جنبش زنان برای صلح و آزادی میگوید که اصولنامه جزایی محاکم طالبان، خشونت در افغانستان را نهادینه و قانونمند میسازد. این جنبش از مردم خواست اجازه ندهند طالبان جنایات خود را تحت هر عنوانی عادیسازی کرده و به قانون تبدیل کنند.
این جنبش زنان روز جمعه در اعلامیهای گفت که طالبان به منظور تثبیت حاکمیت خود و تشدید سرکوب شهروندان به ویژه زنان این اصولنامه را تدوین کرده است.
بربنیاد این اعلامیه، این اصولنامه بردهداری را ترویج میکند، مبنای مجازات را دستور و تفسیر ملاها قرار میدهد، آزادی زنان را بیش از پیش سلب میکند، مناسبتهای فرهنگی را جرمانگاری مینماید، قتل مخالفان را مجاز میشمارد، سرکوب آزادیهای مذهبی را تشدید کرده و خشونت را مشروعیت میبخشد.
جنبش زنان برای صلح و آزادی از جامعه بینالمللی خواست طالبان را به دلیل نقض سیستماتیک حقوق بشر و عادیسازی جرایم علیه زنان مورد بازپرسی و پاسخگویی قرار دهد.
این جنبش همچنین خواستار افزایش فشارهای سیاسی و دیپلوماتیک مؤثر و هدفمند بر طالبان شد و تأکید کرد که برای پایان دادن به تبعیض و سرکوب سیستماتیک در افغانستان، اقدامات جدی و فوری اتخاذ شود.
مشاور رئیسجمهور اوزبیکستان اعلام کرد که این کشور به دلایل امنیتی، از جمله نگرانیها درباره گسترش افراطگرایی در همسایگیاش افغانستان، به هیئت صلح دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا پیوسته است.
عبدالعزیز کاملوف، مشاور سیاست خارجی رئیسجمهور اوزبیکستان، در گفتوگو با شبکه تلویزیونی «اوزبکستان ۲۴» گفت که تحولات خاورمیانه بهطور مستقیم با وضعیت امنیتی افغانستان مرتبط است و پیامدهای آن میتواند آسیای مرکزی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.
او گفت پس از آغاز درگیریها و جنگ در خاورمیانه، گروهها و جنبشهای افراطی به افغانستان منتقل شدند؛ گروههایی که به گفته او برخی از آنها با آسیای مرکزی ارتباط داشتهاند.
عبدالعزیز کاملوف درباره دلایل پیوستن اوزبیکستان به هیئت صلح که به اتکار دونالد ترامپ راهاندازی شده، گفت که این تصمیم عمدتاً بر پایه ملاحظات امنیتی اتخاذ شده و در عین حال با منافع ملی این کشور همخوانی دارد.
او افزود: «این پرسش مطرح میشود که چرا ما در وهله نخست از این ابتکار حمایت کردیم؟ از منظر امنیتی، قطعاً منافع خودمان را داریم.»
به گفته او، اهداف و مأموریتهای این هیئت با اصول بنیادین سیاست خارجی اوزبیکستان همراستاست و تاشکند در این منطقه «منافع مهم و حیاتی» دارد؛ منافعی که به گفته کاملوف با تأمین امنیت ملی، منطقهای و جهانی گره خورده است.
این مقام اوزبیکستان همچنین گفت که کشورش بهویژه به دلیل تهدیدهای مرتبط با افراطگرایی، تحولات خاورمیانه را با دقت دنبال میکند.
او افزود: «برخی از شهروندان اوزبیکستان به گروهها و سازمانهای افراطی در منطقه پیوستند و پس از بازگشت به کشور تلاش کردند مشکل ایجاد کنند. با این حال، مقامهای دولتی بازگشت آنها را تسهیل کردند و شرایطی برای ادغام مجدد اجتماعی و آغاز زندگی تازه فراهم شد.»
