روزنامهنگار
عبدالستار سیرت، چهرهای بحثبرانگیز در کنفرانس بن ۲۰۰۱، نماینده گروه رم وابسته به محمد ظاهرشاه بود. او در رأیگیری داخلی گروه رُم یازده رأی به دست آورد و به عنوان گزینه اصلی رهبری اداره موقت معرفی شد.
با این حال، این انتخاب مورد پذیرش ایالات متحده، جبهه متحد سابق و نماینده سازمان ملل متحد قرار نگرفت. در نتیجه فشارهای سیاسی و دیپلوماتیک، سیرت کنار گذاشته و حامد کرزی به عنوان رئیس اداره موقت معرفی شد.
عبدالستار سیرت پس از سالها، روایت شخصی و مفصل خود را از وقایع پشتپرده و جریانهای کنفرانس تاریخی بن بیان کرده است؛ روایتی که به زوایای پنهان شکلگیری نظام سیاسی پس از حاکمیت دور نخست طالبان، انتخاب حامد کرزی به ریاست اداره موقت، تقسیم قدرت و نقش تعیینکننده ایالات متحده امریکا در شکلگیری نظام پسا طالبان میپردازد.
سیرت در مصاحبهای اختصاصی با بشیر احمد انصاری، پژوهشگر و نویسنده، نقدهای تندی را متوجه کنفرانس بن میکند. این مصاحبه در کانال یوتیوب آقای انصاری منتشر شده است.
عبدالستار سیرت که اکنون ۹۰ سال دارد و در ایالات متحده امریکا زندگی میکند، از چهرههای شناختهشده سیاست افغانستان در نیمقرن گذشته است. او در دوره سلطنت محمد ظاهرشاه وزیر عدلیه بود و همزمان ریاست دانشکده شرعیات دانشگاه کابل را بر عهده داشت. از جمله شاگردان او میتوان به چهرههای مطرحی چون برهانالدین ربانی، عبدربالرسول سیاف و نعمتالله شهرانی، رهبران پیشین جهادی، اشاره کرد.
کنفرانس بن و جایگاه گروه رُم
کنفرانس بن در سال ۲۰۰۱ با حمایت و نقش جامعه بینالمللی، سازمان ملل متحد و ایالات متحده امریکا و با حضور چهار جناح سیاسی افغانستان برگزار شد: گروه پیشاور، گروه قبرس، جبهه متحد ملی و گروه رم.
ریاست گروه رم را عبدالستار سیرت، به عنوان یکی از چهرههای مورد اعتماد محمد ظاهرشاه، پادشاه پیشین افغانستان، بر عهده داشت.
پس از حملات یازدهم سپتمبر و تصمیم ایالات متحده برای سرنگونی رژیم طالبان، امریکا و متحدانش به دنبال ایجاد نظام سیاسی جدیدی در افغانستان بودند که ظاهراً همه جناحهای درگیر را دربر گیرد. در این میان، نام محمد ظاهرشاه به عنوان شخصیتی که میتوانست بحران افغانستان را مدیریت کند، مطرح بود. ظاهرشاه برای بسیاری نماد امنیت و آرامش تلقی میشد. او بیش از چهل سال بر افغانستان پادشاهی کرده بود.
درباره اینکه رهبر آینده افغانستان از چه آدرسی انتخاب شود، توافق مکتوبی وجود نداشت؛ اما به نظر میرسید میان طرفها نوعی توافق نانوشته شکل گرفته بود که حاکم آینده افغانستان از گروه موسوم به «رم» برگزیده شود. محمد ظاهرشاه پس از کودتای سردار محمد داوود در شهر رم اقامت داشت و به همین دلیل این گروه به «گروه رم» شهرت یافته بود. بر همین اساس، تعیین رئیس اداره موقت به این گروه واگذار شد.
