برخی از احزاب اپوزیسیون پاکستان تصمیم اسلامآباد برای پیوستن به «هيئت صلح» تحت رهبری دونالد ترامپ، رئيسجمهور امریکا را محکوم کردند. این احزاب خواستار لغو هرگونه مشارکت رسمی پاکستان در هیئت صلح تا زمان طی شدن یک روند مشورتی کامل شدهاند.
مولانا فضلالرحمان، رئیس جمعیت علمای اسلام، گفت ترامپ هیئت صلح را مطابق خواست خود تشکیل داده، خودش اعضایش را تعیین میکند و ریاست آن را نیز بر عهده دارد. او گفت: «اگر امیدهای صلح، ثبات اقتصادی و آیندهای بهتر برای فلسطینیان را به چنین هیئتی گره بزنیم، چیزی جز فریب دادن خودمان نخواهد بود.»
آقای فضلالرحمان با انتقاد از پیوستن اسلامآباد به هیئت صلح، افزود که سیاستهای این کشور تحت فشارهای خارجی اتخاذ میشود و پاکستان هرگز سیاست خارجی خود را بر اساس منافع ملی خودش تدوین نکرده است.
حزب تحریک انصاف پاکستان نیز تصمیم حکومت برای پیوستن به هیئت صلح را رد کرد و گفت چنین اقدامی پیامدهای بینالمللی دارد و نباید بدون شفافیت و مشورت سیاسی گسترده اتخاذ شود.
وزارت خارجه پاکستان پیشتر اعلام کرد که شهباز شریف، نخستوزیر این کشور دعوت دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا برای پیوستن به هیئت صلح را به عنوان بخشی از تلاشهای اسلامآباد جهت حمایت از اجرای طرح صلح غزه، پذیرفته است.
مجله فوربز گزارش داد سهام شرکت ایتالیایی آیویژن تک، پس از آنکه امانوئل مکرون، رئيسجمهور فرانسه، روز پنجشنبه یک عینک آفتابی ساخت این شرکت را در سخنرانی در نشست داووس به چشم زد، حدود ۴.۱ میلیون دالر افزایش یافت.
عینکی که رئيسجمهور فرانسه پوشید و توجه بسیاری را به خود جلب کرد، به قیمت حدود ۷۷۵ دالر در بازار به فروش میرسد.
این عینک محصول شرکت فرانسوی قدیمی عینک هنری ژولین است که در سال ۲۰۲۳ توسط شرکت ایتالیایی آیویژن تک خریداری شد.
استفانو فولکیر، رئیس iVision Tech، به روزنامه گاردین گفت مکرون از سال ۲۰۲۴ این عینکها را داشته است؛ زمانی که آنها را در جریان نشست سران جی۲۰ بهعنوان هدیهای دیپلوماتیک و یک جفت هم برای خودش خرید.
امانوئل مکرون این عینک را به خاطر پنهان کردن خونریزی «زیرملتحمه» یا ترکیدن یک مویرگ خونی در چشم راستش پوشیده بود و وضعیت آن را «کاملا خوشخیم» توصیف کرد.
حضور رئيسجمهور فرانسه روز پنجشنبه در نشست داووس با عینک آفتابی مدل پسفیک اس۱ دبل گولد، توجه کاربران را در شبکههای اجتماعی جلب کرد.
دونالد ترامپ با تاکید بر اعزام گسترده داراییهای نظامی و حرکت «یک ناوگان بزرگ» به سمت منطقه، گفت ایالات متحده تحولات ایران را از نزدیک زیر نظر دارد. او همزمان یادآور شد که هشدار او به تهدید اقدام نظامی به توقف اجرای اعدامها در ایران انجامیده است.
به گزارش خبرگزاری رویترز، داراییهای نظامی امریکا، از جمله یک گروه ضربت ناو هواپیمابر، در روزهای آینده وارد خاورمیانه میشوند و همزمان رئیسجمهور امریکا لحن خود علیه جمهوری اسلامی را ملایمتر کرده و ابهامها درباره مسیر بعدی سیاست واشنگتن افزایش یافته است.
