تصویر یک دانشآموز دختر ده ساله افغان، بهعنوان عکس سال ۲۰۲۵ یونیسف انتخاب شد. هیئت داوران در مراسم اهدای جایزه که روز جمعه در برلین برگزار شد، این عکس را نمادی از «مقاومت خاموش و پایداری دختران افغان» در برابر محدودیتهای آموزشی طالبان دانستند.
در این تصویر، هاجره، دختر دهساله از ولایت ننگرهار، با قلم و کاغذ در دست و نگاهی متمرکز بر کتاب درسیای که روی زمین باز شده، در حال آموختن دیده میشود؛ با وجود آنکه میداند امکان ادامه تحصیل رسمی برایش فراهم نخواهد بود.
از زمان بازگشت طالبان به قدرت، آموزش دختران بالاتر از صنف ششم در افغانستان ممنوع شده است. به این ترتیب، میلیونها دختر در چهار سال گذشته از رفتن به مکتب و تحصیل در دانشگاهها محروم ماندهاند.
هیئت داوران یونیسف اعلام کرده است که این عکس تنها یک لحظه از زندگی یک کودک را نشان نمیدهد، بلکه بازتابدهنده «اراده و ایستادگی میلیونها دختر افغان» است که از حق آموزش محروم شدهاند.
الکه بودنبندر، حامی افتخاری یونیسف آلمان، در اینباره گفت: «تصویر برنده امسال نشان میدهد کودکی برای بسیاری از دختران در افغانستان چه معنایی دارد؛ آنها برای چیزی بجنگند که باید بدیهی باشد: حق یادگیری.»
پیتر ماتیاس گده، رئیس هیئت داوران و عضو کمیته آلمانی یونیسف، نیز گفت: «در تصویر الیز بلانشار از هاجره، مفهومی که اغلب انتزاعی است، کاملاً عینی میشود: کرامت انسانی. این عکس سرشار از همدلی، احترام و نزدیکی است.»
او افزود: «عکسهای خوب در ذهن میمانند، بهویژه وقتی بدون هیاهو پیام خود را منتقل میکنند.»
داستان پشت عکس
این تصویر بهطور اتفاقی توسط الیز بلانشار، فتوژورنالیست فرانسوی، گرفته شده است. او در سال ۲۰۲۴ همراه با یک سازمان غیردولتی در افغانستان فعالیت میکرد و هاجره را در یک شفاخانه سیار ملاقات کرد. به گفته بلانشار، در منطقهای که این دختر زندگی میکند، خدمات صحی دائمی وجود ندارد.
بلانشار تصمیم گرفت هاجره را تا خانه همراهی کند تا زندگی روزمره او را ثبت کند. او میگوید: «ما زیاد درباره کارهایی که زنان و دختران اجازه انجامش را ندارند صحبت میکنیم، اما من میخواستم نشان بدهم زندگی آنها چگونه جریان دارد؛ چون آنها هنوز زندگی میکنند.»
این عکاس فرانسوی هفت سال در افغانستان کار کرده و با رسانههایی مانند گاردین و نیویارک تایمز همکاری داشته است.
به گفته او، پس از آوردن آب و آمادهکردن غذا، هاجره وسایل مکتبش را بیرون آورد: «آنقدر غرق درس خواندن بود که دیگر به من توجهی نداشت.»
بلانشار میگوید این صحنه در عین زیبایی، تلخ هم بود، زیرا هاجره میداند که احتمالاً بهجای ادامه تحصیل، با ازدواج زودهنگام، فرزندآوری و کار در مزرعه روبهرو خواهد شد. با این حال، به گفته او، «هاجره از یاد گرفتن لذت میبرد.»
هاجره هنوز نمیداند که تصویرش بهعنوان عکس سال یونیسف انتخاب شده است. خانواده او به اینترنت دسترسی ندارند. الیز بلانشار میگوید: «بهمحض اینکه دوباره به افغانستان برگردم، حتماً کاری میکنم که او از این موضوع باخبر شود.»
الیز بلانشار اکنون در کشورهایی مانند میانمار و اوکراین نیز کار میکند، اما میگوید بازگشت به افغانستان برایش مهم است. او توضیح داد: «حتی اگر خبری در صدر رسانهها نباشد، ثبت آنچه در افغانستان میگذرد ضروری است؛ بهویژه اکنون که با کاهش کمکهای امریکا، کمکهای بشردوستانه بهشدت کم شده است.»
