مغز متفکر حملات انتحاری: فعالان فرهنگی طالبان در مدیریت اراده مردم نقش مهمی داشتهاند
تاجمیر جواد، معاون استخبارات و مغز متفکر حملات انتحاری طالبان، روز یکشنبه در مراسمی از فعالان فرهنگی و رسانهای این گروه تقدیر کرد.
این عضو مهم شبکه حقانی گفت که این فعالان نقش تعیینکنندهای در مدیریت اراده مردم، مشروعیت بخشیدن به جنگ طالبان و برجسته کردن حملات آنها داشتند.
تاجمیر در نشستی در ارگ تاکید کرد که رهبری طالبان به «مبارزه قلمی و فرهنگی» توجه دارد. به باور او فعالان در این زمینه در «مشروعیتبخشی به جنگ طالبان و افشای اقدامات دشمن» نقش ارزشمندی داشتند.
تاجمیر جواد از نویسندگان و اهل قلم وابسته به اداره طالبان خواست که برای پیشبرد مبارزه فرهنگی و قلمی و بازتاب سیاستها و فعالیتهای این گروه، از زبان معاصر و فناوری نوین استفاده کنند.
رسانهها یکی از اهداف حملات انتحاری طالبان در زمان حکومت پیشین بودند. در ماه دلو ۱۳۹۴، یک عامل انتحاری طالبان سوار بر یک موتر بمبگذاری شده، به یک مینیبوس حامل کارمندان تلویزیون طلوع و گروه رسانهای موبی حمله کرد که براثر آن هفت نفر کشته و ۲۵ نفر دیگر زخمی شدند.
در آن زمان، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، با پذیرش مسئولیت این حادثه گفته بود که این حمله «به انتقام اتهامات دروغ تلویزیون طلوع علیه طالبان» در جریان جنگ قندوز صورت گرفت.
تاجمیر چهره مرموزی در میان طالبان است. در مراسم ارگ به جز او، عکس دیگر سخنرانان نشر شد.
این آخرین باری نبود که طلوع و دیگر رسانههای خصوصی همکاران خود را در حملات انتحاری از دست میدادند. در یک حادثه دیگر در سال ۱۳۹۷، صمیم فرامرز خبرنگار و رامز احمدی تصویر بردار طلوع نیوز در یک حمله انتحاری در دشت برچی کابل جان باختند.
در نشست ارگ شماری از وزیران کابینه طالبان و دیگر مقامهای بلندپایه نیز حضور داشتهاند. امیر خان متقی، وزیر خارجه طالبان در سخنرانی خود بر اهمیت مبارزات فرهنگی و قلمی برای طالبان تاکید کرد.
با این حال، متقی به اعضای شبکه تبلیغات طالبان گوشزد کرد که «مردم بیشتر عمل شما را میبینند.»
منابع معتبر به افغانستان اینترنشنال گفتند که مقامهای کلیدی طالبان در کابل برای تبلیغ خود و حمله به مخالفان در شبکههای اجتماعی دهها نفر را استخدام کردهاند. وزیران دفاع، داخله و رئیس استخبارات طالبان گروههای متعددی در شبکههای اجتماعی دارند.
بخش پشتو افغانستان اینترنشنال در صحبت با منابع متعدد توانسته اطلاعاتی درباره سه گروه سایبری به نام 'فدائیان مجازی بدری'، 'ابابیل امارتی' و 'مدافعان عمری' به دست آورده است. این گروهها متعلق به سراج الدین حقانی، وزیر داخله، محمد یعقوب مجاهد، وزیر دفاع و عبدالحق وثیق، رئیس استخبارات طالبان اند.
اعضای این گروهها در فیسبوک و اکس، دو شبکه اجتماعی محبوب در میان کاربران افغان، پستهایی در دفاع از این مقامهای طالبان، رد انتقادها و تبلیغات علیه مخالفان طالبان نشر میکنند.
این مراسم برای تقدیر از حلقههای فرهنگی طالبان در حالی برگزار شده است که بسیاری از فعالان رسانهای در کشور اجازه فعالیت آزادانه ندارند و با محدودیتهای گسترده روبهرو هستند.
