گسست در نظم جهانی: رویارویی اروپا و امریکا در داووس
مجمع جهانی اقتصاد در داووس به صحنه رویارویی رهبران اروپا و امریکا بدل شده است. برخی تحلیلگران می گویند که این رویارویی احتمالاً به معنای پایان سلطه غرب است.
مجمع جهانی اقتصاد در داووس به صحنه رویارویی رهبران اروپا و امریکا بدل شده است. برخی تحلیلگران می گویند که این رویارویی احتمالاً به معنای پایان سلطه غرب است.
رهبران کشورهای اروپایی که از تهدیدهای رئیس‌جمهور امریکا برای تصاحب گرینلند و اعمال تعرفه‌های جدید نگران هستند، در تلاش اند که جبهه واحدی در برابر دونالد ترامپ شکل دهند.
به گزارش الجزیره، سخنرانی مارک کارنی، نخست‌وزیر کانادا در نخستین روز نشست داووس خبرساز شده است. او نقد جدی بر نظام بین المللی و نقش امریکا در آن وارد کرد. کارنی گفت که نظام کنونی تحت رهبری امریکا با «گسست» مواجه شده است.
کارنی افزود کشورهایی با قدرت متوسط مانند کانادا و بریتانیا، برای مقابله با زورگویی قدرت‌های بزرگ با یکدیگر متحد شوند و از معامله دو با دو با آنها خودداری کنند تا زیر تاثیر دیکته‌های این قدرت‌ها قرار نگیرند.
او هشدار داد که فرضیات سنتی درباره نظم جهانی، مانند پابندی قدرت‌های بزرگ به اصول و ارزش‌های بین المللی دیگر اعتبار ندارند.
او گفت: «اگر قدرت‌های بزرگ حتی تظاهر به پایبندی به قواعد و ارزش‌ها را کنار بگذارند و صرفاً در پی منافع و قدرت خود باشند، روابط مبتنی بر بده و بستان محض نیز همواره به نتیجه مطلوب منجر نخواهد شد.»
کارنی افزود: «ما با چشمانی باز، به‌طور گسترده و راهبردی وارد تعامل با جهان می‌شویم. ما جهان را همان‌گونه که هست می‌پذیریم، نه اینکه منتظر جهانی بمانیم که آرزو داریم وجود داشته باشد.»
نخست‌وزیر کانادا ایده یک نظام جهانی مبتنی بر «هژمونی امریکا» را «افسانه» توصیف کرد و گفت چندجانبه‌گرایی در حال افول است و نهادهایی مانند سازمان تجارت جهانی و سازمان ملل «به‌شدت تضعیف شده‌اند.»
او گفت: «کانادایی‌ها می‌دانند که تصور قدیمی و راحت ما مبنی بر اینکه جغرافیا و عضویت در ائتلاف‌ها به‌طور خودکار امنیت و رفاه می‌آورد، دیگر معتبر نیست. بگذارید صریح بگویم؛ ما در میانه یک گسست قرار داریم، نه یک گذار.»
کارنی افزود: «نمی‌توان در توهم منافع متقابل ناشی از ادغام در روابط چندجانبه زندگی کرد، وقتی همان ادغام به منبع سلطه‌پذیری شما تبدیل می‌شود.»
او تاکید کرد که قدرت‌های متوسط، از جمله کانادا، باید با یکدیگر همکاری کنند، زیرا «اگر سر میز نباشید، در منو خواهید بود.»
وی گفت: «نوستالوژی راهبرد نیست. اما ما باور داریم که از دل این شکاف می‌توان چیزی بزرگ‌تر، بهتر، قوی‌تر و عادلانه‌تر ساخت.»
کارنی درباره گرینلند نیز گفت: «کانادا قویاً با اعمال تعرفه‌ها به بهانه گرینلند مخالف است و خواستار گفت‌وگوهای متمرکز برای دستیابی به اهداف مشترک امنیت و رفاه در منطقه قطب شمال است.»
«ما احترام را به زورگویی ترجیح می‌دهیم»
الجزیره در این گزارش افزود امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، در سخنرانی خود در داووس تهدید ترامپ به اعمال تعرفه برای تحت فشار قرار دادن اروپا بر سر گرینلند را محکوم کرد.
مکرون که برای محافظت از چشم خود عینک آفتابی زده بود، با لحنی طنزآمیز گفت: «در دوران صلح، ثابت قدم و پیش‌بینی‌پذیر هستیم.» سخنان او با خنده شرکت‌کنندگان همراه شد.
اما سپس با لحنی جدی‌تر افزود: «روشن است که به دوره‌ای از بی‌ثباتی و عدم توازن وارد می‌شویم. بیش از ۶۰ جنگ در سال ۲۰۲۴، یک رکورد مطلق است، حتی اگر بپذیرم که چند مورد از آنها حل‌وفصل شده‌اند.»
مکرون هشدار داد جهان به‌سوی «دنیایی بدون قواعد» پیش می‌رود، جایی که حقوق بین‌الملل پایمال می‌شود و تنها قانون حاکم، قانون زورمندان است.
مکرون خواستار تقویت ابزارهای دفاع از تجارت اروپا شد و در عین حال گفت این قاره به دنبال جذب سرمایه‌گذاری، از جمله از شرکت‌های چینی است.
او افزود: «چین را به جمع خود خوش‌آمد می‌گوییم، اما ما به سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی چین در بخش‌های کلیدی در اروپا نیاز داریم، نه فقط صادرات این کشور به اروپا.»
