ذبیحالله مجاهد، سخنگوی هبتالله آخندزاده اعلام کرد که در سال ۲۰۲۵ معاونان و وزیران اداره طالبان ۹۹ سفر خارجی داشتند. آقای مجاهد گفت که این سفرها با اهداف اقتصادی، تجارتی و روابط دیپلوماتیک صورت گرفته است.
بیش از ۶۰ عضو طالبان به شمول امیرخان متقی، وزیر خارجه و سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان در فهرست تحریمهای سازمان ملل قرار دارند.
با این حال، سازمان ملل در مواردی برای مقامهای ارشد اداره طالبان معافیت سفر صادر کرده است.
ذبیحالله مجاهد همزمان با پایان سال ۲۰۲۵ میلادی، در یادداشتی در شبکه اکس نوشت که طالبان در این سال در بخش دیپلوماسی و روابط با کشورها به «پیشرفتهای خوبی» دست یافته است.
افزایش نیروهای طالبان
سخنگوی اداره طالبان همچنین در آخرین روز سال جاری میلادی، اعلام کرد که شمار نیروهای آموزشدیده وزارت دفاع طالبان در این سال به بیش از ۱۸۱ هزار نفر رسیده است.
مجاهد همچنین نوشت که طالبان در یک سال گذشته ۱۰۰ هزار و ۳۰۰ نیروی پولیس در بخشهای امنیتی، جنایی، سرحدی و لجستیکی آموزش داده است.
کمیساری عالی پناهندگان سازمان ملل گزارشی درباره وضعیت مهاجران بازگشته از ایران و پاکستان منتشر کرد.
این سازمان با بیان اینکه گروههای مختلف بازگشتهگان با چالشهای متفاوت و منحصربهفردی روبهرو اند، گفت افرادی که از ایران برمیگردند از سطوح بالاتری از تحصیلات رسمی، امنیت غذایی بهتر و مسکن بادوامتر برخوردارند.
با این حال، به گفته سازمان ملل مهاجران بازگشته از ایران نیز فرصتهای شغلی کمتری مییابند و با مشکلاتی از جمله محرومیت دختران از آموزش برخورداند.
کمیساری عالی پناهندگان ملل متحد افزود که مهاجران بازگشته از پاکستان با سطوح بالاتری از بدهی روبهرو اند و احتمال بیشتری دارد که به کار روزمزدی متکی باشند.
سازمان ملل گفت که زمان بازگشت نیز بر وضعیت مهاجران تاثیرگذار است. بنابر این گزارش، افرادی که پس از ۲۰۲۵ بازگشتهاند، احتمال بیشتری دارد که کار کوتاهمدت پیدا کنند، اما در زمینه ناامنی غذایی و یافتن مسکن با دشواری بیشتری مواجهاند.
ملل متحد همچنین علاوه کرد که تفاوت آشکاری در وضعیت بازگشتگان زن و افراد دارای معلولیت وجود دارد. در گزاش آمده که ۲۴ درصد از پاسخدهندگان زن نظرسنجی ملل گفتند که منبع درآمد دارند، در حالی که این رقم برای مردان بازگشتکننده ۶۶ درصد بود.
سازمان ملل افزود که از جنوری تا نوامبر ۲۰۲۵، حدود ۱.۸ میلیون افغان از ایران و ۹۰۰ هزار نفر از پاکستان به افغانستان بازگشتهاند.
مدیریت ترافیک طالبان در هرات میگوید تردد ریکشاها از روز شنبه ۱۳ جدی در جادههای عمومی و پررفتوآمد شهر هرات ممنوع میشود. به گفته این اداره، این ممنوعیت شامل تمام ریکشاهای دارای اسناد و بدون اسناد میشود.
مولوی شیرمحمد حجازی، مدیر اداره ترافیک هرات روز سهشنبه، نهم جدی، در گفتوگو با رادیو امید، رسانه نزدیک به طالبان گفت که این تصمیم بهمنظور جلوگیری از ازدحام بیش از حد در جادههای هرات و کاهش رویدادهای ترافیکی اتخاذ شده است.
او افزود که مسیرها و نقاطی که تردد ریکشاها در آنها ممنوع شده، بهطور مشخص تعیین شده و در صورت سرپیچی ریکشاداران از این دستور، سهچرخههای آنان ضبط خواهد شد.
به گفته مدیر ترافیک طالبان در هرات در حال حاضر «حدود ۱۰۰ هزار ریکشا» در این شهر فعالیت میکند، در حالی که هرات ظرفیت تردد کمتر از پنج هزار ریکشا را دارد.
شهرداری هرات به تاریخ ۱۵ قوس تردد ریکشا را محدود کرده بود.
بنا به گزارش خبرگزاریهای محلی، والی طالبان روز گذشته در هرات نشستی در سطح ولایت برگزار کرد و در آن تصمیم گرفته شد که این وسایط تنها میتوانند برای خروج از شهر، تردد خود را از مسیرهای تعیینشده تنظیم کنند.