طالبان همچنین اجازه چاپ، نشر و فروش کتابهایی را که مخالف دیدگاهها و سیاستهایش باشد، نمیدهد و بارها آثار مختلف را ممنوع اعلام کرده است.
رسانهها در افغانستان نیز زیر کنترول این گروه فعالیت میکنند و اغلب ناچارند مطابق سیاستها و منافع طالبان عمل کنند.
سفر روزمری دیکارلو روز یکشنبه با تاکید بر رفع ممنوعیت کار و تبعیض علیه زنان و تعهدات اداره طالبان در برابر جامعه جهانی پایان یافت.
برعکس، مقامهای طالبان در اعلامیههای خود درباره دیدار با معاون دبیرکل سازمان ملل، موضوع سرکوب و تبعیض علیه زنان افغان را نادیده گرفته و بر دستاوردهای خود در حوزه اقتصاد و مبارزه با مواد مخدر انگشت گذاشتند.
اعلامیههای دو طرف نشان میدهد که دستورکار سازمان ملل به نمایندگی از کشورهای جهان و اداره طالبان به یک دیگر نزدیک نشده و طالبان همچنان مایل نیستند که در مورد رعایت نکردن حقوق اساسی زنان با سازمان ملل گفتوگو کنند.
ملل متحد روز یکشنبه در یک بیانیه خبری نوشت که «خانم دیکارلو در دیدارهای خود با مقامات حکومت سرپرست، نگرانیهای جدی این سازمان را در مورد محدود شدن کارمندان زن ملل متحد و همچنین ممنوعیت آموزش و کار زنان مطرح کرد و خواهان لغو فوری آن شد.»
بنا به این بیانیه، معاون دبیرکل سازمان ملل به دستاوردهای طالبان در حوزه «ثبات اقتصادی» و «اقدامات جدی در مبارزه کشت و قاچاق موادمخدر»، دو موضوع دلخواه طالبان، اشارهای نکرده است. به نظر میرسد که سازمان ملل بیانیههای طالبان در مورد این دیدار را نادیده گرفته است.
اداره طالبان تلاش دارد که حمایت بینالمللی را از اقدامات خود مانند ممنوعیت کشت خشخاش جلب کند و راهی برای کسب اعتبار و همکاری بیشتر حکومتها و سازمانهای بینالمللی غربی به دست آورد.
در بیانیه خبری سازمان ملل از طالبان خواسته شده است تا «به تعهدات بینالمللی خود به منطور بازگشت افغانستان به جامعه جهانی عمل کند.» دیکارلو به طالبان گفت که «به طور کامل در روند دوحه سهم بگیرد.»
طالبان تاکید دارد که با دهها کشور و سازمان خارجی در تعامل است و انزوای خود را رد کرده است اما معاون دبیرکل سازمان به نمایندگی ۱۹۳ کشور جهان به مقامهای طالبان، از جمله وزیر خارجه و داخله این گروه یادآوری کرد که اداره طالبان جایی در میان کشورها ندارد و با تجدیدنظر در سیاستها در وضعیت اداره خود تغییر بیاورند.
وزارت خارجه طالبان روز شنبه در خبرنامهای گفت که امیر خان متقی با دیکارلو «در مورد وضعیت سیاسی افغانستان، امنیت، تلاشها برای ثبات اقتصادی، مدیریت خوب مهاجرین بازگشته و گامهای مثبت امارت اسلامی در راستای همکاریهای لازم با آنان صحبت نمود.»
وزیر خارجه طالبان از معاون دبیرکل سازمان ملل خواسته است که تحریمهای بانکی علیه افغانستان برداشته شود.
دیکارلو علاوه بر طالبان با حامد کرزی و داکتر عبدالله، رئیس جمهور پیشین و رئیس اجرائیه سابق دیدار نکرده است اما با دیپلوماتهای خارجی و اعضای جامعه مدنی در افغانستان ملاقات کرده است.
روزمری دیکارلو روز شنبه به کابل سفر کرد. او بلندپایه ترین مقام سازمان ملل است که چندین بار به افغانستان سفر کرده اما دیدارهایش نتیجهای نداشته است.
پولیس پاکستان بازداشت مهاجران افغان بدون مدرک را در شهر جهلم ایالت پنجاب تشدید کرده است.