انتخابات درونگروهی و شوک غرب
به هدایت محمد ظاهرشاه، در داخل گروه رم انتخابات برگزار شد. در این رقابت، حامد کرزی، عبدالستار سیرت و هدایت امین ارسلا نامزد بودند. سیرت میگوید که خود تمایلی به نامزدی نداشت، اما برخی چهرهها، از جمله پادشاهخان زدران و واصفی قندهاری، بر نامزدی او اصرار کردند.
در نتیجه این انتخابات درونگروهی، عبدالستار سیرت ۱۱ رای، حامد کرزی ۲ رای و هدایت امین ارسلا ۱ رای به دست آوردند.
به گفته سیرت، او پیروزی خود را نه از طریق شورای رم، بلکه از زبان یک خبرنگار در محل کنفرانس شنید. وی تاکید میکند که انتخابش باعث شگفتی نمایندگان کشورهای غربی شد؛ زیرا به ادعای او، پیش از آن میان امریکا، پاکستان، ایران و جبهه متحد ملی ـ که نقش برجستهای در عملیات امریکا علیه طالبان داشت ـ توافقی برای انتصاب حامد کرزی به ریاست اداره موقت صورت گرفته بود.
سیرت میگوید با انتخاب او، این توافق از پیش طراحیشده به چالش کشیده شد. به گفته وی، زلمی خلیلزاد، همکار جیمز دابنز، نماینده ویژه امریکا، تلاش کرد او را به انصراف وادار کند و در بدل آن وعده هر مقام دولتی، از وزارت عدلیه تا ریاست لویه جرگه، را داد. سیرت میگوید در پاسخ به تندی به خلیلزاد گفته است: «پس همه تعیینات به دست شما انجام میشود.»
فشار برای انصراف
برخلاف روایتهای رایج، سیرت تاکید میکند که انصراف او نه به دلیل فشارهای اخضر ابراهیمی، نماینده ویژه سازمان ملل، بلکه در نتیجه اصرار و التماس نمایندگان آلمان و اتحادیه اروپا صورت گرفت. به گفته او، نماینده آلمان هشدار داده بود که اگر انصراف ندهد، کنفرانس بن ـ که میزبان نشستهای بزرگ جهانی بوده ـ با یک سابقه منفی تاریخی روبهرو خواهد شد.
سیرت تاکید میکند که آلمانیها میزبانی شایستهای از نشست داشتند و تلاش کردند بیطرف بمانند. او میگوید به نمایندگان آلمان اعلام کرد که از نامزدی خود میگذرد، اما این بیعدالتی باید در آرشیف رسمی کنفرانس ثبت شود.
سیرت مدعی است که با وجود آنکه حامد کرزی رأی لازم را در بن به دست نیاورده بود، امریکا او را بر شورای رم تحمیل کرد.
به گفته او، جورج تنت، رئیس وقت سازمان سیا، گفته بود: «ما کسی را برای اداره موقت میشناسیم که هم پشتون است، هم از قندهار است، هم جوان است و هم با ما همکاری دارد؛ و او حامد کرزی است.»
اهداف امریکا از کنفرانس بن
عبدالستار سیرت بهشدت از نقش و حضور امریکا در افغانستان انتقاد میکند. او مداخله مستقیم در تعیین رهبری سیاسی افغانستان، تقسیم کرسیهای دولتی، توزیع قدرت بر مبنای قومیت و حضور نظامی درازمدت را اقداماتی میداند که به سود افغانستان نبود.
با این حال، بسیاری از ناظران باور دارند که حضور امریکا در افغانستان فصل تازهای در تاریخ این کشور رقم زد. بسیاری از این رویداد به عنوان نوعی «انقلاب سیاسی» یاد میکنند که افغانها نتوانستند از آن بهدرستی بهره ببرند. با این وجود، در نتیجه حضور امریکا و متحدانش، افغانستان شاهد یک جهش کمسابقه در عرصههای مختلف بود؛ روندی که با بازگشت طالبان بار دیگر به نقطه صفر بازگشت.
به باور سیرت، واشنگتن تلاش داشت این اهداف از سوی افغانها در کنفرانس بن مشروعیت پیدا کند. او میگوید همه کشورها از این برنامه حمایت کردند و ایران حتی بیش از دیگران از طرح امریکا پشتیبانی کرد.
