دفتر هماهنگ‌کننده کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل هشدار داده است که بیش از دو سوم ولایت‌های افغانستان، ۶۷ درصد، با خشکسالی و کمبود آب مواجه‌اند. اوچا با اشاره به نیاز فوری حدود ۱۶ میلیون نفر به آب سالم در سراسر افغانستان، خواستار ۱۶۳ میلیون دالر بودجه شده است.
اوچا می‌گوید نیاز به آب آشامیدنی سالم، حفظ صحت و بهداشت در پی بازگشت گسترده مهاجران افغان از کشورهای همسایه، خشکسالی، شیوع بیماری‌ها، سیلاب‌های مکرر و زلزله‌ها افزایش یافته است.
بر مبنای ارزیابی سراسری افغانستان، حدود ۸۵ درصد خانواده‌ها حداقل یک خطر محیط‌زیستی را تجربه کرده‌اند و شمار خانواده‌های نیازمند به آب آشامیدنی سالم و حفظ صحت نیز از ۲۶ درصد در سال ۲۰۲۴ به گذشته به ۳۷ درصد در سال ۲۰۲۵ افزایش یافته است.
اوچا همچنین به شکاف فزاینده میان مناطق شهری و روستایی در دسترسی به آب سالم اشاره کرده و گفته است که هرچند زیرساخت‌ها در شهرها رو به بهبود است، اما خانواده‌های روستایی با موانعی چون هزینه زیاد و فاصله از منابع آب سالم مواجه‌اند.
در این میان، خانواده‌های زن‌سرپرست بیش از خانواده‌های دیگر به این منابع نیاز داشته و تنها ۴۱ درصد خانواده‌هایی که عضو دارای معلولیت دارند، به تشناب مناسب دسترسی دارند.
افزون بر آن، منابع آبی در مناطق روستایی افغانستان تحت تأثیر خشکسالی فزاینده در حال خشک شدن است. این چالش، سطح درآمد خانواده‌های وابسته به کشاورزی را به ۱۳ درصد کاهش و سطح بدهی‌های آنان را به ۳۰ درصد افزایش داده است.
اوچا به محدودیت‌های فرهنگی بر کارمندان زن اشاره کرده است که روند اجرای برنامه‌های این نهاد را مختل کرده و دسترسی امن زنان و دختران آسیب‌پذیر را به منابع سالم آبی نیز مختل کرده است.
به گفته این نهاد، بسیاری از زنان شبانه مسافت‌های طولانی برای آوردن آب طی می کنند و در معرض خطر قرار دارند؛ دختران نوجوان نیز به‌دلیل نبود امکانات صحی از مکتب بازمانده‌اند.
اوچا می‌گوید همزمانی خشکسالی با خطر شیوع بیماری‌ها، باعث افزایش حجم و شدت بحران بشردوستانه در مناطق میزبان بازگشت‌کنندگان از جمله هرات، ننگرهار، نیمروز و خوست شده است.
ارزیابی‌های سازمان ملل نشان می‌دهد که دستکم ۱۸ ولایت افغانستان به‌لحاظ آسیب‌پذیری اقلیمی «بسیار پرخطر» دسته‌بندی شده‌اند.
اوچا خواستار ۱۶۳ میلیون دالر بودجه برای بازسازی و ترمیم سیستم‌های آب، ارائه خدمات برای مهاجران بازگشتی، مقابله سریع با بیماری‌ها، آمادگی برای زمستان و ذخیره تجهیزات ضروری شده است.