بنا به گزارشها، پولیس روز شنبه سه مهاجر افغان بازداشت کرد و یک شهروند پاکستانی نیز به اتهام پناه دادن به آنان تحت پیگرد قرار گرفته است.
روزنامه پاکستانی نیشن روز یکشنبه، پنجم دلو گزارش داد که پولیس پاکستان برخورد خود با مهاجران افغان را تشدید کرده و روند انتقال آنان به اردوگاههای تعیینشده از سوی حکومت همچنان ادامه دارد.
پولیس شهر جهلم به شهروندان هشدار داده و از آنان خواسته است از اجاره دادن خانه، دکان یا وسایط نقلیه به مهاجران بدون مدرک خودداری کنند.
پولیس تاکید کرده است که مهاجران بدون مدرک اجازه انجام هیچگونه فعالیت تجاری، خرید و فروش یا اشتغال در پاکستان را ندارند.
طارق عزیز سندهو، مامور پولیس شهر جهلم گفت که دستورات حکومت پنجاب در قبال مهاجران بدون مدرک در حال اجراست و با هر فردی که این دستورات را نقض کند، برخورد قانونی خواهد شد.
پولیس پاکستان در ماه عقرب عملیات بازداشت مهاجران افغان را در جهلم ایالت پنجاب آغاز کرده بود. مقامهای این کشور پیشتر نیز از بازداشت صدها مهاجر افغان در این شهر خبر داده بودند.
در پی تیره شدن روابط میان طالبان و پاکستان در ماههای اخیر، اسلامآباد روند اخراج مهاجران افغان را شدت بخشیده و هزاران نفر را از این کشور اخراج کرده است.
این روند نگرانی سازمانهای حقوق بشری را نیز برانگیخته است. کارشناسان سازمان ملل نیز نسبت به پیامدهای زیانبار اخراج مهاجران هشدار داده و خواستار پایبندی اسلامآباد به تعهدات بینالمللی آن شدهاند.
براساس گزارشهای سازمان ملل در سال ۲۰۲۵ بیش از دو میلیون مهاجر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند که بخش عمده این بازگشتها بهگونه اجباری بوده است.
عبدرب الرسول سیاف از رهبران پیشین جهادی افغانستان در واکنش به انتشار اصولنامه جزایی طالبان، به حاکمان این گروه گفته است که «از خدا بترسند» و آموزههای دین را «وارونه جلوه ندهند».
سیاف روز یکشنبه، پنجم دلو در حساب کاربری خود در فیسبوک نوشته است که اسلام دین «عدالت و انصاف» است و تأکید کرده اگر در جایی امتیازی هم در نظر گرفته شده، آن امتیاز «برای غریبان و بیچارگان» است، نه برای «معتبران، سرمایهداران و خوانین».
انتشار اصولنامه جزایی طالبان در روزهای اخیر موجی از انتقادها را در میان نهادهای حقوق بشری و شماری از چهرههای سیاسی و رهبران پیشین جهادی برانگیخته است؛ سندی که منتقدان آن را نشانهای از رویکرد سختگیرانه و تبعیضآمیز طالبان در نظام قضایی میدانند.
چهرههایی چون معصوم استانکزی و رحمتالله نبیل نیز این اصولنامه را ناقض کرامت انسانی و زمینهساز تکرار «جهل و افراط» توصیف کردهاند.
افغانستان اینترنشنال دریافته است که در یک هفته گذشته هفت نفر در شهر هرات کشته شدهاند؛ از جمله یک صراف سیار، دو جوان در مسیر هرات - کرخ، یک نوجوان دستفروش، یک مرد در ناحیه یازدهم و دو مورد ترور در مرکز شهر، که تازهترین آن روز یکشنبه ۵ دلو در نزدیکی جاده مجیدی رخ داده است.
طالبان معمولا در مورد چنین رویدادهایی اظهار نظر نمیکند و جزئیات این رویدادها را به رسانهها به گونه رسمی توضیح نمیدهد.
نقیبالله، جوانی اهل غور که در هرات صرافی سیار داشت
بر اساس این معلومات، در نخستین مورد جسد جوانی به نام نقیبالله در شهر هرات پیدا شد. منابع به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که او در نزدیکی مارکت اسعارفروشی «خراسان» ربوده شده بود و جسدش بعدا از منطقه جبرئیل شهر هرات بهدست آمده است. به گفته این منابع، نقیبالله هنگام خروج از صرافی مقداری پول با خود داشته است. پیش از پیدا شدن جسد او، بستگانش حدود یک هفته در جستوجویش بودند.