رویترز پنجشنبه دوم دلو به نقل از دو مقام امریکایی گزارش داد ناوهای جنگی ایالات متحده، از جمله ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن»، چند ناوشکن و شماری جنگنده، هفته گذشته حرکت خود را از منطقه آسیا–اقیانوس آرام آغاز کردند.
این جابهجایی همزمان با افزایش تنشها میان تهران و واشنگتن پس از سرکوب گسترده اعتراضها در ایران در هفتههای اخیر صورت گرفت.
به گفته یکی از این مقامها، استقرار سامانههای پدافند هوایی اضافی در خاورمیانه نیز در دستور بررسی قرار دارد. کارشناسان نظامی میگویند امریکا در مقاطع تشدید تنشهای منطقهای معمولا سطح حضور نظامی خود را افزایش میدهد و این اقدام لزوما به معنای آمادگی برای حمله نیست و میتواند ماهیتی دفاعی داشته باشد.
با این حال، رویترز یادآوری میکند که ارتش امریکا تابستان گذشته، پیش از حملههای هوایی ماه جون به برنامه هستهای جمهوری اسلامی، آرایش نظامی گستردهای در منطقه ایجاد کرده بود. حملههایی که مقامهای امریکایی بعدتر از پنهان نگه داشتن نیت خود برای انجام آنها سخن گفتند.
ترامپ پیشتر بارها به دلیل کشتار معترضان در ایران، تهران را به مداخله نظامی تهدید کرده بود، اما با فروکش کردن اعتراضها در هفته گذشته، لحن او درباره ایران ملایمتر شده است.
او در روزهای اخیر تمرکز خود را به موضوعهای ژئوپلیتیکی دیگر، از جمله تلاش برای پیگیری مساله گرینلند، معطوف کرده است.
ترامپ چهارشنبه یکم دلو، در سخنرانی خود در مجمع جهانی اقتصاد در داووس، با دفاع از حمله امریکا به تاسیسات هستهای جمهوری اسلامی، این اقدام را عامل جلوگیری از تشدید بحران در خاورمیانه دانست و گفت جمهوری اسلامی دیگر «قلدر خاورمیانه» نیست.
او تاکید کرد اگر واشنگتن از اقدام نظامی خودداری میکرد، ایران ظرف دو ماه به سلاح هستهای دست پیدا میکرد و افزود پیش از اعزام بمبافکنهای بی۲ به ایران، «صلحی در خاورمیانه وجود نداشت».
رییسجمهوری امریکا پیشتر نیز ۱۷ قوس، در سخنرانیای به مناسبت جشن شکرگزاری گفته بود: «ما قدرتمندترین ارتش جهان را داریم و شما این را در حمله به جمهوری اسلامی با آن بمبافکنهای زیبای بی۲ دیدید.»
او مدعی شد توان هستهای و هرگونه ظرفیت بالقوه هستهای تهران «کاملا نابود شد» و همه بمبهای شلیکشده آمریکا «دقیقا به هدف خورد».
ترامپ در همان سخنان، با اشاره به کشته شدن قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه، و ابوبکر البغدادی، رهبر داعش، گفته بود این اقدامات موازنه قدرت در منطقه را تغییر داده است.
سلیمانی بامداد جمعه ۱۳ جدی ۱۳۹۸ در حمله پهپاد امریکایی به فرودگاه بغداد کشته شد. حملهای که در آن ابومهدی المهندس، از فرماندهان حشد شعبی عراق، به همراه ۱۰ نفر دیگر نیز جان باختند.
رویترز همچنین گزارش داد ترامپ در مراسم آغاز به کار «هیات صلح» غزه در حاشیه مجمع جهانی اقتصاد در داووس نیز اعلام کرد جمهوری اسلامی خواهان مذاکره با واشنگتن است. او پنجشنبه دوم دلو گفت: «ایران میخواهد مذاکره کند و مذاکره خواهیم کرد.»
