پیتر پاول، رئیسجمهور چک و آندری بابیش، نخستوزیر این کشور به سخنان اخیر دونالد ترامپ درباره نقش ناتو در جنگ افغانستان واکنش نشان دادند. آندری بابیش گفت اظهارات ترامپ «میراث نظامیان چک را که ۱۴ نفر از آنها در این کشور [افغانستان] جان باختند، ناچیز جلوه داده و تحقیر میکند.»
پیتر پاول گفت: «من یادآوری فداکاریها و فداکاریهای کشورهای عضو ناتو در طول درگیری در افغانستان را مهم میدانم. جمهوری چک در ماموریتهای تحت رهبری ناتو شرکت کرد و بیش از ۱۱۰۰۰ سرباز ما که در آنجا مستقر بودند، به مدت ۱۹ سال وظایف خود را در شرایط دشوار خستگیناپذیر انجام دادند.»
او خطاب به دونالد ترامپ ادامه داد: «چهارده سرباز چک در افغانستان کشته شدند و دهها نفر دیگر زخمی شدند.»
رئیسجمهور چک گفته است که باید به ارزش دفاع جمعی و شرکای ناتو احترام گذاشته شود.
آندری بابیش، نخستوزیر چک هم میگوید اظهارات ترامپ، فراتر از حد و مرز است و میراث سربازان چک را که ۱۴ نفر از آنها در افغانستان جان باختند، تحقیر میکند.
نخستوزیر چک میگوید اظهارات ترامپ «بیمعنی» است و این قابل قبول نیست. به گفته وی، این سخنان میراث سربازان چک را که در طول ماموریتهای ناتو کشته یا زخمی شدهاند، بیارزش میکند.»
دونالد ترامپ پیشتر گفت نقش نیروهای ناتو در جنگ افغانستان بزرگنمایی شده و این نیروها در مقایسه با سربازان امریکایی عقبتر ایستاده و از «خط مقدم فاصله گرفته بودند.»
این اظهارات رئیسجمهور امریکا با واکنشهای گسترده کشورهای عضو ناتو روبهرو شد و خشم زیادی را برانگیخت.
کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا سخنان دونالد ترامپ را «توهینآمیز و تکاندهنده» توصیف کرد.
او از دونالد ترامپ خواسته بود بهدلیل کماهمیت جلوه دادن نقش نیروهای ناتو در جنگ افغانستان عذرخواهی کند.
دونالد ترامپ از عذرخواهی مستقیم خودداری کرد اما، در واکنش به خشمی که در بریتانیا به راه افتاده بود، سخنانش را اصلاح کرد و گفت نیروهای بریتانیایی «بیهمتا» هستند.
بوریس پیستوریوس، وزیر دفاع آلمان هم در واکنشی گفته است که اظهارات ترامپ مبنی بر اینکه نیروهای ناتو در جنگ افغانستان در خط مقدم حضور نداشتند، «بیاحترامی» بود.
سخنان دونالد ترامپ درباره نقش ناتو در جنگ افغانستان موجی از واکنشها را از پاریس تا کانبرا به دنبال داشت و استرالیا نیز به جمع روبهافزایش کشورهایی پیوست که خشم خود را نسبت به اظهارات رئیسجمهور امریکا ابراز کردهاند.
نخستوزیر استرالیا که کشورش عضو ناتو نیست، در واکنش به این اظهارات گفت که استرالیا در کنار متحدان غربیاش در خط مقدم نبرد برای «دفاع از دموکراسی و آزادی و همچنان برای دفاع از منافع ملی مان» حضور داشت.
او تاکید کرد که چنین سخنانی به خانوادههای سربازانی که جان خود را از دست دادهاند، آسیب میزند و افزود این خانوادهها شایسته احترام و تحسین کامل هستند.
استرالیا پس از حملات ۱۱ سپتامبر و بین سالهای ۲۰۰۱ تا ۲۰۲۱، نزدیک به ۴۰ هزار نیرو به ائتلاف تحت رهبری امریکا به افغانستان اعزام کرد که در این مدت ۴۷ نفر از پرسونل این کشور کشته شدند.
نیروهای استرالیایی عمدتا در ولایت ارزگان مستقر بودند که از پایگاههای عمده طالبان به حساب میآمد. این کشور در سال ۱۳۹۲ سربازان جنگی خود را از افغانستان بیرون کرد اما حدود چهارصد نفر از نیروهای خود رابرای آموزش سربازان افغان نگهداشت.
رئیسجمهور امریکا گفته بود نقش نیروهای ناتو در جنگ افغانستان «بزرگنمایی شده است، آنها عقبتر از سربازان امریکایی ایستادند و از خط مقدم فاصله گرفته بودند.»
واکنش فرانسه، ایتالیا، بریتانیا، پولند و دنمارک به این سخنان بسیار صریح بود و این کشورها اظهارات دونالد ترامپ را «غیرقابل قبول» و «توهینآمیز» توصیف کردند. ترامپ در پی این فشارها تا حدی از موضع خود عقبنشینی کرد و از نقش نیروهای بریتانیا در جنگ افغانستان تمجید کرد.
مته فریدریکسن، نخستوزیر دنمارک گفت: «زیر سوال بردن تعهد سربازان ایتلاف در افغانستان از سوی رئیسجمهور امریکا غیرقابل قبول است.»
این اظهارات واکنش تند کهنهسربازان دنمارکی را برانگیخته است. انجمن کهنهسربازان این کشور اظهارات رئیسجمهور امریکا را «بیادبانه» و «خیانت» توصیف کرد.