نقیبالله اهل ولایت غور بود ولی در هرات صرافی سیار داشت. جسد او روز چهارشنبه اول دلو پیدا شد.
نقیبالله که جسدش پس از یک هفته جستوجو پیدا شد
قدیر که برای تفریح به بند پاشدان رفته بود
در دومین مورد جوانی به نام قدیر، باشنده منطقه شالبافان شهر هرات، کشته شد.
بر اساس معلومات بهدستآمده، او برای تفریح همراه با شماری از دوستانش به ولسوالی کرخ در غرب هرات رفته بود و هنگام بازگشت ناپدید شد. جزئیات ناپدید شدن او روشن نیست، اما جسدش سه روز بعد، روز دوشنبه ۲۹ جدی، کشف شد.
گفته میشود که دو نفر به ظن دست داشتن در این قتل بازداشت شدهاند.
قدیر که حین بازگشت از یک سفر تفریحی کشته شد
فیضاحمد پدر دو کودک سه ساله و شش ماهه بود
در سومین رویداد، جوانی به نام فیضاحمد افضلی، باشنده قریه ملدان ولسوالی انجیل ولایت هرات کشته شد.
بر اساس معلومات، او برای تفریح به بند پاشدان رفته بود و در مسیر بازگشت توسط افراد مسلح در سرک هرات - کرخ به قتل رسید. منابع گفتند که این رویداد، یک سرقت مسلحانه بوده است.
فیض احمد افضلی فرزند دوم خانواده بود و برادر دیگرش پیشتر در یک رویداد ترافیکی جان باخته بود. از او یک پسر سهساله و یک دختر ششماهه به جا مانده است. همچنین گزارش شده که شماری از دوستان او از سوی طالبان بازداشت شدهاند، اما طالبان بهگونه رسمی در این باره اظهار نظر نکرده است.
فیض احمد افضلی که حین بازگشت از تفریح در نزدیکی بند پاشدان هرات کشته شد
جوانی که قصد فرار داشت کشته شد
در چهارمین مورد، منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتهاند جوانی که از سوی افراد ناشناس موتورسایکلسوار به قریه امام شش نور ولسوالی انجیل منتقل شده بود، حین فرار به قتل رسید.
به گفته منابع، این رویداد روز جمعه، ۳ دلو و پس از شام رخ داده است. مهاجمان قربانی را با خود به این قریه انتقال دادند و او هنگام تلاش برای فرار، خود را از موتور سایکل به زمین انداخت. افراد مسلح سه مرمی به سوی او شلیک کردند و از محل گریختند.
منابع میگویند فرد کشتهشده باشنده این قریه نبوده و به نظر میرسد مهاجمان به دلیل خلوت بودن منطقه، این محل را برای اجرای حمله انتخاب کرده بودند.
این رویداد در چند متری یک پوسته امنیتی طالبان رخ داده است.
همچنین به گفته یک منبع، پس از این رویداد، تصاویر دوربینهای مداربسته در نزدیکی این پوسته امنیتی بررسی شده، اما طالبان ویدیوهای ثبتشده را از داخل کمپیوتر این دکان حذف کردهاند. قریه امام شش نور حدود ده کیلومتر با مرکز شهر هرات فاصله دارد.
جسد حلقآویز شده یک نوجوان از جاده لیلامیهای شهر هرات کشف شد
در پنجمین مورد، جسد حلقآویز شده یک نوجوان دستفروش روز شنبه، ۴ دلو در جاده موسوم به لیلامیهای شهر هرات کشف شد.
یک منبع مطلع به افغانستان اینترنشنال گفته است که طالبان تا اکنون نتوانسته مشخص کند این نوجوان خود را حلقآویز کرده یا فرد یا افراد دیگری در مرگ او دست داشتهاند.
جاده لیلامی در یکی از مرکزیترین و شلوغترین بخشهای شهر هرات و کنار مسجد جامع بزرگ این شهر قرار دارد. نام و مشخصات این نوجوان تا اکنون منتشر نشده است.