او در همین روز در سخنانی دیگر گفت «ایالات متحده تحولات ایران را از نزدیک زیر نظر دارد» و اعمال تعرفه ۲۵ درصدی علیه هر طرفی که با ایران معامله کند به زودی تاثیر خود را نشان خواهد داد.
ترامپ همچنین از حرکت یک آرایش نظامی گسترده به سمت ایران خبر داد و گفت «یک ناوگان بزرگ نظامی در حال حرکت به سمت ایران است.»
او افزود: «ایالات متحده در صورت ادامه اعدامها ایران را به اقدام نظامی تهدید کرده بود و پس از این هشدار تهران اجرای اعدامها را متوقف کرد.»
در روزهای اخیر رییسجمهور امریکا بارها از لغو بیش از ۸۰۰ اعدام «برنامهریزی شده» توسط مقامات جمهوری اسلامی سخن گفته اما جزییاتی در مورد هویت این افراد اعلام نکرده است. مقامات رسمی جمهوری اسلامی، از جمله مقامهای قضایی حکومت این موضوع را «بیاساس» توصیف کردهاند.
رییسجمهور امریکا با تمجید از عملکرد خود در عرصه بینالمللی، حمله به تاسیسات اتمی ایران در جریان جنگ ۱۲ روزه را «موفقیتآمیز» خواند و گفت این عملیات توان هستهای جمهوری اسلامی را نابود کرده است.
او بار دیگر تاکید کرد از زمان بازگشت به کاخ سفید، موفق به پایان دادن به هشت جنگ در نقاط مختلف جهان شده است.
ترامپ همچنین با اشاره به عملیات ایالات متحده علیه داعش در سوریه گفت «بسیاری از اتفاقات خوب در حال رخ دادن است» و تهدیدها علیه اروپا، آمریکا و خاورمیانه «واقعا در حال فروکش کردن» هستند.
رییسجمهور امریکا روز چهارشنبه گفته بود امیدوار است اقدام نظامی بیشتری از سوی واشنگتن در ایران لازم نباشد، اما هشدار داد اگر تهران برنامه هستهای خود را از سر بگیرد، ایالات متحده واکنش نشان خواهد داد.
او در گفتوگویی با شبکه سیانبیسی در داووس گفته بود: «آنها نمیتوانند به سمت هستهای بروند»، و با اشاره به حملههای گسترده هوایی آمریکا به تاسیسات هستهای ایران در ژوئن ۲۰۲۵ افزود: «اگر این کار را بکنند، دوباره اتفاق خواهد افتاد.»
به نوشته رویترز، اکنون دستکم هفت ماه از آخرین باری میگذرد که آژانس بینالمللی انرژی اتمی ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران را راستیآزمایی کرده است، در حالی که طبق دستورالعملهای خود آژانس، این بررسی باید بهصورت ماهانه انجام شود.
جمهوری اسلامی ایران موظف است گزارشی درباره سرنوشت سایتهای هدف قرارگرفته و مواد هستهای موجود در آنها، از جمله حدود ۴۴۰ کیلو و ۹۰۰ گرم اورانیوم با غنای تا ۶۰ درصد، به آژانس ارائه دهد، میزانی که در صورت غنیسازی بیشتر، برای ساخت حدود ۱۰ بمب هستهای کفایت میکند.
در همین حال، به نوشته رویترز، مشخص نیست اعتراضها در ایران بار دیگر اوج خواهد گرفت یا نه. این اعتراضها در ۷ جدی با تجمعهای محدود در بازار بزرگ تهران در واکنش به مشکلات اقتصادی آغاز شد و بهسرعت به سراسر کشور گسترش یافت.
یک مقام ایرانی به رویترز گفت که شمار تاییدشده جانباختگان تا روز یکشنبه بیش از پنج هزار نفر بوده است. این در حالی است که سازمانهای حقوقبشری و برخی از رسانهها از جمله ایراناینترنشنال براساس اطلاعات دریافتی از منابع مطلع میزان کشتهشدگان خیزش انقلابی اخیر را بیش از ۱۲ هزار نفر اعلام کردهاند.
مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران نیز اوایل هفته جاری گفت برآوردها نشان میدهد شمار غیرنظامیانی که در جریان سرکوب اعتراضات جان خود را از دست دادهاند، دستکم پنج هزار نفر است. او با استناد به گزارشهای دریافتی از پزشکان داخل ایران افزود این رقم میتواند «حداقل ۲۰ هزار نفر» باشد.
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که ترامپ ۲۷ جدی، علی خامنهای را «مردی بیمار» توصیف کرد و گفت «وقت آن رسیده است که بهدنبال رهبری جدید در ایران باشیم».
همزمان، رسانهها در روزهای اخیر از تقویت حضور نظامی امریکا در منطقه و احتمال انجام یک عملیات گسترده خبر دادهاند، موضوعی که به نوشته رویترز، همچنان فضای عدم قطعیت درباره گام بعدی واشینگتن در قبال جمهوری اسلامی را حفظ کرده است.
امریکا روز پنجشنبه، رسماً از سازمان جهانی بهداشت بیرون شد. حکومت ترامپ در توجیه این تصمیم خود اعلام کرد که سازمان بهداشت ملل متحد در مدیریت همهگیری کووید-۱۹ ناکام بوده است.
ترامپ در اولین روز از آغاز ریاست جمهوریاش در دلو ۱۴۰۳ طی یک فرمان اجرایی دستور خروج امریکا از سازمان بهداشت را صادر کرده بود.
یک مقام وزارت بهداشت امریکا گفت که کشورش مایل نیست حتی به عنوان عضو ناظر در این نهاد وابسته به سازمان ملل حضور داشته باشد.
ایالات متحده اعلام کرده است که قصد دارد به جای همکاری از طریق یک سازمان بینالمللی، مستقیماً با کشورهای دیگر در زمینههایی چون نظارت بر بیماریها و سایر مسایل مهمی سلامت عمومی همکاری کند.
اختلاف بر سر بدهی امریکا
بر اساس قوانین ایالات متحده، این کشور موظف بود یک سال پیش از خروج، اطلاعرسانی کرده و تمامی بدهیهای معوقه خود را که حدود ۲۶۰ میلیون دالر است، پیش از ترک سازمان تصفیه کند. اما، امریکا پرداخت بدهی خود را رد کرده است.
یک سخنگوی وزارت امور خارجه روز پنجشنبه در ایمیلی به رویترز گفت: «مردم امریکا بیش از اندازه سهم خود را به این سازمان پرداختهاند.»
وزارت بهداشت و خدمات انسانی امریکا نیز اعلام کرد که حکومت سهم مالی خود از بودجه سازمان بهداشت را قطع کرده است.
رویترز نوشت که روز پنجشنبه پرچم ایالات متحده از مقابل مقر سازمان جهانی بهداشت در ژنو برداشته شد.
در هفتههای اخیر، ایالات متحده برای خروج از تعدادی دیگر از سازمانهای وابسته به ملل متحد اقدام کرده است.
خروج امریکا از سازمان بهداشت جهانی بحران مالی شدیدی در این نهاد ایجاد کرده است، چنانچه منجر به اخراج گسترده کارمندان و کاهش فعالیتهای آن شده است. واشنگتن همواره بزرگترین حامی مالی سازمان بهداشت بود و حدود ۱۸ درصد از کل بودجه آن را تامین میکرد. پیشبینی میشود این سازمان تا حدود شش ماه دیگر نزدیک به یکچهارم از کارمندان خود را اخراج کند.
همچنان، کارشناسان هشدار دادهاند که خروج امریکا از سازمان بهداشت میتواند سیستمهای شناسایی و پاسخ به تهدیدات بهداشتی را در سطح جهان به شدت تضعیف کند.
رهبران دنمارک و گرینلند روز پنجشنبه تاکید کردند که حاکمیت گرینلند غیرقابل مذاکره و «خط قرمز» آنهاست.