سیرت حضور امریکا در افغانستان را «اشغال نظامی» میداند و میگوید این کشور به بهانه حملات یازدهم سپتمبر وارد افغانستان شد، در حالی که به گفته او هیچ افغان در این حملات نقش نداشت.
پس از خودداری طالبان از تسلیمدهی اسامه بن لادن، امریکا تصمیم به حمله به افغانستان گرفت. امریکا در آغاز قصد دولتـملتسازی در افغانستان را نداشت و صرفاً با هدف مبارزه با تروریسم و انتقام از القاعده وارد این کشور شد، اما بعدها اهداف خود را گسترش داد.
سیرت تصریح میکند که امریکا فردی را به قدرت رساند که شایسته زعامت و رهبری افغانستان نبود. با این حال، به گفته او، نه تنها امریکا، بلکه گروه حاکم در افغانستان، شامل رهبران جبهه متحد ملی ـ بهویژه محمدقسیم فهیم، یونس قانونی و عبدالله عبدالله ـ نیز بر حامد کرزی اجماع داشتند. سیرت میگوید رهبران جبهه متحد تأکید داشتند که رئیس اداره موقت باید یک پشتون باشد و در مقابل، وزارتهای دفاع، خارجه و داخله را مطالبه کرده بودند.
کشورهای منطقه، از جمله ایران، پاکستان و روسیه نیز با گزینش کرزی به ریاست اداره موقت موافق بودند.
سیرت در ادامه مصاحبه خود میگوید که بعدها مارشال فهیم در دیدار با او در کابل اظهار داشت که بر حق وی ظلم شده است؛ نخست در کنفرانس بن، جایی که مانع انتخاب او به ریاست اداره موقت شدند، و دوم اینکه اجازه ندادند همراه محمد ظاهرشاه به افغانستان بازگردد.
به گفته سیرت، زلمی خلیلزاد و حامد کرزی تلاش کردند مانع حضور او در کنار ظاهرشاه در کابل شوند، زیرا وی را تهدیدی برای موقعیت خود میدیدند. به گفته وی، رهبران پیشین جبهه متحد ملی نیز در این جهت با آنان همراهی کردند.
او مدعی است که خلیلزاد در سفری به ایتالیا (محل اقامت ظاهرشاه) به شاه گفته بود که بدون سیرت به کابل بازگردد. ظاهرشاه پاسخ داد که بدون ستار سیرت به افغانستان نخواهد رفت. خلیلزاد در مقابل تهدید کرد که اگر شاه به کابل نرود، ایتالیا تحت فشار امریکا او را اخراج خواهد کرد. ظاهرشاه گفت که در این صورت به عربستان میرود، اما خلیلزاد پاسخ داد که عربستان نیز تحت نفوذ امریکا است و پناه نخواهد داد. در نهایت، ظاهرشاه مجبور به بازگشت به افغانستان شد.
جمعبندی
به باور عبدالستار سیرت، کنفرانس بن در مجموع بر ضد منافع ملی افغانستان بود، زیرا ادارهای را به وجود آورد که برآمده از اراده واقعی مردم افغانستان نبود. او تأکید میکند که نقش افغانها در این نشست صوری بود و سناریوی اصلی توسط خارجیها نوشته شد.
با این حال، سیرت از میزبانی آلمان تمجید میکند و میگوید آلمانیها کاملاً بیطرف بودند و تسهیلات مناسبی فراهم کرده بودند. کنفرانس در ماه رمضان برگزار شد و حتی برای اشتراککنندگان، سحری نیز تهیه میشد.
در مقابل، برخی چهرهها از جمله یونس قانونی، رئیس هیئت جبهه متحد ملی در کنفرانس بن، برخلاف سیرت این نشست را یک رویداد تاریخی میدانند که فصل تازهای را در تاریخ افغانستان گشود. قانونی معتقد است که مشکل اصلی نه خود توافق بن، بلکه تطبیق نادرست آن بود.
