مرکز خبرنگاران افغانستان میگوید که دو خبرنگار افغان پس از ۹ ماه حبس از زندان بگرام آزاد شدهاند، اما تلویزیون خصوصی رسا که این دو نفر در آن کار میکردند، همچنان بسته است و اجازه فعالیت مجدد را دریافت نکرده است.
به گفته این نهاد، غلام محیالدین صاحبزاده، مدیر مسئول، و جهادمل حبیبی، گزارشگر تلویزیون رسا، حوالی ساعت چهار بعد از ظهر روز ۲۴ قوس از زندان آزاد شدند.
استخبارات طالبان این دو خبرنگار افغان را روز ۳۰ دلو سال گذشته در کابل به اتهام «تبلیغات علیه نظام» طالبان بازداشت کرد. مرکز خبرنگاران افغانستان میگوید که در جریان این بازداشت، کمپیوترهای تلویزیون رسا ضبط و دفتر این رسانه بسته شد.
بنا به گزارشها، دادگاه طالبان این دو خبرنگار را در ۴ حمل امسال به ۱۰ ماه زندان محکوم کرده بود. مرکز خبرنگاران گفت که دادگاه این دو خبرنگار در غیاب وکیل مدافع انجام شده و ناعادلانه بوده است.
تلویزیون خصوصی رسا در سال ۱۳۹۸ در کابل راهاندازی شد و گزارشهای اجتماعی و روزمره تولید میکرد.
مرکز خبرنگاران افغانستان از طالبان خواسته که به این تلویزیون دوباره اجازه فعالیت بدهد.
این نهاد افزوده است که در حال حاضر دستکم پنج خبرنگار و فعال رسانهای در افغانستان در بازداشت بهسر میبرند و برخی از آنان از سوی محاکم طالبان به زندان محکوم شدهاند.
این در حالی است که مهاجر فراهی، معین نشراتی وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان، به تازگی در گفتوگویی با روزنامه بنگلادشی پروتوم اَلو مدعی شده که در حال حاضر هیچ خبرنگار در افغانستان در بازداشت نیست.
بنا به اطلاعات موجود، دستکم پنج خبرنگار در زندانهای طالبان حبس میکشند و افغانستان از نظر سانسور و سرکوب بدترین کشور برای خبرنگاران در جهان است.
آقای فراهی به روزنامه بنگلادشی «پروتوم اَلو» که روز دوشنبه نشر شد، گفت که پس از بهقدرت رسیدن این گروه، «حتی یک خبرنگار هم کشته نشده» و در حال حاضر «هیچ خبرنگاری در افغانستان زندانی نیست.»
سازمان گزارشگران بدون مرز اخیراً در گزارش سالانه خود گفت که روزنامهنگاری در افغانستان تحت کنترول طالبان، با سانسور بیامان خفه شده است. به گفته این سازمان، از زمان بازگشت طالبان به قدرت، بیش از ۱۶۵ فعال رسانهای بازداشت شدهاند.
تنها۲۵ نفر آنها در سال ۲۰۲۵ بازداشت شدهاند.
نی در تبعید، یک سازمان مدافع رسانهها با اشاره به این گزارش گفت که هیچ کشوری به اندازه افغانستان برای خبرنگاران خطرناک نیست. به گفته این سازمان، افغانستان به بزرگترین زندان روزنامهنگاران در جهان تبدیل شده است.
خبرنگاران زندانی
گزارشهای نهادهای حامی رسانهها، ادعای معین نشرات وزارت اطلاعات و فرهنگ طالبان را زیر سوال بردهاند.
مرکز خبرنگاران افغانستان گفت که تا عصر روز دوشنبه، ۲۴ قوس ۷ خبرنگار افغان در زندانهای طالبان به سر میبردند. احمد قریشی رئیس مرکز خبرنگاران در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال گفت که طالبان ۲ خبرنگار افغان را روز دوشنبه از زندان آزاد کرد اما ۵ خبرنگار دیگر اکنون در زندان طالبان به سر میبرند.
آقای قریشی گفت که غلام محیالدین صاحبزاده، مدیر مسئول و جهادمل حبیبی، گزارشگر تلویزیون خصوصی «رسا» در کابل بعد از ۱۰ ماه از زندان بگرام آزاد شدند اما به تلویزیون رسا تاکنون اجازه فعالیت مجدد داده نشده است.
دو خبرنگار افغان به نامهای مهدی انصاری و حمید فرهادی ماههاست که در زندان طالبان نگهداشته شدهاند. آقای انصاری از ۱۴ میزان سال گذشته و حمید فرهادی از ۱۳ سنبله پارسال در زندانهای طالبان به سر میبرند.
به گفته این نهاد، طالبان این دو خبرنگار را به اتهام همکاری با رسانههای افغانستان در خارج زندانی کرده است.
فراهی: در امریکا هم آزادی بیان مطلق نیست
معاون وزارت فرهنگ طالبان در دفاع از سانسور رسانهها در افغانستان گفت که «تمام کشورها شرایطی را برای کار رسانهها تعیین کردهاند. شما در امریکا نیز نمیتوانید هر حرف را بزنید.»
او گفت که رسانهها در افغانستان به شرط بر رعایت «ارزشهای اسلامی، ارزشهای ملی و تمامیت ارضی کشور» اجازه فعالیت دارند.
فراهی گزارشهای سازمانهای بینالمللی درباره سانسور و سرکوب رسانهها در افغانستان را رد کرد و مدعی شد که «کشورهای غربی به ویژه امریکا از رسانهها و خبرنگاران برای اهداف سیاسی به منظور اعمال نفوذ» بر اداره طالبان استفاده میکنند.
نی در تبعید باور دارد که طالبان رسانههای داخل کشور را به ابزار تبلیغاتی خود تبدیل کرده است.
طالبان در ۱۵ آگست سال ۲۰۲۱ دوباره قدرت را در افغانستان بهدست گرفت. از آن زمان، شمار زیادی از خبرنگاران افغانستان را ترک کردند.
سازمان گزارشگران بدون مرز گفته است که بیش از نیمی، معادل ۵۱ درصد، از روزنامهنگارانی که در سال ۲۰۲۵ برای دریافت کمکهای اضطراری این سازمان درخواست داده بودند، افرادی بودند که مجبور به تبعید شده بودند. به گفته این سازمان، این درخواستها از ۴۴ کشور مختلف ثبت شده و افغانستان، روسیه و سودان در میان کشورهایی قرار دارند که بیشترین شمار درخواستها را داشتهاند.
طبق این گزارش، افغانستان با ۱۳۴ مورد جدید بهطور قابل توجهی بیشترین تعداد را داشته است. روسیه (۴۸ نفر) و سودان (۲۱ نفر) کشورهای دوم و سوم هستند.
