مقامهای شهر وان ترکیه اعلام کردند که طی عملیات گستردهای دستکم ۳۰۰ پناهجوی افغان را بهدلیل نداشتن مدارک اقامت بازداشت کردهاند. این پناهجویان روز شنبه تحت تدابیر شدید امنیتی به میدان هوایی شهر وان منتقل و از آنجا با پرواز چارتر به افغانستان اخراج شدند.
رسانههای ترکی ادعا کردند که اخراجها مطابق با «روندهای قانونی و با رعایت حقوق بشر» انجام شده است. نهادهای حقوق بشری اما اخراج به افغانستان تحت کنترول طالبان را «خطرناک» و مغایر با تعهدات بینالمللی این کشور میدانند.
پیشتر روزنامه پولیتیکو، اشپیگل و چند رسانه دیگر در گزارش پژوهشی مشترک افشا کردند که پناهجویان افغان و سوری در مراکز اخراج ترکیه مورد ضربوشتم و سواستفاده قرار گرفتهاند.
وزارت داخله ترکیه از آغاز سال جاری میلادی تاکنون بیش از ۳۰ هزار پناهجوی افغان را در شهرهای مختلف این کشور بازداشت و به مراکز اخراج منتقل کرده است.
او تاکید کرد که طالبان نشان دادهاند که قادر به اداره و کنترول کشور نیستند.
درانی افزود که طالبان در همه عرصهها، از جمله امور اجتماعی، اقتصادی و مبارزه با تروریسم، ناکام بودهاند.
او با اشاره به گزارش نهادهای بینالمللی گفت که تحریک طالبان پاکستان که بهگفته او از سوی طالبان افغان حمایت میشود، تهدیدی برای سراسر آسیای جنوبی و مرکزی به شمار میرود.
بهگفته این دیپلومات پیشین، طالبان با سیاستهای خود، انزوای بیشترشان در میان همسایگان، کشورهای منطقه و جامعه جهانی را رقم زدهاند. او افزود که برخورد طالبان با موضوع آموزش دختران و زنان، به افزایش این انزوا انجامیده است.
درانی همچنین گفت که گروههای مخالف طالبان در شمال افغانستان، از جمله در بدخشان، فعالتر شدهاند و ادامه سیاستهای طالبان میتواند به تقویت و اتحاد این جریانهای مسلح کمک کند.
او در بخش دیگری از سخنانش تاکید کرد که پاکستان، با توجه به تجربه گذشته، نباید خود را درگیر مسئله تغییر رژیم در افغانستان کند. این میزگرد بهطور مشخص با محوریت همین موضوع برگزار شده بود.
سفیر سابق پاکستان گفت برخورد طالبان با زنان این گروه را در سطح جهانی منفور کرده است.
مقاومت در شمال ادامه مییابد
امجد علی شیر، سفیر سابق پاکستان در کمبودیا نیز در این میز گرد از مقاومت جبهه آزادی به رهبری یاسین ضیا یادآوری کرد و گفت این نیروها در شمال و بدخشان حضور دارند.
به گفته آقای شیر، بدخشان یک منطقه مهم است که با تاجیکستان، چین و پاکستان مرز مشترک دارد.
این دیپلومات پاکستانی گفت تاکنون تلاشهای جبهات مخالف طالبان دفع شده اما این آغاز کار آنهاست و تلاش برای تغییر رژیم «ادامه خواهد یافت» و متوقف نخواهد شد.
در ماههای اخیر رسانههای پاکستان بهطور گسترده درباره احتمال تغییر رژیم در افغانستان گزارش دادهاند. همزمان با افزایش تنش میان دو طرف، مقامات پاکستانی دیگر از «حکومت موقت» یا «اداره طالبان» نام نمیبرند و اصطلاح «رژیم طالبان» را به کار میبرند. در دو ماه پسین، اسلامآباد بارها به نبود مشروعیت حکومت طالبان و حذف گروههای قومی، اقلیتها و زنان از ساختار قدرت اشاره کرده است.
روابط طالبان و پاکستان وارد مرحله بحران شده است. سه دور گفتوگو میان دو طرف بینتیجه پایان یافته و طالبان به خواستههای پاکستان درباره تحریک طالبان پاکستان پاسخ مثبت ندادهاند. پاکستان خواستار تعهد کتبی طالبان برای توقف حملات این گروه در خاک پاکستان، صدور فتوا علیه جهاد در پاکستان و تحویل رهبران تیتیپی بود، اما طالبان با هیچیک از این مطالبات موافقت نکردهاند. طالبان میگویند مسئله تیتیپی «مشکل داخلی پاکستان» است.
پس از بستهشدن گذرگاههای مرزی توسط پاکستان، طالبان تصمیم به کاهش روابط تجاری با این کشور گرفتند. مقامهای طالبان دستور دادهاند که واردات دارو از پاکستان متوقف شود. طالبان سرگرم گفتوگو با هند برای جایگزینی کالاهای پاکستانی هستند.
با این حال، سفیران پیشین پاکستان در این نشست تاکید کردند که هند نمیتواند جایگزین پاکستان شود، زیرا جغرافیا قابل تغییر نیست.
هند و افغانستان مرز مشترک ندارند و دهلینو برای روابط اقتصادی با افغانستان ناچار است از مسیر بنادر پاکستان یا ایران استفاده کند.
طالبان روی بندر چابهار حساب میکنند، اما این بندر زیر فشار تحریمهای جهانی قرار دارد.
ریاست شرکتهای دولتی که تحت کنترول طالبان فعالیت میکند در خبرنامهای گفت که با اضافهشدن این هواپیماها، روند انتقال کالاها سریعتر، مطمئنتر و اقتصادیتر خواهد شد.
بختالرحمن شرافت، رئیس شرکت هوایی آریانا گفت: «این هواپیماها از نوع بوئینگ یا ایرباس خواهند بود و قیمت هر فروند آنها بین ۲۵ تا ۳۵ میلیون دالر امریکایی برآورد شده است.»
مسئولان شرکت تاکید کردند که این اقدام نهتنها ظرفیت صادراتی کشور را در بخش میوه و سایر محصولات تجاری افزایش میدهد، بلکه کیفیت خدمات ترانزیتی و رقابتپذیری کالاهای افغانی را در بازارهای بینالمللی بهبود خواهد بخشید.
با بستهشدن گذرگاههای مرزی با پاکستان، طالبان تصمیم دارد که دهلیز هوایی با هند را فعالتر کند.
براساس فیصله طالبان، هزینه واردات و صادرات کالاهای تجاری با هند ارزانتر شده است.
عبدالغنی برادر، معاون اقتصادی رئيسالوزرای طالبان، پیشتر خواستار قطع روابط بازرگانی با پاکستان شده و از بازرگانان خواسته بود مسیرهای جایگزین جستوجو کنند.
بختالرحمان شرافت، رئیس شرکت هواپیمایی آریانا میگوید با ارزانتر کردن نرخها، این شرکت قصد دارد تولیدات افغانستان را «با نرخ پایین به هر گوشه جهان» برساند.
