عنوان بزرگترین چالش شناسایی شده و بازسازی هزاران خانه ۵۴.۹ میلیون دالر هزینه خواهد داشت. بخش آموزش به ۱۴.۹ میلیون دالر نیاز دارد و بخشهای آب، آبیاری، زمینهای زراعتی و راههای روستایی نیز بودجه بیشتری میطلبند.
نهادهای وابسته به سازمان ملل برای هزاران خانواده خیمه و کمک نقدی اضطراری فراهم کردهاند. نزدیک به ۱۰ هزار خانواده اما نیاز فوری به سرپناه دارند و هفت هزار و ۷۰۰ نفر هنوز بیجا هستند.
افغانستان همچنین یکی از بزرگترین موجهای بازگشت اجباری مهاجران را تجربه کرده است. استفان رودریگز گفت: «از سال ۲۰۲۱ تاکنون بین ۴.۳ تا ۴.۵ میلیون افغان به کشور بازگشتهاند.»
دادههای کمیساریای عالی پناهندگان سازمان ملل نشان میدهد که تا ۲.۵ میلیون افغان دیگر در ایران و ۱.۷ میلیون در پاکستان ممکن است در صورت ادامه سیاستهای کنونی، بازگردانده شوند.
هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان در سومین هفته ماه میزان سمینار سهروزهای با حضور والیان، ولسوالان و دیگر مقامهای طالبان در قندهار برگزار کرد که هدف آن مشورت درباره وضعیت کشور بود.
منابع آگاه بخشی از اظهارات وزیر عدلیه طالبان در این نشست را فاش کردهاند. به گفته منابع، عبدالحکیم شرعی گفته است: «چاپلوسی کردن برای امیرالمومنین (هبتالله آخندزاده) بر هر افغان و مسلمان فرض است. من وقتی چاپلوسی میکنم، وظیفه خود را انجام میدهم.»
اعضای طالبان رهبر خود را «امیر المومنین» خطاب میکنند.
پیشتر نیز گزارش شد که یوسف وفا، والی طالبان در بلخ در این سمینار گفته که تا پای مرگ با هبتالله آخندزاده بیعت کرده است. این اظهارات در حالی مطرح میشود که مقامهای طالبان پیش از این بارها تلاش کردهاند نقش رهبر این گروه را مطلق و غیرقابلچالش نشان دهند.
پیش از این خالد حنفی، وزیر عدلیه طالبان نیز «نافرمانی از رهبر» را یکی از عوامل ویرانی نظام عنوان کرده و بر «اطاعت کامل» از هبتالله آخندزاده تاکید کرده بود.
هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان نیز بارها تاکید کرده است که باید از فرمانهای او اطاعت شود. او پیش از این در نشستی با اعضای شورای علمای هرات هشدار داده بود که سرپیچی از دستوراتش موجب ایجاد نفاق خواهد شد.
وبسایت «الاماره» که یکی از رسانههای رسمی طالبان است، روز چهارشنبه از برگزاری نشست «اتصال تجارتی» میان مقامهای این گروه و نمایندگان ایران، اوزبیکستان و هند خبر داد.
به گزارش این رسانه، این توافق در حاشیه این نشست امضا شده است.
این توافق در حالی انجام شده است که طالبان روابط بازرگانی و ترانزیتی خود با پاکستان را قطع کرده و به دنبال مسیرهای جایگزین و گسترش صادرات از طریق ایران بوده است.
پیشتر وزیر صنعت و تجارت طالبان نیز برای شرکت در یک نشست مشترک اقتصادی به ایران سفر کرده بود.
طالبان تلاش دارد بنادر چابهار و بندرعباس ایران را جایگزین بنادر تجاری پاکستان، از جمله کراچی کند. اخیرا عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئیسالوزرای طالبان نیز از بازرگانان افغان خواست تا راههای جایگزین را برای دسترسی به بازارها جستوجو کنند.
ایران نیز از این نزدیکی تجاری استقبال کرده است. اخیرا علیرضا بیکدلی، سفیر جمهوری اسلامی در کابل گفت که تهران برای پیشبرد اهداف اقتصادی خود بیش از هر زمان دیگری در کنار طالبان است و «به عنوان شریکی مطمئن با ظرفیتهای ترانزیتی، تجاری و کشاورزی خود در کنار اقتصاد و توسعه افغانستان قرار دارد.»