عبدالستار سیرت در انتخابات دور اول ریاست جمهوری نامزد شد اما رای لازم به دست نیاورد.
او تا آخر حضور امریکا در افغانستان در هیچ سمت دولتی کار نکرد. سیرت در سراسر مصاحبه جدید خود از بردباری، متانت و وطندوستی آخرین شاه افغانستان سخن میزند.
کاردار طالبان درحالی کارش را در دهلی آغاز کرد که احتمالا آرایش جیوپولیتیکی منطقه در سایه تهدید حمله نظامی امریکا در حال دگرگونی است.
در سه ماه اخیر، طالبان و هند سالها خصومت را پشت سر گذاشتهاند. طالبان که قبل از سقوط دولت پیشین به نیابت از پاکستان به تاسیسات و پروژههای هندی حمله میکرد، به هند به عنوان کشوری میبیند که میتواند از وابستگیاش به پاکستان بکاهد.
طالبان به دلایل قومی، مذهبی و یک سلسله مصلحتهای دیگر نمیخواهد مانند حکومتهای قبلی افغانستان قربانی جبر جغرافیایی باشد که افغانستان محاط به خشکه را به بنادر پاکستان وابسته کرده است. هر زمانی که اسلام آباد به دلایل سیاسی بخواهد مرزهای خود را ببندد، مردم حتی به آرد و روغن پاکستانی محتاج شوند و تاجران افغان میلیونها دالر ضربه ببینند.
هند نیز به علت نزدیک شدن به مرزهای پاکستان از نزدیکی با طالبان استقبال میکند و به پاکستان نشان میدهد هر حکومتی که در کابل روی کار بیاید دوست دهلی است و خصم اسلام آباد.
اما دور زدن پاکستان و فرار از جبر جغرافیایی برای طالبان، به ویژه در شرایط جیوپولتیک کنونی، بسیار دشوار است. واقعیت جغرافیا تغییرناپذیر است. افغانستان و هند مرز مشترک ندارند و هر ارتباط زمینی میان دو طرف ناگزیر از عبور از خاک پاکستان است.
از دست رفتن امید به بندر چابهار
هند و طالبان انتظار داشتند بندر چابهار جایگزین بنادر پاکستان شود. در دوران ریاستجمهوری اشرفغنی، افغانستان، هند و ایران توافقنامه سهجانبهای برای توسعه چابهار امضا کردند.
در سالهای اخیر، تلاشها برای فعال شدن چابهار شدت گرفته بود. هند قرارداد ۱۰ ساله جدیدی برای اداره بخشهایی از بندر امضا کرد و دهها میلیون دالر در آن سرمایهگذاری کرد. طالبان نیز به سیاست اقتصادی حکومت پیشین در کاهش وابستگی به بنادر پاکستان، توسعه تجارت از طریق چابهار و افزایش دادوستد با کشورهای آسیای مرکزی وفادار مانده است.
چابهار به عنوان بخشی از کریدور بینالمللی شمال-جنوب و مسیر دسترسی به افغانستان و آسیای مرکزی دیده میشد.
با این حال، امیدها به چابهار کمرنگ شده است. امریکا از افغانستان بیرون شده اما سایه آن بر حیات سیاسی و اقتصادی طالبان باقی است. همان طور که پهپادهای امریکایی طالبان را زیر نظر دارند، تحریمهای آن نمیگذارند طالبان به طور کامل از بندر چابهار استفاده کند.
تشدید تحریمهای امریکا علیه ایران، از جمله تهدید تعرفه ۲۵ درصدی ترامپ در جنوری ۲۰۲۶، هند را با ریسکهای جدی مواجه کرده است. گزارشهایی درباره عقبنشینی هند و انتقال حدود ۱۲۰ میلیون دالر به ایران برای تسویه تعهدات و احتمال خروج از پروژه منتشر شده، هرچند مقامات هندی آن را تکذیب یا تایید نکردهاند.
