نمایندگی اتحادیه اروپا در افغانستان روز سهشنبه، ۴ قوس ضمن پیوستن به کارزار «جهان را نارنجی کنیم»، با زنان افغان اعلام همبستگی کرد. این اتحادیه در پیامی در صفحه اکس خود، استقامت زنان افغان در برابر چالشها و توانایی آنان برای ساختن یک کشور آباد و مرفه را ستوده است.
روز جهانی محو خشونت علیه زنان هر سال در ۲۵ نوامبر با هدف آگاهیدهی درباره خشونتها، تقویت شبکههای حمایتی از زنان و ترویج فرهنگ جلوگیری از خشونت، گرامی داشته میشود.
نهادهای حقوقبشری، افغانستان تحت کنترول طالبان را یکی از بدترین کشورهای جهان برای زنان توصیف کردهاند. محرومیت زنان از آموزش، اشتغال و کنشگری سیاسی و اجتماعی و تحمیل محدودیتها در فضای عمومی از نمودهای بارز وضعیت زنان در حاکمیت طالبان است.
شماری از حکومتها و بسیاری از نهادهای بیناالمللی و حامی حقوق زنان، سیاستهای عامدانه طالبان در قبال زنان و حذف این قشر را از بدنه اجتماع، سیاست و فرهنگ را مصداق «آپارتاید جنسیتی» میدانند.
پیشتر سازمان ملل اعلام کرد که در چهارسالگی استیلای طالبان «زنان افغان عمر کوتاهتری دارند و از سلامت کمتری برخوردارند» و طالبان نزدیک به ۱۰۰ فرمان ضدزن صادر کرده که نتایجی «ویرانگر» برای زنان و دختران افغان داشته است.
بر اساس ارزیابی سازمان ملل شمار زنانی که در معرض خطر خشونت قرار دارند در کمتر از دو سال تا ۴۰ درصد افزایش یافته و بیش از ۱۴ میلیون زن به خدمات محافظتی و کمکهای فوری نیازمندند.
یوناما تأکید کرده است که زنان افغان با محدودیتهای فزاینده حقوق، تهدید آسیبهای فیزیکی، روانی و اشکال بیسابقه خشونت روبهرویند در حالی که ساختارهای حمایتی از آنان بهسرعت در حال از بین رفتن است.
جورجیت گانیون، سرپرست یوناما و معاون نماینده ویژه سرمنشی ملل متحد برای افغانستان، گفت: «خشونت علیه زنان افغان تنها آن چیزی نیست که دیده و شنیده میشود، بلکه خاموش ساختن صدایشان، بستن دروازههای آینده و سلب حقوقشان نیز خشونت است.»
او از مقامهای طالبان خواست محدودیتهای اعمالشده بر زنان را رفع کنند و از جامعه جهانی خواست تمام روزنههای حمایت حیاتی از زنان افغانستان را باز نگه دارد.
در اعلامیه آمده است که کاهش شدید کمکها سبب توقف یا کاهش چشمگیر خدمات نجاتبخش از جمله خدمات محافظتی، مراقبتهای اولیه روانی، مشاوره حقوقی، سرپناه امن و برنامههای توانمندسازی اقتصادی زنان شده است.
یوناما و اداره زنان ملل متحد در ارزیابی خود از کمبود کمکهای مالی حمایتی به زنان افغان ابراز نگرانی کردهاند.
این دو سازمان میگویند سازمانها به رهبری زنان در سال جاری حدود یکپنجم بودجه خود را از دست داده و تواناییشان برای کمکرسانی محدود شده است.
سوزان فرگوسن، نماینده اداره زنان ملل متحد در افغانستان، هشدار داده است که کاهش منابع مالی همراه با محدودیتهای بیسابقه، ظرفیت سازمانهای زنمحور را برای حمایت از زنان آسیبپذیر بهشدت کاهش میدهد.
سازمان ملل میگوید که شعار ۱۶ روز کارزار محو خشونت در افغانستان با عنوان «هنوز باهم و در کنار زنان افغان» بازتابدهنده استقامت زنان و حضور دوامدار ملل متحد در حمایت از آنان از سال ۲۰۲۱ به اینسو است.
کارزار جهانی امسال بر مبارزه با خشونت دیجیتالی علیه زنان تمرکز دارد و این دو نهادهای ناظر وابسته به سازمان ملل در افغانستان نیز تأکید کردند که برای بسیاری از زنان افغان، دسترسی به ارتباطات دیجیتال یک ضرورت حیاتی است.
در بخشی از اعلامیه آمده است: «قطع ۴۸ ساعته اینترنت در این اواخر اهمیت دسترسی به سهولت های دیجیتالی برای مصونیت، کرامت و ابقای اقتصادی زنان را نشان داد».
سازمان ملل در ارزیابی خود با اشاره به اهمیت نقش اینترنت در زندگی زنان افغانستان میگوید در حالی که زنانی که به تلفن و اینترنت دسترسی ندارند همچنان در معرض آسیب جدیاند.
او گفت از خشونت طالبان به پاکستان پناه برده اما در این کشور با خشونتی دیگر مواجه شده است.
پولیس پاکستان بیش از ۲۰۰ خانواده پناهجوی افغان را از پارک آرژانتین در اسلامآباد اخراج کرده و به حاجیکمپ در این شهر انتقال داده است.
نیروهای پولیس حوالی ساعت یک بامداد سه شنبه به وقت محلی، در زمانی که بسیاری از افراد خوابیده بودند، وارد پارک شدند و بدون آنکه به آنان فرصت جمعکردن وسایل شخصیشان را بدهند، همه را سوار موترهای مسافربری کردند.
این پناهجویان در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال میگویند که در صورت انتقال به افغانستان جانهایشان در خطر است. یکی از این پناهجویان گفت که او بارها علیه طالبان در پاکستان تظاهرات کرده و اکنون از اخراج به افغانستان هراس دارد.
این پناهجویان از نهادهای بینالمللی میخواهند تا جلو اخراج اجباریشان به افغانستان را بگیرند. آنها پاکستان را به نقض حقوق پناهجویان متهم میکنند.
پناهجویان میگویند بیش از سه ماه است که بهدلیل اخراج از خانههای کرایی و فشارهای اداری، جایی برای اقامت نداشته و از ترس حمله پولیس به خانهها و انتقال به اردوگاههای اخراج، به پارک آرژانتین پناه برده بودند.
آنان تاکید دارند که روند رسیدگی به پروندههای شان برای اسکان در کشورهای غربی روشن نیست و نگرانی از بازگشت اجباری به افغانستان، دلیل اصلی پناهبردنشان به این پارک بوده است.
در ماه میزان حکومت پاکستان گفته بود که افغانهای در معرض خطر را اخراج نخواهد کرد.
وزارت داخله پاکستان در ۳۰ میزان گفت از فعالان حقوق بشر، کارمندان پیشین دولت، چهرههای سیاسی، هنرمندان و اقلیتهای مذهبی و خانوادههایی که پرونده انتقال به کشورهای غربی دارند محافظت خواهد کرد.
اما در عمل، دهها فعال حقوق بشر، خبرنگار و کارمند دولت پیشین که بعد از تسلط طالبان بر افغانستان به پاکستان پناه بردهاند، میگویند مورد حمله و آزار و اذیت پولیس قرار گرفتهاند.
مهاجران میگویند پاکستان درخواست ویزای آنان را تمدید نمیکند و با بازداشتهای شبانهروزی آنان را در وضعیت روانی دشوار قرار داده است.