کاملوف گفت این رویکرد «انساندوستانه» از سوی سازمان ملل متحد مورد تقدیر قرار گرفته و به گفته او، سیاستهای رئیسجمهور اوزبیکستان در این زمینه میتواند الگویی برای سایر کشورها باشد.
او بار دیگر وضعیت خاورمیانه را با امنیت افغانستان مرتبط دانست و گفت: «اگر به همسایه ما افغانستان نگاه کنید، پیش از آغاز حملات، هیچ سازمان افراطی یا تروریستی در آنجا وجود نداشت. اما پس از شروع جنگ، این گروهها از کجا آمدند؟ آنها از خاورمیانه آمدند.»
به گفته مشاور رئیسجمهور اوزبیکستان، برای مقابله با این تهدیدها، مشارکت هماهنگ جامعه بینالمللی ضروری است.
او گفت: «برای رسیدگی به این موضوع، کل جامعه بینالمللی باید متحد شود و با هم عمل کند؛ نه فقط ایالات متحده و کشورهای عربی و مسلمان، بلکه کشورهای آسیای مرکزی نیز.»
شوکت میرضیایف، رئیسجمهور اوزبیکستان، در حاشیه نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس، توافقنامهای را با دونالد ترامپ برای تأسیس هیئت صلح امضا کرد؛ توافقی که با حضور نمایندگانی از کشورهای خاورمیانه، امریکای جنوبی، دو کشور اروپایی و قفقاز جنوبی انجام شد.
ترامپ ابتدا هیئت صلح را برای پایان جنگ در غزه طراحی و سپس ساحه فعالیت آن را گستردهتر تعریف کرد، طوری که شماری از رهبران کشورها آن را تضعیف سازمان ملل خواندند.
قراقستان نیز به این هیئت پیوسته است.
کمیسیون عالی طالبان در امور مهاجران گزارش داد که پاکستان در دو روز گذشته دستکم پنج هزار و ۷۰۹ مهاجر افغان را اخراج کرده است. طالبان میگوید این مهاجران افغان از گذرگاههای تورخم، اسپینبولدک و بهرامچه به افغانستان بازگردانده شدند.
به گزارش کمیسیون عالی طالبان، ۳ هزار و ۷۸ افغان روز چهارشنبه و ۲ هزار و ۶۳۱ نفر روز پنجشنبه از پاکستان اخراج شدهاند.
پاکستان به روند بازداشت و اخراج مهاجران همچنان ادامه داده است. سازمانهای بینالمللی اعلام کردهاند که بازگشت به افغانستان تحت تسلط طالبان برای برخی گروهها، از جمله زنان، روزنامهنگاران فعالان مدنی و نظامیان حکومت پیشین امن نیست.
عفو بینالملل در دهم جدی در یک نامه سرگشاده از شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان خواست تا اخراج مهاجران افغان متوقف شود. عفو بینالملل در این نامه نگرانی عمیق خود را در مورد بازداشت غیرقانونی، آزار و اذیت و اخراج پناهجویان افغان در پاکستان ابراز کرده است.
فعالان زن افغان، اصولنامه جزایی طالبان را ترسناک و سرکوبگرانه خوانده و نسبت به پیامدهای آن هشدار دادند. آنها گفتند که تطبیق این اصول جزایی، جهنمی در افغانستان برپا خواهد کرد. فوزیه کوفی گفت که طالبان به دنبال برقراری اقتدارگرایی بسته و قبیلهای است.
به گفته خانم کوفی، مخالفان طالبان نیز حاضر به انجام مبارزهای واقعی و پرهزینه نیستند.
او تأکید کرد که اصول اعلامشده از سوی طالبان، ادامه همان دیدگاههایی است که این گروه در مذاکرات دوحه از آن دفاع میکردند.
به گفته وی، طالبان آشکارا با اصل برابری انسانها مخالفاند و مفهوم «یک فرد، یک رأی» را رد میکنند.
خانم کوفی افزود که این دیدگاه نه اسلامی است و نه مبتنی بر اصول سیاسی مدرن، بلکه صرفاً توجیهی برای انحصار قدرت به شمار میرود.