وزارت خارجه هند در ماه عقرب اعلام کرد که حکومت ترامپ معافیت هند از تحریمهای بندر چابهار را برای شش ماه تمدید کرد. اگر جمهوری اسلامی براثر اعتراضات داخلی و حمله نظامی امریکا و اسرائیل فرونپاشد، چابهار و هند رویای طالبان برای رها شدن از بند اقتصادی و جبر جغرافیایی وابستگی به پاکستان را محقق نمیکنند.
از سوی دیگر، کارشناسان اقتصادی استدلال میکنند که مسیر چابهار دستکم ۲۰ درصد گرانتر از بندرهای پاکستان، مانند کراچی یا واگه، است و تاکنون جذابیت کافی برای بخش خصوصی افغانستان و هند ایجاد نکرده است. از این رو، افغانستان ناگزیر به استفاده از زیرساختهای پاکستان است، هرچند پاکستان در حال حاضر دسترسی به بنادر خود را مشروط به التزام اداره طالبان به تعهدات امنیتی خود کرده است.
پاکستان از اداره طالبان میخواهد که جلو حملات شبهنظامیان پاکستانی را از خاک افغانستان بگیرد. طالبان به دلایل مختلف از این کار سر باز زده است.
مسیرهای جایگزین
علاوه بر چابهار، طالبان به دنبال مسیرهای جایگزین از طریق کشورهای آسیای مرکزی و حتی چین هستند. عبدالغنی برادر، معاون رئیسالوزرای طالبان، از بازرگانان خواسته است تجارت خود را به سمت این مسیرها هدایت کنند.
سیر تجارت بین افغانستان و پاکستان روند نزولی داشته است. صادرات افغانستان به پاکستان از ۸۱۷ میلیون دالر به ۵۰۵ میلیون دالر کاهش یافته و واردات نیز از ۱.۶۴۴ میلیارد دالر به ۱.۲۶۱ میلیارد دالر رسیده است. در مقابل، تجارت با پنج کشور آسیای مرکزی اوزبیکستان، قزاقستان، ترکمنستان، قرقیزستان و تاجیکستان به بیش از ۱.۷ میلیارد دالر رسیده و روند افزایشی دارد.
طالبان با تحمل فشارهای اقتصادی سعی دارد وابستگی خود به پاکستان را کاهش دهد. اداره طالبان بیش از حد به هند و ایران دل بسته است، اما در عمل ایران با بحران بیسابقه روبهروست و هند نیز به دلیل ترس از تحریمهای امریکا از چابهار بهرهبرداری کامل نمیکند. مسیرهای دیگر، مانند لاجورد، از نظر اقتصادی به صرفه نیست.
انوار الحق احدی وزیر سابق مالیه باور دارد که افغانستان بیشترین زیان را از توقف تجارت با پاکستان متحمل میشود. او افزود که مسیرهای جایگزین از طریق ایران و آسیای مرکزی پرهزینه است و به سود افغانستان تمام نمیشود. به گفته او، مسیر پاکستان از نظر اقتصادی بهصرفهتر است
فشار اقتصادی و خودمختاری استراتژیک
از زمان بازگشت طالبان به قدرت در اگست ۲۰۲۱، اقتصاد افغانستان حدود یکچهارم کوچک شده است. با وجود افزایش درآمدهای مالیاتی و ساختوساز محدود در کابل، طالبان مجبور به کاهش حقوق کارکنان، اخراج نیروها و تحمل فشارهای شدید اقتصادی شده است.
به نظر میرسد اداره طالبان دریافتهاست که پاکستان مایل به کمک به توسعه اقتصادی و تثبیت جایگاه این گروه به عنوان یک نظام پایدار و مستقر در افغانستان نیست. بنابراین، اداره طالبان درد کوتاهمدت را تحمل میکند تا از وابستگی استراتژیک به پاکستان رهایی یابد و خطر نفوذ این کشور را کمرنگ کند.