تاجمیر در نشستی در ارگ تاکید کرد که رهبری طالبان به «مبارزه قلمی و فرهنگی» توجه دارد. به باور او فعالان در این زمینه در «مشروعیتبخشی به جنگ طالبان و افشای اقدامات دشمن» نقش ارزشمندی داشتند.
تاجمیر جواد از نویسندگان و اهل قلم وابسته به اداره طالبان خواست که برای پیشبرد مبارزه فرهنگی و قلمی و بازتاب سیاستها و فعالیتهای این گروه، از زبان معاصر و فناوری نوین استفاده کنند.
رسانهها یکی از اهداف حملات انتحاری طالبان در زمان حکومت پیشین بودند. در ماه دلو ۱۳۹۴، یک عامل انتحاری طالبان سوار بر یک موتر بمبگذاری شده، به یک مینیبوس حامل کارمندان تلویزیون طلوع و گروه رسانهای موبی حمله کرد که براثر آن هفت نفر کشته و ۲۵ نفر دیگر زخمی شدند.
در آن زمان، ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، با پذیرش مسئولیت این حادثه گفته بود که این حمله «به انتقام اتهامات دروغ تلویزیون طلوع علیه طالبان» در جریان جنگ قندوز صورت گرفت.
این آخرین باری نبود که طلوع و دیگر رسانههای خصوصی همکاران خود را در حملات انتحاری از دست میدادند. در یک حادثه دیگر در سال ۱۳۹۷، صمیم فرامرز خبرنگار و رامز احمدی تصویر بردار طلوع نیوز در یک حمله انتحاری در دشت برچی کابل جان باختند.
در نشست ارگ شماری از وزیران کابینه طالبان و دیگر مقامهای بلندپایه نیز حضور داشتهاند. امیر خان متقی، وزیر خارجه طالبان در سخنرانی خود بر اهمیت مبارزات فرهنگی و قلمی برای طالبان تاکید کرد.
با این حال، متقی به اعضای شبکه تبلیغات طالبان گوشزد کرد که «مردم بیشتر عمل شما را میبینند.»
منابع معتبر به افغانستان اینترنشنال گفتند که مقامهای کلیدی طالبان در کابل برای تبلیغ خود و حمله به مخالفان در شبکههای اجتماعی دهها نفر را استخدام کردهاند. وزیران دفاع، داخله و رئیس استخبارات طالبان گروههای متعددی در شبکههای اجتماعی دارند.
بخش پشتو افغانستان اینترنشنال در صحبت با منابع متعدد توانسته اطلاعاتی درباره سه گروه سایبری به نام 'فدائیان مجازی بدری'، 'ابابیل امارتی' و 'مدافعان عمری' به دست آورده است. این گروهها متعلق به سراج الدین حقانی، وزیر داخله، محمد یعقوب مجاهد، وزیر دفاع و عبدالحق وثیق، رئیس استخبارات طالبان اند.
اعضای این گروهها در فیسبوک و اکس، دو شبکه اجتماعی محبوب در میان کاربران افغان، پستهایی در دفاع از این مقامهای طالبان، رد انتقادها و تبلیغات علیه مخالفان طالبان نشر میکنند.
این مراسم برای تقدیر از حلقههای فرهنگی طالبان در حالی برگزار شده است که بسیاری از فعالان رسانهای در کشور اجازه فعالیت آزادانه ندارند و با محدودیتهای گسترده روبهرو هستند.
طالبان همچنین اجازه چاپ، نشر و فروش کتابهایی را که مخالف دیدگاهها و سیاستهایش باشد، نمیدهد و بارها آثار مختلف را ممنوع اعلام کرده است.
رسانهها در افغانستان نیز زیر کنترول این گروه فعالیت میکنند و اغلب ناچارند مطابق سیاستها و منافع طالبان عمل کنند.
روزنامه پاکستانی نیشن روز یکشنبه، پنجم دلو گزارش داد که پولیس پاکستان برخورد خود با مهاجران افغان را تشدید کرده و روند انتقال آنان به اردوگاههای تعیینشده از سوی حکومت همچنان ادامه دارد.
پولیس شهر جهلم به شهروندان هشدار داده و از آنان خواسته است از اجاره دادن خانه، دکان یا وسایط نقلیه به مهاجران بدون مدرک خودداری کنند.
پولیس تاکید کرده است که مهاجران بدون مدرک اجازه انجام هیچگونه فعالیت تجاری، خرید و فروش یا اشتغال در پاکستان را ندارند.
طارق عزیز سندهو، مامور پولیس شهر جهلم گفت که دستورات حکومت پنجاب در قبال مهاجران بدون مدرک در حال اجراست و با هر فردی که این دستورات را نقض کند، برخورد قانونی خواهد شد.
پولیس پاکستان در ماه عقرب عملیات بازداشت مهاجران افغان را در جهلم ایالت پنجاب آغاز کرده بود. مقامهای این کشور پیشتر نیز از بازداشت صدها مهاجر افغان در این شهر خبر داده بودند.
در پی تیره شدن روابط میان طالبان و پاکستان در ماههای اخیر، اسلامآباد روند اخراج مهاجران افغان را شدت بخشیده و هزاران نفر را از این کشور اخراج کرده است.
این روند نگرانی سازمانهای حقوق بشری را نیز برانگیخته است. کارشناسان سازمان ملل نیز نسبت به پیامدهای زیانبار اخراج مهاجران هشدار داده و خواستار پایبندی اسلامآباد به تعهدات بینالمللی آن شدهاند.
براساس گزارشهای سازمان ملل در سال ۲۰۲۵ بیش از دو میلیون مهاجر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند که بخش عمده این بازگشتها بهگونه اجباری بوده است.
