سخنگوی وزارت خارجه چین روز سهشنبه بار دیگر بر ضرورت حل منازعهها و اختلافات میان پاکستان و اداره طالبان از راه گفتوگو و مشوره تاکید کرد. گوئو جیاکون گفت که چین برای کمک به کاهش تنشها و بهبود روابط میان طالبان و پاکستان آماده است.
گوئو جیاکون از اداره طالبان و پاکستان خواست تا با اتخاذ رویکرد گفتوگو، به کاهش تنشها کمک کنند و برای حفظ صلح و ثبات در منطقه بهطور مشترک همکاری کنند.
چین از بدو حاکمیت طالبان در آگوست ۲۰۲۱، روابط دیپلوماتیک و اقتصادی خود را با این گروه گسترش داده است؛ چنانچه پیشتر سفارت افغانستان در بیجینگ را به نماینده این گروه واگذار کرد.
چین که در منطقه غربی خود با افغانستان و پاکستان هممرز است، همزمان یکی از متحدان استراتژیک پاکستان نیز محسوب میشود.
چین پیشتر نیز همزمان با تشدید تنشها میان اداره طالبان و پاکستان و انجام حملات مرگبار متقابل، اعلام کرد که برای بهبود و توسعه روابط میان دو طرف همکاری خواهد کرد.
شماری از چهرههای سیاسی از جمله احمد مسعود، عبدالرشید دوستم، محمد اسماعیل خان، محمد حنیف اتمر، محمد یونس قانونی، محمد محقق و عطامحمد نور خواهان آغاز مذاکرات بینالافغانی برای صلح، زیر نظر سازمان ملل و جامعه جهانی شدند.
این اعلامیه زیر عنوان «همصدایی ملی احزاب و جریانهای سیاسی افغانستان» روز سهشنبه، ۱۸ قوس در یک نشست آنلاین و با هدف «ارائه طرح مشترک برای حل بحران کنونی افغانستان» منتشر شده است.
سه روز قبل افغانستان اینترنشنال گزارش داد که جمهوری اسلامی ایران در دیدارهایی با مقامات پیشین افغانستان، مخالفان طالبان را به سازش با این گروه تشویق میکند. در این گزارش آمده بود که قرار است اعلامیه مشترک «همصدایی ملی» نیز منتشر شود.
در این اعلامیه، امضاکنندگان تأکید کردهاند که بحران افغانستان باید از راه مذاکرات و یک توافق پایدار بینالافغانی حل شود و این روند با میزبانی سازمان ملل متحد و حمایت شورای امنیت، کشورهای منطقه و جامعه جهانی برگزار گردد.
در اعلامیه گفته شده که توافق سیاسی باید الزامآور باشد و صلح پایدار، آشتی ملی و ایجاد یک نظام مشروع را تضمین کند. همچنان تأکید شده است که «رعایت مفاد توافق باید شرط اصلی برای شناسایی مشروعیت هر حکومت در افغانستان باشد» و «نقش زنان و نسل جوان در گفتوگوها تضمین شود.»
اعلامیه بر اعاده حاکمیت ملی از طریق یک نظام مشروع مردمی تأکید کرده و از تلاش هماهنگ نیروهای سیاسی و مدنی برای رسیدن به توافقات همهشمول و برگزاری انتخابات آزاد و سراسری سخن گفته است.
در اعلامیه همچنین بر تدوین قانون اساسی جدید، پاسداری از استقلال و تمامیت ارضی و «جلوگیری از تبدیل شدن افغانستان به میدان رقابت بیگانگان» تأکید شده است.
امضاکنندگان احقاق حقوق بشری و مبارزه با تبعیض را از اولویتهای اصلی دانسته و رفع محرومیت زنان و دختران از آموزش و کار، توقف بازداشت و شکنجه کارمندان حکومت پیشین، جلوگیری از غصب ملکیتها و کوچهای اجباری، جلوگیری از فروش منابع طبیعی بدون نظارت مردمی و رفع محدودیتهای غیرقانونی بر آزادی بیان را اقدامات فوری خواندهاند.
در بخش دیگر اعلامیه، امضاکنندگان خواستار افزایش کمکهای بشردوستانه و شفافیت در رساندن این کمکها شده و از گروه حاکم خواستهاند که محدودیتها بر کار زنان را بردارد و عواید ملی را بهگونه شفاف برای رسیدگی به نیازهای شهروندان آسیبپذیر مصرف کند. از کشورهای کمککننده نیز خواسته شده که برای جلوگیری از سوءاستفاده از کمکهای بشری تلاشهای خود را بیشتر سازند و دولتهایی که کمکهایشان را متوقف کردهاند، این روند را تحت نظارت یک کمیته بیطرف از سر بگیرند.
در این اعلامیه، از طالبان خواسته شده که به خواستههای مردم درباره بازگرداندن حاکمیت ملی، حل بحران از مسیر گفتوگوهای بینالافغانی و رعایت حقوق بشر بهویژه حقوق زنان پاسخ دهند. امضاکنندگان هشدار دادهاند که در غیر آن، مردم افغانستان از گزینههای مشروع برای رهایی کشور از وضعیت موجود استفاده خواهند کرد.