البته، اسلام آباد آن قدر در عرصه بین المللی نفوذ سیاسی و اقتصادی ندارد که جایگاه طالبان را ارتقا دهد. زیرا، فارغ از هر دلیل دیگر سیاستهای این گروه مانند سرکوب زنان و حمایت از سازمانهای تروریستی در میان کشورهای غربی منفور و در میان قدرتهای آسیایی غیرقابل قبول است.
کاهش وابستگی افغانستان به پاکستان و توسعه مسیرها به سوی آسیای مرکزی، ایران و چین نیازمند سرمایهگذاری عظیم، زیرساخت لجستیکی پیشرفته، نیروی فنی لازم و ثبات سیاسی است.
این در حالیست که به گفته انورالحق احدی، وزیر مالیه پیشین، بستر لازم برای سرمایهگذاری در افغانستان فراهم نیست.
آقای احدی در گفتوگو با افغانستان اینترنشنال گفت که نه مصونیت و اطمینانی برای سرمایهگذار وجود دارد، نه قانون و کادرهای مسلکی. از این رو، چشمانداز اقتصادی افغانستان مثبت نیست.
وزیر پیشین مالیه افزود که برخی پروژههای اقتصادی کوچک انجام میشود، اما شرایط برای سرمایهگذاری کلان در افغانستان پرریسک است.
هند دهلیز هوایی را برای محصولات افغانستان فعال کرده است، اما بیشتر جنبه سیاسی دارد تا اقتصادی، زیرا هیچ کریدور هوایی از نظر هزینههای اقتصادی نمیتواند جایگزین راههای زمینی و دریایی شود.
واقعیت جغرافیا، محدودیتهای اقتصادی و فشارهای تحریمی نشان میدهد که طالبان راه درازی برای رهایی از وابستگی اقتصادی به پاکستان و استفاده از ظرفیتهای فنی و اقتصادی در پیش رو دارد.
رهبران کشورهای اروپایی که از تهدیدهای رئیسجمهور امریکا برای تصاحب گرینلند و اعمال تعرفههای جدید نگران هستند، در تلاش اند که جبهه واحدی در برابر دونالد ترامپ شکل دهند.
به گزارش الجزیره، سخنرانی مارک کارنی، نخستوزیر کانادا در نخستین روز نشست داووس خبرساز شده است. او نقد جدی بر نظام بین المللی و نقش امریکا در آن وارد کرد. کارنی گفت که نظام کنونی تحت رهبری امریکا با «گسست» مواجه شده است.
کارنی افزود کشورهایی با قدرت متوسط مانند کانادا و بریتانیا، برای مقابله با زورگویی قدرتهای بزرگ با یکدیگر متحد شوند و از معامله دو با دو با آنها خودداری کنند تا زیر تاثیر دیکتههای این قدرتها قرار نگیرند.
او هشدار داد که فرضیات سنتی درباره نظم جهانی، مانند پابندی قدرتهای بزرگ به اصول و ارزشهای بین المللی دیگر اعتبار ندارند.
او گفت: «اگر قدرتهای بزرگ حتی تظاهر به پایبندی به قواعد و ارزشها را کنار بگذارند و صرفاً در پی منافع و قدرت خود باشند، روابط مبتنی بر بده و بستان محض نیز همواره به نتیجه مطلوب منجر نخواهد شد.»
کارنی افزود: «ما با چشمانی باز، بهطور گسترده و راهبردی وارد تعامل با جهان میشویم. ما جهان را همانگونه که هست میپذیریم، نه اینکه منتظر جهانی بمانیم که آرزو داریم وجود داشته باشد.»
نخستوزیر کانادا ایده یک نظام جهانی مبتنی بر «هژمونی امریکا» را «افسانه» توصیف کرد و گفت چندجانبهگرایی در حال افول است و نهادهایی مانند سازمان تجارت جهانی و سازمان ملل «بهشدت تضعیف شدهاند.»
او گفت: «کاناداییها میدانند که تصور قدیمی و راحت ما مبنی بر اینکه جغرافیا و عضویت در ائتلافها بهطور خودکار امنیت و رفاه میآورد، دیگر معتبر نیست. بگذارید صریح بگویم؛ ما در میانه یک گسست قرار داریم، نه یک گذار.»