این موضعگیری پس از آن بیان شد که دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، اعلام کرد با دبیرکل ناتو بر سر چارچوبی برای یک توافق برسر آینده حاکمیت گرینلند به تفاهم رسیده اند. به گفته او، این توافق میتواند «دسترسی کامل» امریکا به گرینلند را فراهم کند.
جزئیات این توافق احتمالی همچنان نامشخص است، اما ترامپ در گفتوگویی با شبکه فاکس بیزنس گفت: «ما به گرینلند دسترسی کامل خواهیم داشت» و افزود که امریکا «هر میزان دسترسی نظامی که بخواهد» در این منطقه خواهد داشت.
گرینلند سرزمینی نیمهخودمختار و تحت حاکمیت دنمارک، از اعضای ناتو، است.
در واکنش به این اظهارات، الیسون هارت، سخنگوی ناتو، اعلام کرد که مارک روته، دبیرکل این ائتلاف، در گفتوگو با ترامپ هیچگونه «مصالحهای درباره حاکمیت» گرینلند را مطرح نکرده است.
ینس فردریک نیلسن، نخستوزیر گرینلند نیز گفت هیچ اطلاعات مشخصی درباره توافقی که ترامپ به آن اشاره کرده در اختیار ندارد. او به خبرنگاران گفت: «نمیدانم در این توافق یا معامله درباره کشور من چه آمده است.»
مته فردریکسن، نخستوزیر دنمارک، نیز اعلام کرد که امنیت در قطب شمال موضوعی مربوط به همه اعضای ناتو است و گفتوگو درباره آن میان رئیسجمهور امریکا و دبیرکل ناتو را «طبیعی و مناسب» دانست. او گفت که پیش و پس از دیدار روته با ترامپ در داووس، بهطور مستمر با دبیرکل ناتو در تماس بوده است.
فردریکسن تاکید کرد: «ما نمیتوانیم بر سر حاکمیت خود مذاکره کنیم.» او افزود که به او اطلاع داده شده چنین موضوعی اساساً در دستور کار نبوده است.
او در عین حال برای گفتوگو درباره تقویت امنیت در قطب شمال اعلام آمادگی کرد، ولی تاکید داشت که در هر نوع مذاکره «به تمامیت ارضی ما احترام گذاشته شود.»
نیلسن نیز در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حاکمیت امریکا بر بخشهایی از گرینلند گفت: «ما آماده مذاکره برای شراکت بهتر هستیم، اما حاکمیت خط قرمز ماست.»
امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه تایید کرد که نیروهای دریایی این کشور پس از انجام عملیاتی در مدیترانه، یک نفتکش در حال حرکت از سمت روسیه را توقیف کردهاند. آقای مکرون تاکید کرد که فرانسه هیچگونه نقض قوانین بینالمللی را تحمل نخواهد کرد.
او روز پنجشنبه، دوم دلو در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت که این نفتکش تحت تحریمهای بینالمللی قرار داشته و مظنون به استفاده از پرچم جعلی بوده است.
عملیات نیروهای دریایی فرانسه در آبهای آزاد دریای مدیترانه و با حمایت متحدان این کشور انجام شده است.
امانوئل مکرون تاکید کرد که این اقدام با رعایت کامل کنوانسیون سازمان ملل در مورد حقوق دریاها صورت گرفته است.
رئیسجمهور فرانسه با تایید آغاز تحقیقات قضایی و هدایت نفتکش تحت نظارت فرانسه گفت: «ما مصمم هستیم اجرای موثر تحریمها را تضمین کنیم.»
رئیس جمهور فرانسه این عملیات را مستقیما به جنگ اوکراین مرتبط دانست و گفت که فعالیتهای «ناوگان سایه» به تامین مالی «جنگ تجاوزکارانه علیه اوکراین کمک میکند.»
این توقیفها نشاندهنده تغییر استراتژیک در سیاست تحریمهای اروپا است. از سال ۲۰۲۲، کشورهای غربی عمدتا برای مقابله با عملیات تانکرهای سایه روسیه به تعیین و محدودیتهای مالی متکی بودهاند.