در پایان، از نیروهای سیاسی و مدنی خواسته شده که از اهداف همصدایی ملی حمایت کنند و از کشورهای همسایه، منطقه و جامعه جهانی نیز درخواست شده که از خواستههای مردم افغانستان پشتیبانی کنند. همچنین از سازمان ملل خواسته شده که زمینه مشارکت جامعه سیاسی و مدنی افغانستان را در روند سیاسی تحت رهبری این سازمان فراهم سازد.
اخیرا برخی از چهرههای سیاسی مخالف طالبان به ایران رفتهاند. ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان که از چهرههای نزدیک به هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان است نیز به ایران سفر کرده است.
اما تاکنون خبری از گفتوگوی مستقیم طالبان و مخالفان گزارش نشده است.
ایران نگران است که پاکستان با حمایت از اپوزیسیون افغانستان، رژیم طالبان را تضعیف کند. به باور بسیاری از تحلیلگران، جمهوری اسلامی فروپاشی رژیم طالبان را به نفع خود نمیبیند
بکتاش سلطانی، پناهجوی ۲۸ ساله افغان، که به دو فقره تجاوز به دو دختر ۱۴ ساله و یک فقره آزار جنسی در منطقه بولتون بریتانیا متهم شده، قرار است روز سهشنبه در دادگاه حاضر شود. گفته میشود متهم پیش از ملاقات با این دختران نوجوان، از طریق اینترنت با آنان در تماس بوده است.
بنابر گزارش رسانههای بریتانیایی، هر دو دختر نوجوان تحت حمایت تیمهای صحی قرار گرفته و پولیس همچنان در حال بررسی کامل ابعاد این رویداد است.
پولیس گفته است در پیوند با این قضیه، فرد دیگری تحت تعقیب نیست.
هلن کریچلی، فرمانده پولیس منطقه بولتون بریتانیا، گفته است: «این گزارش عمیقا نگرانکننده است و اولویت ما حمایت از این دو دختر نوجوان و خانوادههایشان در چنین شرایط دشوار است.»
این در حالیست که روز گذشته نیز دو پناهجوی نوجوان افغان به اتهام تجاوز به یک دختر ۱۵ ساله در بریتانیا به حبس طولانی محکوم شدند.
بیشتر بخوانید: دو نوجوان افغان به جرم تجاوز جنسی در بریتانیا زندانی شدند
افزایش جرایم مرتبط به پناهجویان، بار دیگر فشارها بر حکومت کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا، برای جلوگیری از ورود پناهجویان «غیرقانونی» را افزایش داده است.
سازمان گزارشگران بدون مرز با انتشار گزارش سالانه خود میگوید که روزنامهنگاری در افغانستان تحت کنترول طالبان، با سانسور بیامان خفه شده است. به گفته این سازمان، از زمان بازگشت طالبان به قدرت، بیش از ۱۶۵ فعال رسانهای بازداشت شدهاند. ۲۵ نفر آنها در سال ۲۰۲۵ بازداشت شدهاند.
روزنامهنگارانی که مجبور به تبعید شدهاند
این سازمان روز سهشنبه، ۱۸ قوس گزارش سالانه خود را منتشر کرد. در این گزارش آمده است که به دلیل جنگها و سیاستهای سرکوبگرانه علیه روزنامهنگاران، تعداد فزایندهای از فعالان رسانهای مجبور به تبعید شدهاند. به گفته این سازمان، کشورهایی مانند افغانستان، روسیه و بلاروس همچنان در حال پاکسازی قلمرو خود از تمام رسانههای مستقل هستند، در حالی که سایر کشورها، مانند السالوادور، در ۱۲ ماه گذشته بهویژه خصمانه عمل کردهاند.
روزنامهنگارانی که بازگردانده یا رها شدهاند
در این گزارش آمده است از زمانی که طالبان پس از سقوط کابل در سال ۲۰۲۱ سرکوب رسانهها را شدت بخشید، روزنامهنگارانی که مجبور به تبعید شدهاند، بیش از پیش با رد ویزا از سوی کشورهایی که به آنها پناه میدهند، مواجه شدهاند.
خبرنگاران بدون مرز گفته است که مقامات پاکستان نه تنها از تمدید ویزای اقامت روزنامهنگاران افغان خودداری کردهاند، بلکه سیاست اخراج را نیز اعمال کردهاند. از میان روزنامهنگاران افغان مقیم پاکستان که توسط سازمان خبرنگاران بدون مرز حمایت میشوند، بیش از ۲۰ نفر در سال ۲۰۲۵ به افغانستان بازگردانده شدند؛ جایی که با خطر پیگرد قانونی، زندان و حتی شکنجه مواجه هستند.