کارنی افزود: «نمیتوان در توهم منافع متقابل ناشی از ادغام در روابط چندجانبه زندگی کرد، وقتی همان ادغام به منبع سلطهپذیری شما تبدیل میشود.»
او تاکید کرد که قدرتهای متوسط، از جمله کانادا، باید با یکدیگر همکاری کنند، زیرا «اگر سر میز نباشید، در منو خواهید بود.»
وی گفت: «نوستالوژی راهبرد نیست. اما ما باور داریم که از دل این شکاف میتوان چیزی بزرگتر، بهتر، قویتر و عادلانهتر ساخت.»
کارنی درباره گرینلند نیز گفت: «کانادا قویاً با اعمال تعرفهها به بهانه گرینلند مخالف است و خواستار گفتوگوهای متمرکز برای دستیابی به اهداف مشترک امنیت و رفاه در منطقه قطب شمال است.»
«ما احترام را به زورگویی ترجیح میدهیم»
الجزیره در این گزارش افزود امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، در سخنرانی خود در داووس تهدید ترامپ به اعمال تعرفه برای تحت فشار قرار دادن اروپا بر سر گرینلند را محکوم کرد.
مکرون که برای محافظت از چشم خود عینک آفتابی زده بود، با لحنی طنزآمیز گفت: «در دوران صلح، ثابت قدم و پیشبینیپذیر هستیم.» سخنان او با خنده شرکتکنندگان همراه شد.
اما سپس با لحنی جدیتر افزود: «روشن است که به دورهای از بیثباتی و عدم توازن وارد میشویم. بیش از ۶۰ جنگ در سال ۲۰۲۴، یک رکورد مطلق است، حتی اگر بپذیرم که چند مورد از آنها حلوفصل شدهاند.»
مکرون هشدار داد جهان بهسوی «دنیایی بدون قواعد» پیش میرود، جایی که حقوق بینالملل پایمال میشود و تنها قانون حاکم، قانون زورمندان است.
مکرون خواستار تقویت ابزارهای دفاع از تجارت اروپا شد و در عین حال گفت این قاره به دنبال جذب سرمایهگذاری، از جمله از شرکتهای چینی است.
او افزود: «چین را به جمع خود خوشآمد میگوییم، اما ما به سرمایهگذاری مستقیم خارجی چین در بخشهای کلیدی در اروپا نیاز داریم، نه فقط صادرات این کشور به اروپا.»
او درباره گرینلند گفت: «ما تصمیم گرفتهایم بدون تهدید کسی، صرفاً در حمایت از یک متحد و یک کشور اروپایی دیگر، دنمارک، در یک رزمایش مشترک در گرینلند شرکت کنیم.»
مکرون سخنانش را با این جمله به پایان برد: «ما احترام را به زورگویی ترجیح میدهیم، علم را به توطئهباوری، و حاکمیت قانون را به خشونت. به اروپا خوش آمدید، و به فرانسه بیش از پیش خوش آمدید.»
«نوستالژی نظم قدیم را بازنمیگرداند»
اورزولا فوندرلاین، رئیس کمیسیون اروپا گفت مجموعهای از شوکهای جیوپولیتیکی اخیر اتحادیه اروپا را ناگزیر میکند که اروپا را مستقلتر بسازد.
او گفت: «خبر خوب این است که ما بلافاصله اقدام کردیم. ما چه در حوزه انرژی و مواد خام، چه دفاع و دیجیتال، با سرعت در حال حرکت هستیم.»
با این حال، او هشدار داد که اتحادیه اروپا تنها در صورتی میتواند از این فرصت بهره ببرد که بپذیرد «این تغییر دایمی است.»
فوندرلاین افزود: «نوستالوژی بخشی از سرگذشت انسانی ماست، اما نوستالوژی نظم قدیم را بازنمیگرداند.»
او همچنین گفت اتحادیه اروپا به نهاییکردن توافق تجارت آزاد با هند نزدیک شده، هرچند هنوز به کار بیشتری نیاز است.
