رهبران کشورهای متحد مسکو، یکی پس از دیگری از قدرت کنار زده می‌شوند اما روسیه نمی‌تواند از آنها محافظت کند. معمر قذافی در ۱۳۹۰ با مداخله ناتو سرنگون شد و بشار اسد در ۱۴۰۳. جمهوری اسلامی، یکی از متحدان روسیه در جنگ اوکراین، نیز مورد تهاجم نظامی امریکا و اسرائیل قرار گرفت.
در آخرین مورد، نیکولاس مادورو، رئیس جمهور ونزوئلا طی عملیات نیروهای ویژه امریکایی دستگیر و به زندانی در نیویارک منتقل شد. روسیه «تجاوز مسلحانه» امریکا به ونزوئلا را محکوم و با کاراکاس ابراز همبستگی کرد.
مسکو برای حفظ حوزه نفوذ خود، آن طور که حامیان پوتین از او به عنوان رهبر یک قدرت اتمی انتظار دارند، کار خاصی انجام نداده است.
روزنامه نیویارک تایمز درباره موضع محتاطانه روسیه در برابر سیاست تهاجمی دونالد ترامپ در عرصه بین‌المللی از جمله بازداشت نیکولاس مادورو، توقیف یک نفتکش با پرچم روسیه و تشدید فشار حداکثری بر ایران نوشت که تمرکز اصلی روسیه بر جنگ اوکراین است که باعث کاهش نفوذ این کشور در صحنه بین‌المللی شده است.
به نوشته نیویارک تایمز، برای ولادیمیر پوتین، جلب نظر رئیس‌جمهور ترامپ به‌منظور دستیابی به یک نتیجه مطلوب در اوکراین و شاید فراتر از آن، به‌مراتب مهم‌تر از واکنش تند به تحولات در ونزوئلا است.
پوتین به عملیات کماندویی امریکا در کاراکاس واکنشی نشان نداده است. به گفته این روزنامه، این سکوت، نشانگر الگوی رفتاری کرملین است که آن دسته از اقدام‌های ایالات متحده را که قبلاً خشم و تهدیدهای مسکو را به دنبال داشت، کم‌اهمیت جلوه داده است.
در گزارش آمده است: «پوتین با احتیاط کوشیده است واشنگتن را تحریک نکند، زیرا در پی دستیابی به نتیجه‌ای مطلوب در اوکراین است، حتی اگر این به معنای بی‌تفاوتی در بخش‌هایی از جهان باشد که پیش‌تر ممکن بود در آنها با قاطعیت عمل کند.»
ارتش امریکا در ۱۷ جدی یک نفتکش تحریم‌شده را که پس از فرار از دست گارد ساحلی امریکا در اقیانوس اطلس پرچم روسیه را برافراشته بود، توقیف کرد. این نفتکش از سوی نیروی دریایی روسیه محافظت می‌شد. واکنش اولیه روسیه تنها یک بیانیه سه‌پاراگرافی از سوی وزارت ترانسپورت این کشور بود.
هانا نوت، از مسئولان مرکز مطالعات منع گسترش تسلیحات جیمز مارتین، می‌گوید: «پوتین یک هدف دارد و آن این است که در اوکراین دست بالایش را حفظ کند و تمام مسایل دیگر تابع این هدف است.»
به گفته نوت، روسیه توانایی این را داشت که عملیات بازداشت رئیس‌جمهور ونزوئلا را پیچیده کند، اما چنین اقدامی می‌توانست روابط او با ترامپ را به شدت وخیم کند. نوت گفت: «تمام نشانه‌ها در سیاست خارجی روسیه حاکی از آن است که مسئله اوکراین برای روسیه به‌مراتب بر هر چیز دیگری اولویت دارد. پس در این صورت چه نیازی به تقابل با امریکایی‌ها و آسیب‌زدن به آنها است؟»
براساس این گزارش، واکنش کم‌رنگ مسکو می‌تواند حساب‌شده باشد، اما نباید این نکته را فراموش کرد که نفوذ روسیه بعد از جنگ اوکراین تضعیف شده و از سوی دیگر تحولات داخلی در کشورهای متحد خود را نیز نمی‌تواند کنترول کند.
سال گذشته، رهبران ارمنستان و آذربایجان، دو جمهوری سابق شوروی که برای حل اختلاف‌های شان معمولا به مسکو مراجعه می‌کردند، به کاخ سفید رفتند و توافق صلحی را با میانجی‌گری ترامپ امضا کردند.
الکساندر گابویف، از کاشناسان امور روسیه در اندیشکده کارنگی به نیویارک تایمز گفت: «جنگ اوکراین مانند یک چاه تاریک است که منابع روسیه را می‌بلعد. هرچه این کشور از نظر داخلی در برابر فشار غرب مقاوم‌تر می‌شود، به‌عنوان یک بازیگر جهانی ضعیف‌تر می‌گردد، زیرا منابع کمتری برای تحقق جاه‌طلبی‌هایش در اختیار دارد.»
او می‌افزاید حتی اگر روسیه می‌خواست برای دفاع از کاراکاس مداخله کند، آماده ورود به درگیری با ایالات متحده نبود. به گفته او، مسکو حاضر نیست بر سر موضوعات حاشیه‌ای، ترامپ را تحریک کند و چشم انداز دستیابی به اهدافش در اوکراین را به خطر اندازد.
به نوشته نیویارک تایمز، کرملین سال‌هاست جهان را مجموعه‌ای از مناطق نفوذ قدرت‌های بزرگی چون روسیه، چین و امریکا می‌بیند. در دوره نخست ریاست‌جمهوری ترامپ، مقام‌های روسی در مقطعی پیشنهاد داده بودند که در ازای باز گذاشتن دست روسیه در اوکراین، امریکا احاطه کامل بر ونزوئلا داشته باشد. خود ترامپ نیز بارها از «حوزه نفوذ ویژه» واشنگتن سخن گفته و حتی مطرح کرده است که کانادا و گرینلند باید بخشی از ایالات متحده شوند.
ترامپ همچنین قدرت قابل توجهی برای تاثیرگذاری بر روسیه در اوکراین و اروپا دارد. هرچند او حمایت از کی‌یف را کاهش داده است، اما ایالات متحده همچنان بازیگر مسلط در امنیت اروپا هست و اطلاعات حیاتی و تسلیحات کلیدی در اختیار ارتش اوکراین قرار می‌دهد.
پس از بازداشت مادورو، ترامپ بار دیگر بحث تصرف گرینلند، قلمروی متعلق به دنمارک را مطرح کرده است. اگر ترامپ دست به چنین اقدامی بزند، احتمالا موجودیت ناتو به خطر می‌افتد.
هانا نوت به نیویارک تایمز گفت که این وضعیت به نفع روسیه است: «اگر ترامپ واقعاً برای اشغال نظامی گرینلند اقدام کند، ناتو عملاً پایان خواهد یافت و این برای روس‌ها بسیار سودمند خواهد بود.»
پوتین سال‌هاست که در پی ایجاد شکاف میان امریکا و متحدان دیرینه‌اش در ناتو بوده است. این شکاف می‌تواند نفوذ روسیه را در اروپا افزایش دهد.