مدیر ترافیک هرات همچنین گفت که از آغاز هفته، تردد موترهای دارای فرمان دست راست در هرات نیز ممنوع خواهد شد و تنها در صورتی اجازه فعالیت خواهند داشت که مالکان این موترها اسناد جدید دریافت کنند.
ریکشاداران هرات در واکنش به این تصمیم طالبان میگویند که مسافرکشی یگانه راه تامین مخارج زندگی آنها است و اجرای این ممنوعیت، آنان را بیکار میکند.
پس از سقوط دولت پیشین، شمار زیادی از کارمندان دولتی، بهویژه نظامیان سابق، از وظایفشان برکنار یا ناچار به کنارهگیری شدند. شماری از آنان به کارهای کمهزینه و کمدرآمد، از جمله رانندگی ریکشا و انجام کارهای روزمزدی در شهرهای بزرگ، روی آوردند.
روزنامه پاکستانی اکسپرس تریبون گزارش داد که طالبان زیر فشار کشورهای میانجی مانند قطر و ترکیه، گامهایی را برای کاهش تنش با پاکستان و رسیدگی به نگرانیهای امنیتی این کشور برداشته است.
به نوشته این روزنامه، با وجود بنبست آشکار در روابط میان طالبان و پاکستان، دیپلوماسی پشتپرده به کاهش لحن تند و تاکید بر گفتوگو بهجای تقابل انجامیده است.
اکسپرس تریبون به نقل از منابع خود نوشت که کشورهای میانجی تلاش کردهاند دو طرف دستکم از شدت حملات لفظی به یکدیگر بکاهند تا فضای مثبتی برای گفتوگو ایجاد شود. به گفته این منابع، میانجیگران اداره طالبان را قانع کردهاند اقداماتی مانند صدور فتوا و انتشار بیانیهای صریح در خصوص جلوگیری از فعالیت تیتیپی در خاک افغانستان، انجام دهد.
کشورهای قطر، ترکیه، عربستان، ایران، امارات متحده عربی و چین، برای کاهش تنش بین طالبان و پاکستان نقش میانجی را بازی کردهاند. قطر، ترکیه و عربستان رسما میزبان مذاکرات و گفتوگوهای هیئتهای طالبان و پاکستان بودهاند. ایران، امارات و چین نیز در این زمینه دخیل بودهاند.
به نوشته اکسپرس تریبون، تنشها پس از صدور فتوای شورای علمای طالبان درباره ناروا بودن جنگ در پاکستان کاهش یافته است. شورای علمای طالبان ماه قبل در نشستی در کابل اعلام کرد که مشارکت افغانها در جنگهای بیرونمرزی ناروا است.
اندکی پس از صدور این فتوا، سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان به پاکستان اطمینان داد که از خاک افغانستان علیه هیچ کشور دیگری استفاده نخواهد شد. مقامهای پاکستانی این اظهارات را بخشی از تلاش گستردهتر برای کاهش تنشها و احیای اعتماد از دست رفته تلقی کردهاند.
اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان، روز شنبه از سخنان حقانی استقبال کرد و تاکید او بر حل مسائل از راه مذاکره بهجای رویارویی را ستود.
طالبان نیز بهسرعت به اظهارات اسحاق دار واکنش نشان داد. سراجالدین حقانی روز یکشنبه از سخنان دار و همچنان از بیانیه جداگانه علمای دینی پاکستان در کراچی استقبال کرد. او بر اهمیت تعامل تاکید کرده و آمادگی اداره طالبان را برای استفاده از مسیرهای غیرنظامی برای کاهش تنشها نشان داد.
پیش از این، امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان، نیز از بیانیه علمای پاکستانی استقبال کرده و گفته بود اسلامآباد باید به صدای علمای دینی گوش دهد که خواستار کاهش تنش هستند.
اکسپرس تریبون نوشت که مراجع دینی در دو سوی منازعه در ایجاد فضای اعتماد و کاهش تنش نقش فعالی ایفا کرده است. مراجع دینی در حالی دست به کار شده که پیش از این، گفتوگوهای دیپلوماتیک به نتیجه نرسیده است. گفتوگوهای رسمی میان پاکستان و طالبان در دوحه، استانبول و عربستان سعودی بدون هیچ دستآوردی پایان یافته است.
پاکستان بارها تاکید کرده است که بهبود روابط منوط به اقدامهای قابل راستیآزمایی اداره طالبان علیه تیتیپی است. اسلامآباد مدعی است تیتیپی از خاک افغانستان بر نیروهای امنیتی این کشور حمله میکند.
اما طالبان همواره گفته است که اجازه نمیدهد از خاک افغانستان علیه هیچ کشوری استفاده شود.