قرار است فوندرلاین اوایل هفته آینده به هند سفر کند.
او تاکید کرد که حاکمیت و تمامیت ارضی دنمارک و گرینلند غیرقابل مذاکره است. خانم فوندرلاین افزود اتحادیه اروپا در حال تهیه بستهای برای حمایت از امنیت قطب شمال و همچنین «موج عظیم سرمایهگذاری اروپا در گرینلند» است.
«توسعه چین یک فرصت است»
به نقل از الجزیره، هه لیفِنگ، معاون نخستوزیر چین، در داووس گفت توسعه چین نه تهدید، بلکه فرصتی برای اقتصاد جهانی است و بیجینگ آماده است از ظرفیتهای اقتصادی خود برای سهیمکردن دیگر کشورها در رشد استفاده کند.
او گفت: «توسعه چین یک فرصت است، نه تهدید، برای اقتصاد جهانی.»
وی افزود اختلافها و سوءتفاهمها در تجارت بینالمللی باید از طریق «مشورت از موضع برابر» حلوفصل شوند تا اعتمادسازی، کاهش اختلافها و حل مشکلات ممکن شود.
لیفنگ تاکید کرد چین به گشودن اقتصاد خود ادامه خواهد داد و گفت: «چین درهای خود را بیش از پیش به روی جهان خواهد گشود.»
او همچنین وعده داد محیط کسبوکار در چین بیش از پیش بازارمحور، قانونمدار و بینالمللی شود و با شرکتهای داخلی و خارجی بهطور برابر رفتار شود.
قویتر از هر زمان دیگری برگشتهایم
دونالد ترامپ در داووس سخنرانی ۷۰ دقیقهای ایراد کرد که بخش عمده آن به انتقاد از متحدان اروپایی، ناتو و تاکید بر بازگشت عظمت امریکا اختصاص داشت.
او گفت ایالات متحده «بزرگتر، قویتر و بهتر از هر زمان دیگری[به صحنه بین المللی برگشته است.»
ترامپ بار دیگر بر تمایل خود برای «بهدست آوردن گرینلند» تاکید کرد، اما مدعی شد که برای تحقق این هدف از نیروی نظامی استفاده نخواهد کرد.
رئیسجمهور امریکا در سخنرانی روز چهارشنبه خود در مجمع جهانی اقتصاد، بارها متحدان اروپایی خود را به سخره گرفت و گفت ناتو نباید مانعی بر سر راه سیاستهای توسعهطلبانه ایالات متحده باشد.
او از ناتو خواست اجازه دهد امریکا گرینلند را از دنمارک بگیرد و هشدار داد که اعضای این ائتلاف میتوانند «بله بگویند و ما بسیار قدردان خواهیم بود، یا نه بگویند و ما این را به خاطر خواهیم سپرد.»
ترامپ گفت: «این جزیره عظیم و فاقد امنیت در واقع بخشی از امریکای شمالی است. این قلمرو ماست.»
او همچنین ادعا کرد که ایالات متحده در حال شکوفایی است، در حالی که اروپا «در مسیر درستی حرکت نمیکند.»
ترامپ خواستار «مذاکرات فوری» برای تصاحب گرینلند شد و دنمارک را به دلیل آنچه «ناسپاسی» در قبال حفاظت امریکا از این جزیره در جریان جنگ جهانی دوم خواند، مورد انتقاد قرار داد. او بار دیگر استدلال کرد که ایالات متحده به دلایل امنیت ملی باید کنترول این جزیره را در دست داشته باشد.
رئیسجمهور امریکا همچنین مدعی شد: «بدون ما، بسیاری از کشورها حتی قادر به ادامه کار نیستند.» او با طعنه به امانوئل مکرون، رئیسجمهور فرانسه، گفت اروپا داروها را با قیمتهای بالاتر به امریکا میفروشد.
او همچنان ناتو را به دلیل وابستگی بیش از حد به ایالات متحده بهشدت مورد انتقاد قرار داد
