مقام‌های اوزبیکستان می‌گویند که پالایش رسمی طلای خام وارداتی از افغانستان در منطقه سرخان‌دریا آغاز شده است. در چارچوب این طرح، ۲۰ کیلوگرام طلای خام افغانستان به ارزش ۲.۹ میلیون دالر به شرکت «ترمذ گُلد پرودکشن» سپرده شده است.
این شرکت تولید جواهرات در منطق آزاد اقتصادی مرکز تجارت بین‌المللی ترمذ فعالیت می‌کند.
به گفته مسئولان، طلایی که پیش از این تنها از مسیر اوزبیکستان به کشورهای دیگر ترانزیت می‌شد، اکنون در داخل این کشور به محصولات نیمه‌تمام جواهرسازی با ارزش افزوده بالاتر تبدیل و سپس صادر خواهد شد.
اداره گمرک سرخان‌دریا می‌گوید این پروژه با حمایت مقام‌های محلی و کمیته گمرک اجرا می‌شود و هدف آن ساده‌سازی روندهای گمرکی، افزایش ظرفیت صنعتی و تقویت صنعت جواهرسازی است.
مسئولان اوزبیکستان باور دارند که این اقدام می‌تواند فضای سرمایه‌گذاری را بهبود ببخشد و به رشد صادرات کمک کند؛ تحولی که نشانه‌ای از گسترش همکاری‌های اقتصادی میان دو کشور همسایه در بخش معادن به‌شمار می‌رود.
پیش‌تر نیز امارات متحده عربی و اوزبیکستان تفاهم‌نامه‌ای را برای توسعه بخش معدنی اوزبیکستان امضا کرده بودند.
مسئولان اوزبیکستان تاکید کرده‌اند که این ابتکار، جذابیت سرمایه‌گذاری در منطقه را افزایش می‌دهد، رویه‌های گمرکی را ساده‌تر می‌کند و ارزش افزوده بیشتری برای اقتصاد محلی ایجاد خواهد کرد.
علی‌رغم اعتراض‌های گسترده در برخی مناطق شمالی افغانستان، طالبان همچنان بر گسترش استخراج معادن طلا تمرکز کرده‌اند.
ده‌ها شرکت کوچک و بزرگ – بسیاری از آنها وابسته به مقام‌های محلی طالبان – در معادن طلای ولایات بدخشان و تخار فعال هستند.
استخراج بی‌رویه معادن طلا، بارها با مقاومت ساکنان محلی روبه‌رو شده و درگیری‌های مسلحانه میان نیروهای طالبان یا افراد مرتبط با شرکت‌های معدنی و باشندگان مناطق رخ داده است.
در آخرین مورد، در ولسوالی چاه‌آب ولایت تخار، اعتراض‌ها به استخراج بی‌رویه طلا و آلودگی منابع آبی به خشونت کشیده شد.
در درگیری میان ساکنان محلی و افراد وابسته به یک شرکت استخراج طلا، دست‌کم چهار نفر کشته و چندین تن زخمی شدند.
