خبرگزاری رویترز جمعه ۱۰ دلو گزارش داد در آستانه انقضای تنها توافق باقیمانده کنترول تسلیحات هستهای میان امریکا و روسیه، تحلیلها نشان میدهد اگر توافقی در لحظات پایانی حاصل نشود، دو کشور برای نخستین بار از زمان خاتمه جنگ سرد، وارد یک رقابت هستهای بدون محدودیت خواهند شد.
ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، پیشنهاد کرده است دو طرف بهطور موقت و برای یک سال دیگر به سقف فعلی موشکها و کلاهکها پایبند بمانند تا زمان بیشتری برای مذاکره درباره توافق بعدی فراهم شود.
دونالد ترامپ، همتای امریکایی او، تاکنون پاسخی رسمی به این پیشنهاد نداده است.
ترامپ گفته است اگر این پیمان منقضی شود، باید آن را با توافقی «بهتر» جایگزین کرد.
به باور تحلیلگران، فروپاشی نظام کنترول تسلیحات میتواند هر دو طرف را وادار کند بر اساس بدترین سناریوها درباره توان نظامی طرف مقابل تصمیمگیری کنند.
این روند ممکن است خطر بیثباتی و سوءبرداشتهای مرگبار را افزایش دهد.
کارشناسان معتقدند نبود چارچوبهای شفاف و تبادل اطلاعات، احتمال تشدید تنش و رقابت پرهزینه تسلیحاتی را بالا میبرد.
در امریکا، دیدگاهها درباره پذیرش پیشنهاد پوتین دوپاره است. برخی مقامهای پیشین و مدافعان کنترول تسلیحات هشدار میدهند آغاز یک رقابت جدید، هزینههای هنگفتی بر واشنگتن تحمیل میکند و به افزایش امنیت منجر نخواهد شد.
در مقابل، گروهی از سیاستمداران و کارشناسان امنیتی میگویند ایالات متحده باید برای بازدارندگی همزمان در برابر روسیه و چین، بر تعداد کلاهکهای مستقر خود بیفزاید.
در این میان، رشد سریع زرادخانه هستهای چین که خارج از هرگونه توافق محدودکننده قرار دارد، معادلات را پیچیدهتر کرده است.
بیجینگ اعلام کرده پیوستن به مذاکرات خلع سلاح با دو قدرتی که هنوز زرادخانههای بسیار بزرگتری دارند، غیرمنطقی است.
رویترز در ادامه نوشت پایان قرارداد «نیو استارت» میتواند بیش از پنج دهه تلاش برای مهار رقابت هستهای میان قدرتهای بزرگ را عملا به نقطه آخر برساند.
این وضعیت همزمان با تداوم جنگ اوکراین و تنشهای ژئوپولیتیک، خطر ورود جهان به مرحلهای تازه از ناامنی راهبردی را افزایش میدهد.