او درباره گرینلند گفت: «ما تصمیم گرفته‌ایم بدون تهدید کسی، صرفاً در حمایت از یک متحد و یک کشور اروپایی دیگر، دنمارک، در یک رزمایش مشترک در گرینلند شرکت کنیم.»
مکرون سخنانش را با این جمله به پایان برد: «ما احترام را به زورگویی ترجیح می‌دهیم، علم را به توطئه‌باوری، و حاکمیت قانون را به خشونت. به اروپا خوش آمدید، و به فرانسه بیش از پیش خوش آمدید.»
«نوستالژی نظم قدیم را بازنمی‌گرداند»
اورزولا فون‌درلاین، رئیس کمیسیون اروپا گفت مجموعه‌ای از شوک‌های جیوپولیتیکی اخیر اتحادیه اروپا را ناگزیر می‌کند که اروپا را مستقل‌تر بسازد.
او گفت: «خبر خوب این است که ما بلافاصله اقدام کردیم. ما چه در حوزه انرژی و مواد خام، چه دفاع و دیجیتال، با سرعت در حال حرکت هستیم.»
با این حال، او هشدار داد که اتحادیه اروپا تنها در صورتی می‌تواند از این فرصت بهره ببرد که بپذیرد «این تغییر دایمی است.»
فون‌درلاین افزود: «نوستالوژی بخشی از سرگذشت انسانی ماست، اما نوستالوژی نظم قدیم را بازنمی‌گرداند.»
او همچنین گفت اتحادیه اروپا به نهایی‌کردن توافق تجارت آزاد با هند نزدیک شده، هرچند هنوز به کار بیشتری نیاز است.
قرار است فون‌درلاین اوایل هفته آینده به هند سفر کند.
او تاکید کرد که حاکمیت و تمامیت ارضی دنمارک و گرینلند غیرقابل مذاکره است. خانم فون‌درلاین افزود اتحادیه اروپا در حال تهیه بسته‌ای برای حمایت از امنیت قطب شمال و همچنین «موج عظیم سرمایه‌گذاری اروپا در گرینلند» است.
«توسعه چین یک فرصت است»
به نقل از الجزیره، هه لیفِنگ، معاون نخست‌وزیر چین، در داووس گفت توسعه چین نه تهدید، بلکه فرصتی برای اقتصاد جهانی است و بیجینگ آماده است از ظرفیت‌های اقتصادی خود برای سهیم‌کردن دیگر کشورها در رشد استفاده کند.
او گفت: «توسعه چین یک فرصت است، نه تهدید، برای اقتصاد جهانی.»
وی افزود اختلاف‌ها و سوءتفاهم‌ها در تجارت بین‌المللی باید از طریق «مشورت از موضع برابر» حل‌وفصل شوند تا اعتمادسازی، کاهش اختلاف‌ها و حل مشکلات ممکن شود.
لیفنگ تاکید کرد چین به گشودن اقتصاد خود ادامه خواهد داد و گفت: «چین درهای خود را بیش از پیش به روی جهان خواهد گشود.»
او همچنین وعده داد محیط کسب‌وکار در چین بیش از پیش بازارمحور، قانون‌مدار و بین‌المللی شود و با شرکت‌های داخلی و خارجی به‌طور برابر رفتار شود.
قوی‌تر از هر زمان دیگری برگشته‌ایم
دونالد ترامپ در داووس سخنرانی ۷۰ دقیقه‌ای ایراد کرد که بخش عمده آن به انتقاد از متحدان اروپایی، ناتو و تاکید بر بازگشت عظمت امریکا اختصاص داشت.
او گفت ایالات متحده «بزرگ‌تر، قوی‌تر و بهتر از هر زمان دیگری[به صحنه بین المللی برگشته است.»
ترامپ بار دیگر بر تمایل خود برای «به‌دست آوردن گرینلند» تاکید کرد، اما مدعی شد که برای تحقق این هدف از نیروی نظامی استفاده نخواهد کرد.
رئیس‌جمهور امریکا در سخنرانی روز چهارشنبه خود در مجمع جهانی اقتصاد، بارها متحدان اروپایی خود را به سخره گرفت و گفت ناتو نباید مانعی بر سر راه سیاست‌های توسعه‌طلبانه ایالات متحده باشد.
او از ناتو خواست اجازه دهد امریکا گرینلند را از دنمارک بگیرد و هشدار داد که اعضای این ائتلاف می‌توانند «بله بگویند و ما بسیار قدردان خواهیم بود، یا نه بگویند و ما این را به خاطر خواهیم سپرد.»
ترامپ گفت: «این جزیره عظیم و فاقد امنیت در واقع بخشی از امریکای شمالی است. این قلمرو ماست.»
او همچنین ادعا کرد که ایالات متحده در حال شکوفایی است، در حالی که اروپا «در مسیر درستی حرکت نمی‌کند.»
ترامپ خواستار «مذاکرات فوری» برای تصاحب گرینلند شد و دنمارک را به دلیل آنچه «ناسپاسی» در قبال حفاظت امریکا از این جزیره در جریان جنگ جهانی دوم خواند، مورد انتقاد قرار داد. او بار دیگر استدلال کرد که ایالات متحده به دلایل امنیت ملی باید کنترول این جزیره را در دست داشته باشد.
رئیس‌جمهور امریکا همچنین مدعی شد: «بدون ما، بسیاری از کشورها حتی قادر به ادامه کار نیستند.» او با طعنه به امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، گفت اروپا داروها را با قیمت‌های بالاتر به امریکا می‌فروشد.
او همچنان ناتو را به دلیل وابستگی بیش از حد به ایالات متحده به‌شدت مورد انتقاد قرار داد
