گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان، خواستار تحقیقات مستقل درباره ترور نظامیان پیشین افغان در تهران شد. ریچارد بنت تاکید کرد که عاملان قتل جنرال اکرامالدین سریع و محمدامین الماس باید شناسایی و محاکمه شوند.
آقای بنت روز دوشنبه، هشتم جدی، در یادداشتی در شبکه اکس نوشت که به شدت نگران ترور نظامیان پیشین افغان در ایران است.
حدود پنج روز از ترور نظامیان پیشین افغان در تهران میگذرد اما جمهوری اسلامی تاکنون نتایج تحقیقات خود را در این مورد منتشر نکرده است.
جنرال اکرامالدین سریع، فرمانده پیشین پولیس افغانستان، و محمدامین الماس، از فرماندهان ضدطالبان، شام چهارشنبه هفته گذشته در شهرک ولیعصر تهران ترور شدند. کمتر از چهار ماه قبل، معروف غلامی، یکی از فرماندهان نظامی نزدیک به اسماعیل خان، از فرماندهن جهادی، در شهر مشهد ترور شده بود.
اداره طالبان تاکنون در پیوند به این ترورها واکنشی نشان نداده است. مخالفان طالبان این گروه را عامل ترور نظامیان پیشین در تهران میدانند.
در همین حال، سخنگوی وزارت خارجه ایران پنج روز پس از ترور جنرال اکرامالدین سریع و محمدامین الماس در تهران، به این رویداد واکنش نشان داد. اسماعیل بقایی گفت که تحقیقات نهادهای امنیتی جمهوری اسلامی درباره ترور دو شهروند افغانستان در تهران ادامه دارد. او این رویداد را محکوم کرد.
در همین حال، حسین خوشاقبال، فرماندار تهران، پیشتر اعلام کرده بود که بررسیها درباره ترور جنرال اکرامالدین سریع در جریان است. او گفته بود: «در حال بررسی هستیم، اما هنوز به جمعبندی نرسیدهایم» و افزوده بود که نتیجه بررسیها «فردا [یکشنبه]» اعلام خواهد شد. با این حال، برخلاف این وعده، با گذشت دو روز، پولیس تهران هنوز نتایج تحقیقات خود را منتشر نکرده است.
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی روز دوشنبه، هشتم جدی، در یک نشست خبری گفت ایران در برابر هرگونه اقدامی که امنیت جامعه را در معرض خطر قرار دهد، با قاطعیت برخورد خواهد کرد.
آقای بقایی بدون نام بردن و اشاره به سابقه نظامی دو شهروند افغانستان که در تهران ترور شدند، گفت: «امنیت شهروندان خودمان و امنیت هر آن کسی که در ایران زندگی میکند، چه تحت عنوان پناهجو، چه تحت عنوان مسافر و یا هر عنوان دیگری، برای ما فوقالعاده مهم است.»
جنرال اکرامالدین سریع و محمدامین الماس شام چهارشنبه، سوم جدی، در شهرک ولیعصر تهران ترور شدند.
پیشتر سکوت نسبتا طولانی مقامهای جمهوری اسلامی درباره دومین رویداد ترور نظامیان پیشین افغان در ایران، واکنشبرانگیز شده بود.
این رویداد حدود چهار ماه پس از آن رخ داد که یک فرمانده نظامی نزدیک به اسماعیل خان به نام معروف غلامی نیز در مشهد ترور شد.
جمهوری اسلامی روابط نزدیکی با طالبان دارد. مقامهای دو طرف به طور منظم به دو کشور سفر میکنند و نمایندگیهای دیپلوماتیک افغانستان در ایران در کنترول طالبان است.
تاکنون هیچ گروهی مسئولیت این حملات را بر عهده نگرفته است، اما گروههای مخالف طالبان، این گروه را عامل این قتلها میدانند.
اسماعیل بقائی با ابراز تسلیت به خانوادههای دو نظامی افغان، گفت: «به هیچ عنوان اجازه نخواهیم داد امنیت جامعه و کسانی که در جامعه ما زندگی میکنند، مورد خدشه قرار بگیرد.»
او این حمله را محکوم کرد و افزود: «دستگاه دیپلوماسی هرگاه لازم باشد در این موضوع ورود خواهد کرد.»
هرچند پیشتر حسین خوشاقبال، فرماندار تهران، گفته بود که جمهوری اسلامی نتایج بررسی خود درباره ترور این دو نظامی سابق افغان را تا روز یکشنبه اعلام خواهد کرد، اما تاکنون اطلاعاتی در این مورد منتشر نشده است.
یک منبع آگاه تأیید کرد که بازداشت آقای محمدی حدود دو هفته پیش انجام شده است. طالبان تاکنون در این باره اظهار نظری نکرده است.
از زمان تسلط طالبان در اسد ۱۴۰۰، نظامیان پیشین افغانستان با بازداشتهای خودسرانه، شکنجه و ترورهای فراقانونی روبهرو بودهاند. این تهدیدها تنها به داخل کشور محدود نمانده و در ماههای اخیر چندین مورد ترور نیروهای پیشین امنیتی در ایران نیز ثبت شده است.
بر اساس یافتههای تحقیقی افغانستان اینترنشنال، نظامیان پیشین پس از اخراج از ایران نیز در معرض بازداشت و قتلهای فراقانونی قرار دارند. این گزارش دستکم شش مورد قتل و ۱۱ مورد بازداشت اخراجشدگان را مستند کرده، هرچند احتمال میرود شمار واقعی قربانیان بیشتر باشد.