کمک به روزنامهنگارانی که مجبور به تبعید شدهاند
گزارشگران بدون مرز تاکید کرده است بیش از نیمی (۵۱ درصد) از روزنامهنگارانی که در سال ۲۰۲۵ برای دریافت کمکهای اضطراری سازمان خبرنگاران بدون مرز درخواست داده بودند، افرادی بودند که مجبور به تبعید شده بودند. آنها از ۴۴ کشور مختلف بودند. سه کشور شامل افغانستان، روسیه و سودان کشورهای هستند که بیشترین درخواست را داده بودند.
طبق این گزارش، افغانستان با ۱۳۴ مورد جدید بهطور قابل توجهی بیشترین تعداد را داشته است. روسیه (۴۸ نفر) و سودان (۲۱ نفر) کشورهای دوم و سوم هستند.
خبرنگاران بدون مرز گفته است این خبرنگاران با چالشهای عظیمی که با آن مواجهاند. با این وجود، ۵۵ درصد از این روزنامهنگاران همچنان در تبعید به کار خبرنگاری خود ادامه دادهاند. علاوه بر این، از بیش از ۴۰ رسانهای که طی ۱۲ ماه گذشته توسط دفتر کمکهای خبرنگاران بدون مرز حمایت شدهاند، ۱۹ رسانه تولید اخبار را در تبعید ادامه داده و تولید محتوا کردهاند.
در این گزارش آمده است که در حال حاضر دستکم هفت خبرنگار در زندان طالبان به سر میبرند.
گزارش در پایان نتیجهگیری میکند: «سال ۲۰۲۵ بهعنوان سالی در یادها خواهد ماند که آزادی مطبوعات در برابر چشمان ما از میان رفت.»
سازمان گزارشگران بدون مرز خواستار اعمال تحریمهای هدفمند علیه مقامها و نهادهایی شد که مسئول نظارت، سرکوب و بازداشت روزنامهنگارانند.
عبدالله قرلق، سخنگوی شوراى عالى مقاومت ملى براى نجات افغانستان میگوید سه جریان بزرگ سیاسی مخالف طالبان به توافق رسیده و برای عبور از بحران همصدا شدهاند. به گفته او، شورای عالی مقاومت ملی برای نجات، مجمع ملی برای نجات و حرکت ملی برای صلح و عدالت اعلامیه مشترکی صادر خواهند کرد.
سخنگویان این جریان میگویند برای اولین بار طیف وسیعی از رهبران جهادی و مقامهای تکنوکرات دولت سابق کنار هم آمدهاند. آنان این توافق را «فرصت طلایی برای برقراری صلح پایدار» میخوانند.
در این همصدایی سه جریان سیاسی شامل است؛ حرکت ملی برای صلح و عدالت با رهبری حنیف اتمر، در رهبری شورای عالی مقاومت ملی برای نجات افغانستان چهرههای چون احمد مسعود و عطامحمد نور و یونس قانونی و در رهبری مجمع ملی برای نجات محمد محقق و عبدالرشید دوستم و دیگر رهبران حضور دارند.
این توافق در حالی اعلام میشود که سه روز قبل افغانستان اینترنشنال گزارش داد جمهوری اسلامی ایران در دیدارهایی با مقامات پیشین افغانستان، مخالفان طالبان را به سازش با این گروه تشویق میکند.
اخیرا برخی از چهرههای سیاسی مخالف طالبان به ایران رفتهاند.
ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان که از چهرههای نزدیک به هبتالله آخندزاده است نیز به ایران سفر کرده است.
یرکین توکوموف، نماینده ویژه قزاقستان برای افغانستان، در دیدار با سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان، بر تقویت امنیت مرزها، مبارزه با موادمخدر و تداوم همکاریها در بخش ساخت خط آهن از مسیر ترکمنستان تاکید کرده است. حقانی نیز خواستار همکاریهای منطقهای قزاقستان شده است.
عبدالمتین قانع، سخنگوی وزارت داخله طالبان، روز سهشنبه، ۱۸ قوس در صفحه اکس خود از دیدار سراجالدین حقانی با نماینده ویژه قزاقستان خبر داده است.
به گفته قانع، یرکین توکوموف از گسترش تجارت دوجانبه میان افغانستان و قزاقستان، گسترش روابط دوجانبه و حمایت از اجرای پروژههای مهم اقتصادی مانند خط آهن، حمایت کرده است.
سراجالدین حقانی نیز روابط میان دو کشور را ستوده و گفته که «افغانستان در مسیر صلح، تجارت و پیشرفت قرار دارد و از قزاقستان انتظار حسن نیت و همکاریهای منطقهای را دارد.»
هرچند قزاقستان نیز همچون سایر کشورهای جهان تاکنون اداره طالبان را بهرسمیت نشناخته است، اما در ماه جون ۲۰۲۴ طالبان را از فهرست گروههای تروریستی خود خارج کرد.
قزاقستان همچنین روابط دیپلوماتیک و اقتصادی خود را نیز با اداره طالبان محفوظ نگه داشته و پیشتر دیپلومات طالبان را بهعنوان سرقنسول افغانستان در آستانه پذیرفت.