این عضو پیشین پارلمان خاطرنشان کرد که نظامی که طالبان به دنبال آن هستند، نه یک دولت مدرن است، نه جمهوری و نه حتی امارت به معنای تاریخی آن.
به گفته او، این نظام تنها به گروه محدودی از ملاها اجازه تصمیمگیری میدهد و آنان نیز صرفاً قرائت محدود و طالبانی از دین را میپذیرند. به گفته خانم کوفی «بسیاری از این افراد از ابتداییترین سطوح سواد خواندن و نوشتن محروماند، اما درباره زندگی و آینده میلیونها انسان حکم صادر میکنند.»
شهرزاد اکبر، رئیس سابق کمیسیون حقوق بشر نیز گفت که کد جدید طالبان، جهنمی تازه و وحشتناک برای مردم افغانستان است.
او گفت که این کود سرشار از مفاهیم «ترسناک و سرکوبگرانه» است.
به گفته او، از هدف قرار دادن اقلیتها، تا تأیید همه اشکال خشونت فیزیکی علیه زنان و کودکان، و تا دستهبندی افراد به «آزاد» بخشی از این کود است.
شاهگل رضایی، عضو سابق پارلمان گفت که اصولنامه جزایی طالبان، «عقبگرد وحشتناک برای افغانستان و روسیاهی تاریخی برای طالبان، حامیان خارجی و لابیگران داخلی آنها است.»
پروانه ابراهیمخیل نجرابی، از زنان فعال نیز گفت که اصولنامه طالبان بهطور آشکار مغایر با موازین پذیرفتهشده حقوق بشر و اصول بنیادین انسانی است.
او تاکید کرد که این سند نهتنها خشونت و سرکوب سیستماتیک را نهادینه میکند بلکه با مشروع جلوهدادن قتل مخالفان رهبری طالبان و عادیسازی سوءاستفاده جنسی از کودکان تحت عنوان بردهداری نقض فاحش و سازمانیافته حقوق بشر را ترویج میدهد.
افغانستان اینترنشنال به نسخهای از اصولنامه جزایی محاکم طالبان دست یافته است که در آن قتل مخالفان این گروه توجیه شده، بردهداری به رسمیت شناخته شده و رقص به عنوان جرم تعریف شده است.
در این سند، تنها پیروان مذهب حنفی مسلمان دانسته شده و پیروان دیگر مذاهب «بدعتگذار» معرفی شدهاند.
اظهارات دونالد ترامپ مبنی بر اینکه متحدان ناتو در جنگ افغانستان از حضور در خط مقدم جنگ خودداری کردهاند، با واکنشهای تند سیاستمداران بریتانیا روبهرو شد. ترامپ گفته است که نیروهای ناتو در افغانستان عقبتر از سربازان امریکایی ایستادند و از «خط مقدم فاصله گرفتند.»
رئیسجمهور امریکا در مصاحبهای تازه با شبکه فاکسنیوز گفت که «مطمئن نیست» ناتو «در صورت نیاز واقعی، کنار امریکا بایستد».
او افزود: «ما هیچگاه به آنها نیاز نداشتیم. آنها خواهند گفت نیروهایی به افغانستان فرستادند… بله، درست است، اما کمی عقبتر ماندند و از خط مقدم فاصله گرفتند.»
دبیرکل ناتو در حاشیه نشست اقتصادی در داووس، در دیدار با ترامپ تأکید کرده بود که همانند حوادث یازدهم سپتامبر، در صورت حمله مجدد به امریکا، متحدان بدون تردید در کنار این کشور خواهند ایستاد.
مارک روته خطاب به ترامپ گفت که شما کاملاً مطمئن نیستید که اروپاییها در صورت حمله به ایالات متحده به کمک بیایند.
او افزود: «بگذارید به شما بگویم — آنها خواهند آمد. و همانطور که میدانید، در افغانستان هم آمدند. برای هر دو امریکایی که بهای بزرگ را پرداختند، یک سرباز از کشور دیگری عضو ناتو بود که به خانهاش بازنگشت.»