اسحاق دار در سخنانی درباره تحولات اخیر امنیتی گفت که اسلامآباد رویدادهای هفتهها و ماههای گذشته را بهدقت زیر نظر دارد و تاکید کرده است که هرگونه بهبود روابط به پایبندی طرف افغان به تعهداتش بستگی دارد.
او گفت: «آنها[طالبان افغان] بهخوبی میدانند که اگر برخی از خواستهای ما، بهویژه در زمینه مبارزه با تروریسم، عملی شود، تاثیر آن بسیار چشمگیر خواهد بود.»
دار همچنین از فتوای ملاهای طالبان که جنگ بیرون از قلمرو افغانستان را ممنوع میکند استقبال کرد و آن را قدمی مثبت دانست. او از بیانیه سراجالدین حقانی که بار دیگر بر عدم استفاده از خاک افغانستان علیه دیگر کشورها تاکید کرده بود، قدردانی کرد.
روزنامه نوشت که در حال حاضر، هر دو طرف در حال تنظیم رویکرد خود هستند، از تشدید تنش در عرصه عمومی پرهیز میکنند، از ادبیات آشتیجویانه استفاده کرده و به ملاهای دینی اجازه میدهند نقشی میانجیگرانه ایفا کنند.
اینکه آیا این لحن نرمتر به اقدامهای ملموس در میدان عمل خواهد انجامید یا نه، هنوز روشن نیست.
همزمان با تعلیق روابط تجاری افغانستان و پاکستان، قزاقستان از افزایش چشمگیر صادرات گندم به افغانستان خبر داد. وزارت زراعت قزاقستان اعلام کرد که در دو ماه گذشته، صادرات گندم این کشور به افغانستان بیش از ۳۶ درصد افزایش یافته است.
بر بنیاد گزارش رسانههای قزاقستان، میزان صادرات گندم به افغانستان از ۱۹۰ هزار تُن به ۲۶۰ هزار تُن رسیده است.
در حال حاضر، بخش بزرگی از غلات مورد نیاز افغانستان از کشورهای آسیای مرکزی، بهویژه قزاقستان، تامین میشود. پس از اختلال در راههای تجاری و ترانزیتی با پاکستان، میزان واردات از آسیای مرکزی افزایش یافته است.
راههای تجاری- ترانزیتی افغانستان با پاکستان از دوماه بدین سو مسدود است.
با افزایش فقر در افغانستان، مصرف گندم و آرد نیز بالا میرود. زیرا، نان خشک به غذای اصلی دسترخوان مردم تبدیل میشود.
قزاقستان یکی از تولیدکنندگان بزرگ گندم و غلات در منطقه بهشمار میرود.
بر اساس دادههای شرکت راهآهن قزاقستان که از سوی وزارت زراعت این کشور منتشر شده، قزاقستان از ماه سنبله الی قوس در مجموع ۳.۹ میلیون تُن غله صادر کرده است. این رقم در مقایسه با ۳.۴ میلیون تُن صادرات در دوره مشابه سال گذشته، افزایش قابل توجهی را نشان میدهد.
ظرفیت کل صادرات غله قزاقستان حدود ۱۳ میلیون تُن برآورد میشود و محصولات این کشور به ۴۵ کشور جهان صادر شده است. صفروف، یکی از مقامهای وزارت زراعت قزاقستان، اظهار داشت که صادرات غله نقش مهمی در ثبات بازار داخلی این کشور دارد. زیرا، قزاقستان دو تا سه برابر نیاز داخلی خود غله تولید میکند و به صادرات مازاد خود نیاز دارد.
پولیس مرسیساید در بریتانیا اعلام کرد که یک مرد ۲۰ ساله افغان پس از حمله به پنج نفر در سالون انتظار شفاخانه نیوتون دستگیر شده است. پولیس اعلام کرد که مهاجم در حمله از یک وسیله فلزی استفاده کرده است.
این رویداد روز دوشنبه هشتم جدی، حوالی ساعت ۱۲ به وقت محلی رخ داده است.
در اطلاعیه پولیس آمده است که پناهجوی افغان برای گرفتن وقت ملاقات به شفاخانه مراجعه کرده بود، اما وقتی درخواستش رد شده، خشمگین شد و به چند نفر حمله کرد.
سارا روترهام، مسئول پولیس مرسیساید، گفت: «ما گزارشهایی درباره رفتار پرخاشگرانه یک نفر دریافت کردیم. افسران فوراً به محل اعزام شدند و این فرد را به سرعت بازداشت کردند.»
مجروحان این رویداد تحت درمانهای اولیه قرار گرفتهاند و وضعیت سلامتی آنها بحرانی یا نگرانکننده گزارش نشده است.
پولیس گفته است متهم این رویداد به اتهامات متعدد، از جمله آسیب رساندن عمدی، آشوب و تخریب اموال عمومی، بازداشت شده و در حال حاضر در یک مرکز پولیس تحت بازجویی قرار دارد.