بر اساس برآورد یونیسف، در سال ۲۰۲۶ حدود ۲۱٫۹ میلیون نفر در افغانستان، از جمله ۱۱٫۶ میلیون کودک، به کمکهای بشردوستانه نیاز خواهند داشت. زنان، کودکان و گروههای بهحاشیهراندهشده بیش از دیگران در معرض خطر قرار دارند.
در گزارش جدید شورای امنیت سازمان ملل آمده است که هدف داعش خراسان انجام حملات گسترده در سطح جهانی و به نمایش گذاشتن توانایی خود برای جذب نیرو و کمکهای مالی است.
در این گزارش آمده که بربنیاد اطلاعات کشورهای عضو شورای امنیت سازمان ملل، داعش خراسان، تحریک طالبان پاکستانی، القاعده، جنبش اسلامی ترکستان شرقی، جماعت انصارالله، اتحاد المجاهدین پاکستان و سایر گروهها در افغانستان حضور دارند.
به گفته ملل متحد در حال حاضر بیش از ۲۰ سازمان تروریستی بینالمللی و منطقهای در افغانستان فعالاند.
شورای امنیت همچنمین در این گزارش، ادعای طالبان مبنیبر عدم حضور گروههای تروریستی در افغانستان را «بیاعتبار» خواند. کمیته نظارت بر تحریمهای سازمان ملل گفت طیف گستردهای از کشورها به طور مداوم تایید میکنند که گروههای تروریستی در افغانستان فعالاند.
برپایه گزارش، تحریک طالبان پاکستانی حملات زیادی از خاک افغانستان علیه پاکستان راهاندازی کرده است.
شورای امنیت سازمان ملل میگوید که داعش خراسان در بخشهایی از افغانستان مدارس ایجاد کرده و برای کودکان خردسال، بهویژه افراد زیر ۱۴ سال، انتحاری و ایدئولوژی آموزش میدهد. سازمان ملل این روند را نگران کننده میداند.
همزمان با این گزارش، شبکههای خبری پاکستان روز پنجشنبه گزارش دادند که سازمان استخبارات نظامی این کشور (آیاسآی) سلطان عزیز عزام، از اعضای کلیدی و سخنگوی داعش خراسان را در مرز افغانستان و پاکستان بازداشت کرده است.
بر اساس گزارش ملل متحد، داعش خراسان در شمال افغانستان و در ساحات نزدیک به مرز پاکستان، از مدرسههای دینی برای تحت تاثیر قرار دادن کودکان استفاده کرده و دورههای ویژه آموزش انتحاری برای افراد خردسال ایجاد کرده است.
در ماه سنبله امسال، عبدالحق وثیق، رئیس استخبارات طالبان، ادعا کرد که مراکز گروههایی چون داعش در بیرون از افغانستان قرار دارد. او هشدار داده بود اگر جامعه جهانی به این موضوع توجه نکند، بهای سنگینی خواهد پرداخت.
مقامات طالبان بارها پاکستان را به حمایت از داعش متهم کردهاند.
رئیس استخبارات طالبان گفته بود «امروز داعش در افغانستان پایگاه واقعی نداشته و هیچ منطقهای را در اختیار ندارد. حملات اخیر این گروه در داخل کشور یا منطقه، از بیرون طراحی میشود.»
منابع در ولایت قندهار به افغانستان اینترنشنال گفتند که حقانی به گونه غیرمنتظره به این ولایت سفر کرده است.
یک منبع گفت که حقانی برای فاتحه مادر بزرگ ملا یعقوب، وزیر دفاع طالبان و فرزنده ملا عمر به قندهار رفته است.
سخنگوی طالبان روز شنبه اعلام کرد که مادر ملا عمر مجاهد، بنیانگذار و رهبر سابق طالبان درگذشته است. مراسم تشییع جنازه و فاتحه مادر ملا عمر روز یکشنبه و مراسم فاتحه او دوشنبه هفته جاری در قندهار برگزار شد.
منابع محلی، ویدیوهای حقانی در مسجد عینومینه را با افغانستان اینترنشنال شریک کردهاند.
