روزنامه پاکستانی اکسپرس تریبون گزارش داد که طالبان زیر فشار کشورهای میانجی مانند قطر و ترکیه، گامهایی را برای کاهش تنش با پاکستان و رسیدگی به نگرانیهای امنیتی این کشور برداشته است.
به نوشته این روزنامه، با وجود بنبست آشکار در روابط میان طالبان و پاکستان، دیپلوماسی پشتپرده به کاهش لحن تند و تاکید بر گفتوگو بهجای تقابل انجامیده است.
اکسپرس تریبون به نقل از منابع خود نوشت که کشورهای میانجی تلاش کردهاند دو طرف دستکم از شدت حملات لفظی به یکدیگر بکاهند تا فضای مثبتی برای گفتوگو ایجاد شود. به گفته این منابع، میانجیگران اداره طالبان را قانع کردهاند اقداماتی مانند صدور فتوا و انتشار بیانیهای صریح در خصوص جلوگیری از فعالیت تیتیپی در خاک افغانستان، انجام دهد.
کشورهای قطر، ترکیه، عربستان، ایران، امارات متحده عربی و چین، برای کاهش تنش بین طالبان و پاکستان نقش میانجی را بازی کردهاند. قطر، ترکیه و عربستان رسما میزبان مذاکرات و گفتوگوهای هیئتهای طالبان و پاکستان بودهاند. ایران، امارات و چین نیز در این زمینه دخیل بودهاند.
به نوشته اکسپرس تریبون، تنشها پس از صدور فتوای شورای علمای طالبان درباره ناروا بودن جنگ در پاکستان کاهش یافته است. شورای علمای طالبان ماه قبل در نشستی در کابل اعلام کرد که مشارکت افغانها در جنگهای بیرونمرزی ناروا است.
اندکی پس از صدور این فتوا، سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان به پاکستان اطمینان داد که از خاک افغانستان علیه هیچ کشور دیگری استفاده نخواهد شد. مقامهای پاکستانی این اظهارات را بخشی از تلاش گستردهتر برای کاهش تنشها و احیای اعتماد از دست رفته تلقی کردهاند.
اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، روز شنبه از سخنان حقانی استقبال کرد و تاکید او بر حل مسائل از راه مذاکره بهجای رویارویی را ستود.
طالبان نیز بهسرعت به اظهارات اسحاق دار واکنش نشان داد. سراجالدین حقانی روز یکشنبه از سخنان دار و همچنان از بیانیه جداگانه علمای دینی پاکستان در کراچی استقبال کرد. او بر اهمیت تعامل تاکید کرده و آمادگی اداره طالبان را برای استفاده از مسیرهای غیرنظامی برای کاهش تنشها نشان داد.
پیش از این، امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، نیز از بیانیه علمای پاکستانی استقبال کرده و گفته بود اسلامآباد باید به صدای علمای دینی گوش دهد که خواستار کاهش تنش هستند.
اکسپرس تریبون نوشت که مراجع دینی در دو سوی منازعه در ایجاد فضای اعتماد و کاهش تنش نقش فعالی ایفا کرده است. مراجع دینی در حالی دست به کار شده که پیش از این، گفتوگوهای دیپلوماتیک به نتیجه نرسیده است. گفتوگوهای رسمی میان پاکستان و طالبان در دوحه، استانبول و عربستان سعودی بدون هیچ دستآوردی پایان یافته است.
پاکستان بارها تاکید کرده است که بهبود روابط منوط به اقدامهای قابل راستیآزمایی اداره طالبان علیه تیتیپی است. اسلامآباد مدعی است تیتیپی از خاک افغانستان بر نیروهای امنیتی این کشور حمله میکند.
اما طالبان همواره گفته است که اجازه نمیدهد از خاک افغانستان علیه هیچ کشوری استفاده شود.
اسحاق دار در سخنانی درباره تحولات اخیر امنیتی گفت که اسلامآباد رویدادهای هفتهها و ماههای گذشته را بهدقت زیر نظر دارد و تاکید کرده است که هرگونه بهبود روابط به پایبندی طرف افغان به تعهداتش بستگی دارد.
او گفت: «آنها[طالبان افغان] بهخوبی میدانند که اگر برخی از خواستهای ما، بهویژه در زمینه مبارزه با تروریسم، عملی شود، تاثیر آن بسیار چشمگیر خواهد بود.»
دار همچنین از فتوای ملاهای طالبان که جنگ بیرون از قلمرو افغانستان را ممنوع میکند استقبال کرد و آن را قدمی مثبت دانست. او از بیانیه سراجالدین حقانی که بار دیگر بر عدم استفاده از خاک افغانستان علیه دیگر کشورها تاکید کرده بود، قدردانی کرد.
روزنامه نوشت که در حال حاضر، هر دو طرف در حال تنظیم رویکرد خود هستند، از تشدید تنش در عرصه عمومی پرهیز میکنند، از ادبیات آشتیجویانه استفاده کرده و به ملاهای دینی اجازه میدهند نقشی میانجیگرانه ایفا کنند.
اینکه آیا این لحن نرمتر به اقدامهای ملموس در میدان عمل خواهد انجامید یا نه، هنوز روشن نیست.