بریتانیا در جریان جنگ بیستساله افغانستان، ۴۵۷ سرباز خود را از دست داد که بالاترین تلفات را در میان متحدان ناتو به نسبت جمعیت نشان میدهد. کانادا ۱۶۵ و دنمارک ۴۴ سرباز تلفات دادند.
ناتو پس از حملات ۱۱ سپاتمبر برای نخستین ماده ۵ پیمان دفاع جمعی را فعال کرد.
استیون کیناک، وزیر صحت بریتانیا، روز جمعه در گفتوگو با اسکاینیوز اظهارات ترامپ را «بهشدت ناامیدکننده» خواند و گفت: «واقعاً راه دیگری برای توصیف آن وجود ندارد.»
او تأکید کرد که این ادعاها «هیچ مبنایی» ندارند. او افزود: «هر کسی که فداکاری نیروهای بریتانیایی را زیر سؤال ببرد، آشکارا در اشتباه است.»
کیناک در گفتوگو با بیبیسی نیز اظهار داشت: «در این مقطع بهتر است حواس خود را با حرفهایی که هیچ شباهتی به واقعیت ندارند، پرت نکنیم.»
روابط امریکا و بریتانیا در هفتههای اخیر پرتنش بوده است. ترامپ ابتدا بریتانیا را به دلیل حمایت لندن از دنمارک در موضوع گرینلند تهدید به تعرفههای تجاری کرد و سپس عقبنشینی کرد و همزمان به توافق لندن درباره آینده جزایر چاگوس نیز حمله لفظی داشت.
امیلی تورنبری، رئیس کمیته روابط خارجی مجلس عوام بریتانیا، سخنان ترامپ را «بسیار فراتر از یک اشتباه» و «توهینی آشکار» به خانوادههای داغدار قربانیان دانست.
اد دیوی، رهبر حزب لیبرال دموکرات و از منتقدان سرسخت ترامپ، با اشاره به اینکه رئیسجمهور امریکا «پنج بار از خدمت نظامی معاف شده»، گفت: «او با چه جرأتی فداکاری دیگران را زیر سؤال میبرد؟»
چند نماینده پارلمان بریتانیا که خود سابقه حضور در افغانستان را دارند نیز واکنش نشان دادند.
کالوین بیلی، نماینده حزب کارگر و افسر پیشین نیروی هوایی سلطنتی، گفت که این اظهارات «هیچ شباهتی به واقعیتی که ما در آنجا تجربه کردیم ندارد.»
بن اوبِس جکتی، نماینده حزب محافظهکار و کاپیتان پیشین ارتش بریتانیا، نیز اظهار داشت: «دیدن اینکه فداکاری کشور ما و دیگر شرکای ناتو تا این اندازه کماهمیت جلوه داده میشود، مایه تأسف است.»
عنایتالله الکوزی، سخنگوی وزارت مخابرات طالبان اعلام کرد که از زمان روی کار آمدن دوباره طالبان، حدود ۲۴ میلیون سیمکارت در افغانستان ثبت شده است. طبق ارقامی که او ارائه کرد، در مجموع ۲۶ میلیون سیمکارت در افغانستان فعال است.
عنایتالله الکوزی با مقایسه این ارقام گفت که بیش از ۹۰ درصد سیمکارتها در افغانستان قانونیاند.
او جمعه سوم دلو به تلویزیون ملی افغانستان، تحت کنترول طالبان گفت که روند ثبت سیمکارتها همچنان ادامه دارد.
به گفته وی، ثبت سیمکارتها بر اساس طرزالعمل وزارت مخابرات طالبان و ریاست اترا که به شبکههای مخابراتی داده شده، انجام میشود.
این مقام طالبان گفت شرکتهای مخابراتی مکلفاند سیمکارتها را طبق تذکره الکترونیک افراد ثبت کنند.