
سخنگوی وزارت خارجه جمهوری اسلامی اعلام کرد که ایران در اعتراض به تروریستی خواندن سپاه پاسداران، سفیران اتحادیه اروپا در تهران را احضار کرده است. اسماعیل بقائی گفت: «در دو روز گذشته سفیران کشورهای اروپایی احضار شدهاند و طی روزهای آینده درباره اقدامات متقابل تصمیمگیری خواهد شد.»
سخنگوی وزارت خارجه ایران گفت که تروریستی اعلام شدن سپاه پاسداران، توهین به مردم ایران است و به مردم اروپا بابت داشتن چنین سیاستگذارانی «تسلیت» میگوید.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، به خبرنگاران گفت که روند احضار سفیران از روز یکشنبه آغاز شده و تا روز دوشنبه ادامه داشته است.
او افزود: «مجموعهای از اقدامات بررسی شده و گزینههای مختلف در حال نهایی شدن است که برای تصمیمگیری به نهادهای مرتبط ارسال شدهاند. انتظار داریم در روزهای آینده درباره اقدام متقابل جمهوری اسلامی ایران در برابر این اقدام غیرقانونی، غیرمنطقی و نادرست اتحادیه اروپا تصمیمگیری شود.»
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که ایران همزمان با تهدید اقدام نظامی از سوی ایالات متحده روبهرو است؛ تهدیدی که پس از کشته شدن معترضان و احتمال اجرای اعدامهای گسترده مطرح شده است. در همین راستا، ارتش امریکا ناو هواپیمابر «یواساس آبراهام لینکلن» و چندین ناوشکن مجهز به موشکهای هدایتشونده را به خاورمیانه اعزام کرده است.
با این حال، هنوز مشخص نیست دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، تصمیم به استفاده از زور بگیرد یا نه؛ هرچند کشورهای منطقه تلاشهای دیپلماتیک گستردهای را برای جلوگیری از آغاز یک درگیری تازه در خاورمیانه دنبال میکنند.
اتحادیه اروپا هفته گذشته سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را به دلیل نقش آن در سرکوب خونین اعتراضهای سراسری ماه جدی، که به کشته و بازداشت دهها هزار نفر منجر شد، در فهرست گروههای تروریستی قرار داد. پیش از این، کشورهایی مانند ایالات متحده و کانادا نیز سپاه پاسداران را یک سازمان تروریستی اعلام کرده بودند.
هرچند این اقدام تا حد زیادی جنبه نمادین دارد، اما میتواند فشارهای اقتصادی بر ایران را افزایش دهد؛ بهویژه با توجه به نفوذ گسترده سپاه پاسداران در بخشهای مختلف اقتصاد این کشور.
سپاه پاسداران پس از انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ بهعنوان نیرویی برای حفاظت از نظام تحت رهبری روحانیان شیعه تشکیل شد و بعدها جایگاه آن در قانون اساسی تثبیت شد. این نهاد که بهصورت موازی با ارتش ایران فعالیت میکند، در جریان جنگ طولانی دهه ۱۹۸۰ با عراق نفوذ و قدرت بیشتری به دست آورد. هرچند پس از پایان جنگ، بحثهایی درباره انحلال آن مطرح بود، اما علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، با اعطای اختیارات گسترده و فراهم کردن زمینه ورود سپاه به فعالیتهای اقتصادی، مسیر گسترش و تداوم نفوذ آن را هموار کرد.