سراجالدین حقانی در نماز جمعه این مسجد شرکت کرده و با شماری از مردم دیدار داشته است. در این ویدیوها دیده میشود که نمازگزاران از او استقبال و اطرافش را حلقه زدند.
سفر حقانی به قندهار در حالی انجام شده که اخیراً اختلافات داخلی میان رهبران طالبان افزایش یافته است. این اختلافات پس از اظهارات کمپیشینه حقانی در ولایت خوست برجستهتر شد.
وزیر داخله طالبان در سخنرانی خود در خوست، از شیوه برخورد طالبان با مردم به شدت انتقاد کرد. او از آنچه «حکومت ترس و ارعاب» خواند، انتقاد کرد و گفت: «ما که خود در گذشته از سوی امپراتوران دنیا محکوم شده بودیم، اکنون تحمل و برداشت نداریم و مردم را محکوم و ذلیل میگردانیم.»
پس از سخنان تند سراجالدین حقانی، اعضای جناح قندهار و چهرههای نزدیک به هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان، واکنش نشان دادند.
ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان و از چهرههای نزدیک به هبتالله آخندزاده، در سخنرانیای در یک مدرسه جهادی در کابل نسبت به «بیاعتمادی» و «اختلاف» در میان طالبان هشدار داد و تأکید کرد که بقای اداره طالبان تنها با حفظ «وحدت» امکانپذیر است.
همچنین ملا برادر، معاون اقتصادی طالبان، و ملا یعقوب، وزیر دفاع این گروه، بر تداوم و بقای اداره طالبان تأکید کردند.
شورای امنیت سازمان ملل متحد در گزارش تازه خود اعلام کرده است که فرمانهای هبتالله آخندزاده در سراسر افغانستان بهگونه یکسان تطبیق نمیشود. بر اساس این گزارش، رهبران قدرتمند طالبان، از جمله اعضای شبکه حقانی، در عمل آزادی گستردهای دارند و میتوانند برخلاف دستورهای رهبر عمل کنند.
این نخستینبار نیست که حقانی پس از انتقاد از هبتالله به قندهار میرود. او چندی پیش نیز پس از حملات رسانهای به رهبر طالبان، سرزده به قندهار رفته بود.
آصف درانی روز جمعه، ۲۸ قوس در یادداشتی نوشت که رهبر و مقامات طالبان مسئول «رنج چهار دهه مرگ و ویرانی» هستند.
براساس گزارش تازه سازمان ملل، نرخ بیکاری در افغانستان به ۷۵ درصد رسیده و بیش از ۹۰ درصد جمعیت این کشور زیر خط فقر زندگی میکنند.
بر اساس این گزارش، بیش از ۷۰ درصد مردم افغانستان به کمکهای بشردوستانه وابستهاند، اما این کمکها نیز به گونه چشمگیری کاهش یافتهاند.
آصف درانی در واکنش به این گزارش نوشت که افغانستان به پناهگاهی برای گروههای ترورستی تبدیل شده که برای همسایگانش تهدید فوری به شمار میرود.
این مقام پیشین دولت پاکستان نوشت: «متاسفانه، مقامات طالبان و مدافعان آنها یا واقعیتهای موجود را نمیدانند یا با این گروهها [تروریستان] همدست هستند.» او اضافه کرد که مشخص نیست رهبر طالبان از واقعیت موجود آگاهی ندارد یا «آنچه در صحنه تروریسم اتفاق میافتد، از حمایت او برخوردار است.»
شورای امنیت سازمان ملل در گزارشی نوشت که در حال حاضر بیش از ۲۰ سازمان تروریستی بینالمللی و منطقهای در این کشور از جمله القاعده، تیتیپی، حرکت اسلامی ترکستان، جنبش اسلامی اوزبیکستان و جماعت انصارالله در این کشور حضور دارند.
بر بنیاد این گزارش، داعش خراسان با استفاده از ابزارهای نوین، از جمله هوش مصنوعی، فعالیتهای آموزشی و تبلیغاتی خود در افغانستان را گسترش داده و از این فناوری برای تولید دستورالعملهای آموزشی، از جمله آموزش ساخت بمبهای دستساز، استفاده میکند.
طالبان اما، حضور نیروهای خارجی و فعالیت گروههای تروریستی در افغانستان را رد کرده است.