مردی که کشته شد، طالبان گفت دزد بوده است
در ششمین مورد، یک مرد روز شنبه، ۴ دلو در ناحیه یازدهم شهر هرات کشته شد. طالبان برخلاف موارد پیشین، درباره این رویداد توضیح داده است.
فرماندهی امنیه طالبان در هرات اعلام کرده است که فرد کشتهشده یک سارق مسلح بوده که هنگام سرقت با یکی از باشندهگان محل روبهرو شده و پس از نشان دادن مقاومت، با «واکنش جدی و بهموقع مردم» مواجه شده است.
بر اساس خبرنامه طالبان، در نتیجه این رویداد سارق کشته شده و جسد او از سوی آمریت حوزه یازدهم امنیتی به شفاخانه حوزوی هرات منتقل شده است.
مستری اسماعیل در مرکز شهر ترور شد
در هفتمین مورد، عصر یکشنبه، ۵ دلو یک فرد میانسال به نام مستری اسماعیل در مرکز شهر هرات ترور شد. منابع به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که افراد ناشناس او را در سرک فرقه هرات، در ابتدای جاده مجیدی، هدف قرار دادند و به قتل رساندند. به گفته این منابع، مستری اسماعیل به نهادهای استخباراتی طالبان نزدیک بوده است.
افغانستان اینترنشنال به ویدئویی دست یافته که نشان میدهد جسد او در خیابان موسوم به «فرقه سابقه» روی زمین افتاده و شماری از ماموران طالبان در محل رویداد در حال بررسی هستند.
هنوز واضح نیست که این قتل جنبه «جنایی» داشته یا خیر.
مستری اسماعیل
شهر هرات در هفتههای اخیر بارها شاهد رویدادهایی بوده که به کشته شدن شماری از باشندگان این ولایت انجامیده است. سرقتهای مسلحانه و قتل با هدف دستیابی به وسایل قیمتی مانند موبایل، موتر و موتورسایکل از عاملهای اصلی وقوع این رویدادها عنوان میشود. در عین حال، فقر و افزایش مشکلات اقتصادی از مواردی دانسته میشود که زمینهساز گسترش چنین رویدادهایی در این شهر شده است.
وزارت داخله اتریش اعلام کرد که یک پناهجوی افغان را پس از اتمام دوره زندان به کابل فرستاده است. طبق گزارش، این شهروند ۳۳ ساله افغانستان بامداد یکشنبه از طریق استانبول به کابل اخراج شده است.
گرهارد کانر، وزیر داخله اتریش، روز یکشنبه پنجم دلو گفت: «عملیات اخراج ادامه دارد و شهروندان مجرم سوریه و افغانستان بهگونه تدریجی اخراج خواهند شد.»
بر اساس گزارش وزارت داخله اتریش این شهروند ۳۳ ساله افغان در جولای ۲۰۱۵ به اتریش رفته بود. او شش بار توسط دادگاههای اتریش مجرم شناخته شده بود که شامل چند جرم خشونتآمیز جدی نیز میشد. در مجموع ۹ جرم علیه او ثبت شده است. وزارت داخله اتریش اور را «مجرم خطرناک» توصیف کرده است. این پناهجوی افغان از ده سال حضورش در اتریش حدود پنج سال را در زندان گذرانده است.
وزارت داخله اتریش میگوید او از جمله مجرمانی بود که توسط هیئتی از اداره طالبان در وین شناسایی و برای او سند خروج به افغانستان صادر شده است.
هیئتی از طالبان در ماه سنبله جهت گفتوگو در باره اخراج پناهجویان افغان به این کشور سفر کرد.
شمار دقیق پناهجویان افغان که قرار است از اتریش اخراج شوند هنوز اعلام نشده است. این سومین مورد اخراج بهشمار میرود؛ پیش از این، یک پناهجو در اواخر ماه میزان و پناهجوی دیگری در ۱۸ عقرب از این کشور اخراج شده بودند.
اتریش در سال ۲۰۲۵ بیش از ۱۴ هزار مجرم و افراد دارای وضعیت اقامتی غیرقانونی را اخراج کرده است. اخراج پناهجویان به این پیمانه در اتریش بی پیشینه بوده است.